Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«билмоқ» бўйича 194 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

194 та · 1-саҳифа / 10
билмоқ
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

фл. 1. Бирор нарса, ҳодиса ёки фикрнинг моҳиятига етмоқ, бирор соҳада маълумотга эга бўлмоқ.

У биладиган одам. Сиз математикани биласизми?

Кошки тил билса-ю, у билан суҳбатлаша қолса! — Ойбек, Танланган асарлар

Тирик бўлганда, ўнта ўғилнинг ўрнини босадиган қизи борлигини биларди. — С. Аҳмад, Уфқ

Сиз ярамаснинг қилиб юрган ишларингизни биламан. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Бирор соҳа ёки ишда маълум ўқув ёки малакага эга бўлмоқ.

Шахмат ўйнашни биласизми? У дўппи тикишни яхши билади.

Янги от, янги файтун. Ҳа, қўшишни, ҳайдашни биласизми? — Ойбек, Танланган асарлар

3. Турмуш тажрибаси туфайли хабардор, ошно, таниш бўлмоқ.

Кўп яшаган билмас, кўпни кўрган билар. — Мақол

Қари билганни пари билмас. — Мақол

Ақл ёшда эмас, бошда деган одам, билиб айтган. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Хабардор, воқиф бўлмоқ.

Сиз уйда экансиз, билсам, дафтаримни олиб келар эканман эсизгина. — А. Қаҳҳор, Адабиёт муаллими

Кўп гапларни билиб қайтди. — С. Аҳмад, Уфқ

5. Ҳис этмоқ, сезмоқ; идрок этмоқ, англамоқ, фаҳмламоқ, тушуниб етмоқ, уқмоқ, пайқамоқ.

Ҳар ким ўз айбини билмас. Мақол.

Аҳмоқ ҳориганин билмас. — Мақол

Сен билган бўлсам, вақт қандай ўтганини билмайман. — Ойбек, Нур қидириб

Гапни айлантириб ўтиришдан фойда ёʻқлигини билиб, кўнглидаги бор гапни айтди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Биз энди ўз ҳақ-ҳуқуқимизни биламиз. — А. Қодирий, Ғирвонлик Маллавой

Мен сенга муносиб эмаслигимни бугун билдим. — С. Аҳмад, Уфқ

6. Тан олмоқ, қадрига етмоқ, тақдирламоқ.

Эр йигитнинг қадрини оғаси эмас, эл билур. — Мақол

Шошмай тур, ҳали у иззатини билмаган итваччани тутиб, адабини бердирмасам, Мадумар отимни бошқа қўйиб юбораман. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

7. Танимоқ, таниш бўлмоқ.

Бу ерда мени ҳеч ким билмайди.

Норматовни сизлар қанча билсаларинг, мен ҳам шунча биламан-да. — А. Қаҳҳор, Мунофиқ

Мен сиз билган Шокирбек эмас, тошкентлик Юсуфбек ҳожининг ўғли ва марғилонлик Мирзакарим аканинг куёви — Отабек. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

8. Деб ҳисобламоқ, деб санамоқ, деб билмоқ.

Ўзингни эр билсанг, ўзгани шер бил. — Мақол

Ҳалиги гапимни сир деб бил. — Ойбек, Танланган асарлар

Бола ўз қайғусини бутун бир дунёнинг қайғусидек билар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Чунки у оддий ҳақиқат бир минг бўёқдан соз, деб билади. — С. Зуннунова, Олов

9. Уддасидан чиқмоқ, эплай олмоқ.

Ҳали сиз ёлғон гапиришни ҳам биласизми? — А. Қаҳҳор, Айб кимда?

Сиз икки келин ушлашни билмабсиз, Зайнабга жабр қилган кўринасиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

10. Ихтиёри, измида бўлмоқ.

