Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«бий» бўйича 371 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

371 та · 1-саҳифа / 19
бий
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Қабиланинг ёки қабилалар иттифоқининг бошлиғи, тўраси; кўчманчи ёки ярим кўчманчи туркий халқларнинг уруғ оқсоқоли.

Хон билганни бий билар, Сўзлагудай ҳадди ёʻқ. — Мақол

Излаганим бийнинг қизи, Жоним синглим, хуш қол энди. — Алпомиш

Яна катта-кичикларни йиғиб, номдор бийлардан ўн кишини Бойсарини олиб келгани юборди. — Алпомиш

2. Юқори мартабали кишиларни улуғлаш учун ишлатилган сўз ёки уларга берилган унвон.

Сиз улуғ мартабали меҳмондўст Ғиждувон беги Норбўтабий бинни Шодибекка етиб маълум бўлсинки. — М. Жўрабоев, М. Б. мартабаси

3. Қозоқларда ва қирғизларда: оқсоқол оқсоқол 2).

Мен умримда тўрт хон кўрдим, Талай бий кўрдим. — Миртемир

  • Бий дала Очиқ, кенг яланг дала, бийдай дала. Бий далада ўзимизни совуққа олдирмаслик учун белкурак билан окопни чуқурроқ қазирдик. Б. — Имомов. Ҳорманг, қуролдошларКуни кеча ўт қовжираб ётган бий далада бир неча соат мобайнида азим бино қад кўтармоқда. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
бия
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Вояга етган урғочи от.

Қулунли биядан қудуқ суви ортмас. — Мақол

Қуда-андалик жойингдан қулунли бияни аяма. — Мақол

Алп — энадан, тулпор — биядан. — Мақол

Аҳмад еттига кирганда, шу бия бир қулун туғди. — Ойсулув

Тўлиқ мақола →
бийлик
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Уруғ ёки қабила бошлиғи вазифасини адо этиш.

Бийлик қилмоқ. Бийлик ҳуқуқи.

2. Эгалик, идора қилиш ҳуқуқи; ҳукмронлик, хўжайинлик; эрк, ихтиёр.

Ўз бийлигинг ўзингда, Ишрат, сафолар қурдинг. — Ғайратий

Рўзғорга ким бийлик қилади? Жанжалга мана шу нарса кўпроқ сабаб бўларди. — Ойбек, Танланган асарлар

Қиз меники, бийлиги ҳам менда. — Уйғун, Асарлар

3. Хоҳиш, ирода, буйруқ.

даврнинг шундай разездлари келадики, унда тўхтаб-тўхтамаслик амирлар, хонлар, хоқонлар амри билан эмас, балки оддий машинист бийлиги билан бўлажак. — Ғ, Ғулом

Агар ҳар бир ташкилот ўз билганича қувур ётқизса, бу кўча уч қайта ковланади. — П. Қодиров, Эрк

— Ўтир, дам ол! — бийлиги ўтадиган кишилар оҳангида деди опа. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Тўлиқ мақола →
бийрон
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. Тобига етказиб қовурилган, пиширилган.

Кўрган киши ҳуснига бўлур ҳайрон, Ҳар ким кўрса, бўлар юраги бийрон. — Эрали ва Шерали

  • Жиғи бийрон Кампирнинг жиғи бийрони чиқди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
биёбон
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Сувсиз ва гиёҳсиз тақир, чўл, саҳро.

Яхшиликни дарёга қил, биёбондан топ. — Мақол

Пашша Саиджалолхонни эргаштириб, бир биёбонга олиб чиқди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

Тўлиқ мақола →
бийламоқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

фл. 1. Ботиниб рўпара келмоқ, яқинига ёʻламоқ, бетламоқ.

Унга ҳеч ким бийлай олмайди.

2. Эгалик, хўжайинлик қилмоқ, бош-қармоқ.

Яхши ўғил бийлар ота молини, Ёмон ўғил сочар ота молини. — Мақол

Садқайи ота кетинг! Шу муштумдай қизни ҳам бийлай олмайсизми?! — Ойбек, Улуғ ёʻл

Тўлиқ мақола →
бийлатмоқ

фл. Бийламоқ феълининг орттирма нисбати.

У ҳеч кимни ёнига бийлатмайди.

Ҳар бир иш унинг [кундошнинг] буйруғи билан бўлади, ҳеч нимага мени бийлатмайди. — Ойбек, Танланган асарлар

У [Салим чол] ариқ лабига ўрнатилган каравотини саҳарлардан ҳеч кимга бийлатмай ўтирарди. — Гулистон

Тўлиқ мақола →
биё-биё
  • Кўз(лар)и биё-биё бўлмоқ ёки сузилмоқ 1. Кўзини уйқу босмоқ, кўзи қисилмоқ (мастлик ёки чарчоқсан). Валихоннинг кайфи ошиб, кўзлари биё-биё бўлиб сузиларди. — Ш. Тошматов, Эрк қушиТолибжон мудраб, аранг уйига етиб келди. Иккинчи қаватга чиққанида ҳам, кўзи биё-биё бўлиб, тикка турганча ухлаб қолгудек ҳоли бор. — С. Аҳмад, Сайланма;аввал манави титраб-қақшаётган аёлни жой қолса, кўзларини биё-биё сузиб турган анави офатижон жувонни миндирасан. — Н. Қиличев, Чиғириқ
Тўлиқ мақола →
бийронлик

от Сўзга чечанлик, гапдонлик; нотиқлик.

Набиранинг бийронлиги, ҳозиржавоблиги бувини лол қолдирди. — Муштум

—Сиз бошламайсизми, Рўзихон! — деди шогирдининг бийронлигини яхши кўрадиган Шоира. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →