Поиск

fl. 1. Nam tortib, namiqib koʻpchimoq, shishmoq.

Suvda boʻkkan non. Boʻkib qolgan taxta,

Kecha yomgʻir yoqqan, yer boʻkib yotgan boʻlishiga qaramay, gʻoʻzapoya sugʻurishga tushishdi. — Oydin, Yuragida oʻti bor

Gugurt quti ham qozonsochiq ostida boʻkib yotgan ekan, suv yuziga qalqib chiqdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

2. Suv shimib, shilta, shalabbo holatda boʻlmoq, ivimoq.

Yomgʻirda boʻkkan Safar oʻzini torgina, oldi ochiq yoʻlakka olib, eshikni zanjirladi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

opaning boʻkib ketgan ust-boshiga qarab, Yunusalining yuragi achishdi. — Oʻ. Hoshimov, Kamalak

3. Keragidan ortiq ovqat yeb, qorni shishib, oʻzini koʻtara olmay qolmoq.

Oldimda togʻ-togʻ ishlar tursin-u, men, boʻkib qolgan sigirdek, oyogʻimni uzatib yotaymi? — Oʻ. Umarbekov, Yurak soʻzlari

Xalfaning hovli kezib, u yoqdan-bu yoqqa yurayotganini koʻrgan Meliqul ota hayron boʻldi. Bu badnafs boʻkib qoldi, shekilli, deb oʻyladi. — Yo. Shukurov, Qasos

Boʻkib qoldingmi, ochofat, tur oʻrningdan, tert tayyorla. — R. Fayziy, Hazrati inson

ot Baʼzi hasharotlarning tuxumidan chiqadigan, qoʻshqanotlilar turkumiga mansub qurt (oʻqaloq); hayvonlarning terisi ostida, oshqozonida, burnida parazitlarcha yashab yetiladigan, qoʻshqanotlilar turkumiga mansub hasharotlarning umumiy nomi.

Qoʻy boʻkasi. Qoramol boʻkasi.

— [Sigir] Men yetib borgunimcha, oʻt chimdib turadi, yetib borganimdan keyin, menga bir qarab qoʻyadi-da, xuddi sagʻrisiga boʻka tushganday, yana oʻynoqlab qochadi, — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Kahraman, güçlü kimse.QAHRAMON

ot sprt. Ikki raqibning maxsus qoʻlqop kiyib, maʼlum qoidalar asosida yakkama-yakka mushtlashish musobaqasi.

Harbiyda boks sportiga qiziqib, razryad ham olibdi. — Mirmuhsin, Asarlar

Boks sporti haqida baʼzan uzoq gapirib, Hafizani zeriktirgan vaqt-lari ham boʻlgan edi. — Mirmuhsin, Umid

Baku

ot Suyuq ichimliklar ichishga moʻljallangan choʻzinchoq shisha yoki billur idish, qadah.

Charos bokal ushlagancha entikib qoʻydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Mezbon shkafdan bir shisha vino oldi. Bokalni toʻldirib, oldimga qoʻydi va shishani yana bekitdi. — H. Ahmar, Yakkama-yakka

Bokalga quyilgan borjomdan bitta hoʻplab, qogʻoz salfetkaga ogʻzini artdi-da, shoshmasdan javob berdi. — S. Ahmad, Jimjitlik

sft. Pokiza, musaffo; koʻrkam.

Bokir, sof, yaxshi tabiat yuraklarga kuch bagʻishlaydi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Qiz nozi va gʻamzasining nashʼu namolarini tatimagan bokir yigit uchun hayosizlikdan boshqa narsa boʻlib tuyulishi mumkin emas edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Qiz bola oʻzining malohati, bokir latofati, iffati, shirin muomalasi begʻubor tabassumi, muloyim kulgisi bilan qiz. — M. Ismoiliy, Odamiylik qissasi

ot Gavdaning bel bilan son oraligʻidagi qismi; yonbosh suyagi qirrasining atrofi.

Boʻksam ogʻriyapti.

Mana yigirma kundirki, Avaz kaltak zarbidan boʻksasini koʻtarolmay, tor hujrada shiftga behol termilib yotibdi. — S. Siyoyev, Avaz

Saodat kampir qoʻlini boʻksasiga tiragancha, past, qiyshiq eshikdan hovliga kirdi. — Saodat

sft. 1. Er koʻrmagan, turmushga chiqmagan; iffatli.

Bokira qiz.

Hech qayoqqa ketmayman, menga osilmang, boʻlmasa, bir bokira jonning uvoliga qolasiz! — K. Yashin, Hamza

Senga shunday bokira jononlarni topib berayki, husnini koʻrib, aqling ogʻmasa —hisobmas. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

2. koʻchma Qoʻl tegmagan, kishi oyogʻi yetmagan.