Сиз тушунмаяпсиз, ойи ҳали тағин дадаси биладилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

  • Хат билмоқ Хат-саводли бўлмоқ. Уста Мўмин, раҳматлик, хат билар эди, китоб кўриб, боланинг отини Ёдгор қўйди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
  • Биламан, биласан, биласиз ёки биласизки Биламиз, Бобомурод полвон, сизнинг қўрангиз марказдан олисда. — С. Анорбоев, Тўрткўзнинг бошидан кечирганлариБиламан, тилларнинг ёмони ёʻқдир, Ҳар тилнинг ўз кўрки, улуғлиги бор. — Шуҳрат, Ёшлигимнинг давоми
  • Биласанми, биласизми — Биласанми, бу ерда фақат 95 дамлайди, — деди у Муродга пиёла тутиб. — Т. Ашуров, Оқ отБиласанми, мелисадан дадамнинг эшагини ҳайдаб кетаётганимни ҳамма кўрди. — С. Аҳмад, УфқБиласизми, Мансур ака, мактабни битириб, институтга кирмоқчиман. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Билмадим 1. Хабарим ёʻқ. Билмадим, бугун нима важ қилди экан. А — . Қаҳҳор, Асрор бобоБилмадим, қайси бир ишимиз худога хуш келмаган экан. — К. Яшин, ҲамзаБу дабдаба-ю бу ҳурмат-у эъзозни кўриб, билмадим, қай аҳволга тушар экан. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакатиБилмадим, бу хаёл чол бўлиб букчайиб қолганимда ҳам ўзгармаса керак. — Ш. Холмирзаев, Ёʻллар, ёʻлдошлар
  • Билмай ёки билмасдан 1. Хабари бўлмаган ҳолда, тушунмай-нетмай. — Эҳтимол, жуда ҳам катта гуноҳ эмасдир, чунки билмасдан, тушунмасдан қилинган иш, — деди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариКечирасиз, билмасдан келибман.
  • Билмасам
  • Билсанг, билсангиз Имон, Аваз, билсанг, сувдай гап. — С. Сиёев, Ёруғлик
  • Ким билсин ёки ким билади Ҳеч кимга маълум эмас, ҳеч ким айта олмайди. Ҳай, мен нега уни бевақт уйғотяпман, ким билсин, бу хил уйқу кенжамга яна қачон насиб қилади, бир оз ором олсин. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
  • Киши билмас
  • Худо билсин (ёки билади) Қоронғида яхши ажрата олмадим, тусини ғира-шира анови қора Ҳомидга ўхшатдим. Тағин уми, бошқами, худо билсин. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Ўзинг биласан Ўзинг биласан, Раббим ака битта чивин чақса, Африкагача бориб тутиб, эзғиламагунча қўймайди. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Ўзингиз биласиз 1. Ўзингиз хабардорсиз, ўзингизга маълум. Ўзингиз биласиз, мен гапирмасдан туролмайман. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ солОфтоб ойим тилар-тиламас ўзингиз биласиз жавобини берди. — А. Қодирий, Ўтган кунларбир кор-ҳол бўлмасин дейман. Тағин ўзингиз биласиз. — К. Яшин, Ҳамза
  • Билганинг билган Ҳаммасидан ўз ақлингга келгани, ўз билиминг билан қилганинг дуруст. Кўпчилик бир нафас жим ўтиришди. Сўнгра ора-орадан: — Сизнинг билганингиз билган, мулла, — деган маъқулловчи товушлар эшитилди. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Билганингдан қолма Ўз ақлингга таяниб иш тут, ўз ақлингга келганини қилавер.
  • Билганини қилсин Хоҳлаганини, кўнглига келганини қилсин; ихтиёр ўзида. — Шунчалиги ҳам бор, — деди Зокир ота кетгани қўзғалиб, — майли, билганини қилсин. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Тилини билмоқ Бирор нарсанинг сирини, ундан фойдаланиш ёʻлини билмоқ. У пахта териш машинасининг тилини яхши билади.
  • Қуш тилини қуш билади Ҳар тоифа кишилар билан муомала қилишни, сўзлашишни шу тоифа кишиларининг ўзи яхши билади.
Тўлиқ мақола →
Азоб-уқубат нималигини билмоқчи бўлсанг, элдан ажраб кўр.

Захочешь узнать, что такое горе, слезы и тоска, — попробуй разлучиться со своим народом., Расставшийся с другом, долго плачет, расставшийся с родиной, всю жизнь плачет., Чужедальняя сторона горем посеяна, слезами поливана, печалью огорожена., Нет счастья вне родины, каждый пускай корни в родную землю. (И. С. Тургенев.)

Тўлиқ мақола →
била
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

Билан.

Лаби лаълинг била сарв-у равонинг Бағишлар оби ҳайвон-у тириклик. — Атоий

Олимжон 16 соатлик муддатни газета, журнал каби кўнгул очқичлари бўлган саҳифалар била ўтказуб, Тошкент истансасига етди. — Ҳамза, Асарлар

Тўлиқ мақола →
УŽУЗ

осон, кам деб билмоқрусчапренебрегатьинглизчаeasy

Бу тўрт неŋ уžуз тутма бегсиг юри Бу тўрт нарсага менсимасдан қарама, уларнинг қиймати юксак– Не пренебрегай этими четырьмя вещами, ценность их велика – До нот десписе тҳесе фоур тҳингс, тҳеир валуе ис греат

Тўлиқ мақола →
билан
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

1. Бош келишикдаги турли сўзлар билан ишлатилиб:

2. 1) иш-ҳаракатнинг амалга ошишидаги биргалик, ҳамкорликни ифодалайди.

Отам билан келдим.

Кўчаларни, қишлоқни, айниқса Маҳваш билан бирга дарс тайёрлаган жойларни жуда-жуда қўмсадим. — Т. Ашуров, Оқ от

3. 2) иш-ҳаракат ёки ҳодисага восита бўлган нарсани билдиради.

Ошнинг таъми туз билан, одам таъми сўз билан. — Мақол

Сут билан кирган — жон билан чиқар. — Мақол

Косада лағмон кўтариб кирган Марғуба бир қўли билан шишани ушлади. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар

Инсон хатони кўпроқ ўз тили билан содир қилади. — Газетадан

4. 3) иш-ҳаракатнинг тарзи, ҳолати ва шу кабиларни билдиради.

Бутун кучи билан. Ботирлик билан. Осонлик билан. Диққат билан.

Хатда Санобар эрининг қайтишини сабрсизлик билан кутаётганини ёзар эди. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар

Акбарали тупроққа ёнбоши билан тушди. — С. Аҳмад, Уфқ

Ойша хола бу овозни бутун қалби, борлиги билан тингларди. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар

5. 4) иш-ҳаракатнинг қачон содир бўлгани ва қанча вақт давом этганлигини билдиради.

Маҳваш ҳам кундузи билан шу ерда бўлади. — Т. Ашуров, Оқ от

6. 5) иш-ҳаракатнинг бирор жой бўйлаб ёʻналишини билдиради.

Бу растада икки томонда беш-олтита катта дўкон бўлиб, тор, камгак ёʻл билан баззозликка, шоҳифурушлик растасига туташар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

7. 6) иш-ҳаракат ёки ҳолатнинг рўй бериши, юзага чиқишига қайси нарса сабаб (асос) бўлганлигини билдиради.

Командирнинг буйруғи билан келдим.

Ҳар бир нарсага олдиндан ҳукм этиш тўғри эмас ҳар бир иш Оллоҳнинг буйруғи билан бўлади. — Ойбек, Танланган асарлар

8. Бркт. боғл. взф.

9. 1) гап бўлакларини, асосан, уюшиқ бўлакларни боғлайди ва вазифасига кўра ва боғловчисига тенг келади.

У қалам билан қоғозни чўнтагига солиб, ўрнидан турганда, Бўтабой келди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

Булар кўздан ғойиб бўлгандан кейин, Канизак билан Сидиқжон бутанинг орқасидан чиқишди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

10. 2) пайт ва тўсиқсиз эргаш гапли қўшма гапларда бош гап билан эргаш гапни боғлаш учун хизмат қилади.