Qudratli traktorlar choʻlning bokira bagʻrini ilk dafʼa yorib, agʻdarib, havoni gumburlatar edilar. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

3. ayn. Bokir.

sirqirab yotibsiz toshlar oralab, bokira suvlarim, goʻzal suvlarim. — Sh. Rahmon, Gullayotgan tosh

Sen mening qorim-san, birinchi qorim, Goʻyo butun olam senday bokira. — A. Muxtor, Asarlar

Bahorning bokira tarovati ham Arslonovning koʻnglini ocholmadi. — Sharq yulduzi

shunda qizning butun borligʻi iztirobga tushib, bokira qalbida nimalar kechmaydi. — Gazetadan

Men sizni yaproqlar rangiga uyqash, Bokira muhabbat bilan sevaman. — X. Davron, Tungi bogʻlar

ot Asosiy tarkibiy qismini alyuminiy oksid tashkil qilgan togʻ jinsi; alyuminiyga eng boy ruda.

Boksit — sement va oʻtga chidamli materiallar olish uchun ishlatiladigan togʻ jinsi. — A. Ashrapov, Sh. Qosimov, Qurilish terminlari lugʻati

ot ayn. Boʻka I.

ot Boʻka shahrida yashovchi shaxs.

ot Boks bilan shugʻullanuvchi shaxs.

Katta boʻlsam, albatta bokschi boʻlaman. — Mirmuhsin, Umid

Kubalik bokschilar bilan Toshkent yoʻlbarsi sakkiz marotaba uchrashdi va janglarda gʻalaba qozondi. — Gazetadan

ot ayn. Bokschi.

Bu qisqa muddat boksyorlarning shiddatli raundlari oʻrtasida nafas rostlashga beriladigan qisqa tanaffusga oʻxshardi. — F. Musajonov, Himmat

ot Boku shahrida yashovchi shaxs.

fl. 1. Ovozi boricha baqirmoq, hayqirmoq.

Boyib ketsang, boʻkirma, Yoʻl yurganda soʻkinma. Maqol.

Egamberdiyev mast tuyaday boʻkirdi. — A. Muhiddin, Hadya

Ollobergan tagʻin bir marta dahshat bilan: Ayt, ayt, manjalaqi! deb boʻkirdi-da, xotinining sochini boʻyniga oʻrab boʻgʻmoqchi boʻldi. — N. Aminov, Qahqaha

2. Oʻkirmoq (asosan, hayvonlar haqida).

Juma kuni, qoʻylar maʼragan, tuyalar boʻkirgan, otlar kishnagan. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

hoʻkiz ikki marta ustma-ust boʻkirsa, oʻlib qolsa, nima qilaman deb, kechasi bilan jin-chiroq koʻtarib chiqaman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Ovozi boricha, bor ovoz bilan baqirib yigʻlamoq, uvvos tortmoq.

Bahrombek marhumning jonsiz gavdasini quchoqlab, boʻkirib yigʻlar, na xotiniga, na bolalarining faryodiga quloq solardi. — Yoshlik

Turolmadi Xoliyor, Yigʻlab berdi boʻkirib — Oysuluv

4. koʻchma poet. Qattiq, shovqinli tovush chiqarmoq (texnika va jonsiz narsalar haqida).

Ishonmasang, oʻq otib koʻrgil — boʻkirvorar sanoqsiz qoya. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

yel ketma-ket boʻkirar, bunga chiday olmagan shox-shabbalar qars-qars sinar, keksa yogʻochlar gʻiyq-gʻiyq etib, yolvorish tovushi chiqarar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Gaz hamon boʻkirib yonar, kuygan temirlarni chiqarish davom etardi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Tanklar oʻkirib, avtomatlar boʻkirib, gʻiz-gʻiz oʻtib turishardi. — N. Safarov, Olovli izlar

ot Qarchigʻaysimonlar oilasiga mansub koʻchmanchi yirtqich qush.

Dasht boʻktargisi.

Boʻktargi har xil hasharotlar, mayda kemiruvchilar, qushlar, kalta-kesaklar, qurbaqalar va boshqalar jonivorlar bilan oziqlanadi. — OʻzME

fl. Boʻkadan zararlanib, kasal boʻlmoq yoki irgʻishlamoq (ot, mol haqida).

Gʻaflatda qolgan, esankiragan fashistlar yomgʻirdek yogʻilayotgan ajal oʻqidan qutulish uchun boʻkalagan moldek qocha boshladi. — A. Muhiddin, H. Tojiboyev, Otash qalbli qiz

син. dependent, arrears.