Дераза очилиши билан, Ёʻлчи бошини кўтарди. — Ойбек, Танланган асарлар

Бармоқ сараклатиб, сўзга оғиз жуфтлаши билан, бирдан ёʻтали тутди. — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат

Ҳалво деган билан, оғиз чучимайди. — Мақол

Ер бўлгани билан, ҳосил бўлмаса қийин. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор

  • Шу билан 1. (нинг) билан; Шу билан ишни тўхтатамиз. Шу билан мажлис тамом;Шу билан, Умри беном-нишон ёʻқолди. — А. Қаҳҳор, Хотинлар
  • Шу(нинг) билан Шунинг баробарида, шу билан бир қаторда. Шунинг билан маълум қиламизки. Шунинг билан етиб маълум бўлсинки.
Тўлиқ мақола →
билет
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Бирор нарса (транспорт воситалари)дан фойдаланиш, бирор жойга (театр, спорт саройи ва бошқалар) кириш ҳуқуқини берадиган ҳужжат, чипта.

Трамвай билети. Сиркка кириш учун билет.

Тўғри вокзалга келиб, Қўнғирот поездига билет олдим. — С. Сиёев, Ёруғлик

Кондуктор бизнинг рўпарамизга келиб қолди. Мен дарҳол Ҳафизахонга илтифот қилдим: — Билет олдингизми, ёʻқми, Ҳафизахон? — Гулдаста

2. Бирор ташкилот, партия, ижтимоий-сиёсий гуруҳга ёки ҳарбий соҳага аъзоликни, алоқадорликни тасдиқловчи расмий ҳужжат.

Партия билети. Аъзолик билети. Студентлик билети. Ҳарбий билет.

Халқ-демократик партиясининг янги аъзоларига партия билетлари топширилди. — Газетадан

У ерда [тугунчада] Дадахон аканинг ҳарбий билети, аллақандай ташаккурномалар бор эди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

3. Имтиҳон саволлари ёзиб қўйилган варақа.

— Билет олинг, — деди. Имтиҳон пайтида билет нима-ю, чўғ нима! Шафқат тилагандай еекин қараб қўйдим. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Имтиҳон қоғозини ташлаб, дуч келган билетни олдим. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

4. Ўйинда пул ёки бошқа хил ютуқлар чиқишини ваъда қилиб сотиладиган ҳужжатлар. Лотерея билекти.

Жўравой билетларни қўлига олгач, мажбурлаб берилган лотереяларга кўпинча ютуқ чиқади, деган миш-мишларни эслаб, кўнглида қандайдир умид учқуни йилт этди. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →
BILGÄ

ўзбекчаҳаким, олим, донорусчамудрыйинглизчаwise, learned

Ekki türlüg ol kör bu aslï kiši biri beg biri bilgä Асл кишилар икки турли бўладилар, бири – бег, бири – доно, (улар) халққа бош бўладилар – Благородные люди бывают двух типов, одни из них–беки, другие–мудрецы – Нобле пеопле аре оф тво тйпес, соме оф тҳем аре бекс, отҳерс аре сагес

Тўлиқ мақола →
BILIG

ўзбекчабилим, илмрусчазнаниеинглизчаknowledge

Bilig birlä awnur ğanïn semritür Билим билан овуниб, ёнини роҳатлантиради (қалбини кенгайтиради) – Знаниями они развлекаются, питают свои души – Кновледге тҳей ҳаве фун, ноуриш тҳеир соулс

Тўлиқ мақола →
билим
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Обектив борлиқ ҳақидаги ёки муайян (илмий, маданий, маърифий, маънавий, ҳарбий ва бошқалар) соҳаларга оид илмий, амалий маълумотлар, тушунчалар мажмуи; илм.

Тил билими. Ер билими. Ҳуқуқ билими. Билим бахт келтирар. — Мақол

Билим — олтиндан қиммат, қиличдан кес-кир, замбаракдан кучли. — Газетадан

Чинакам хаёл гениал билим талаб қилади. — С. Кароматов, Олтин қум

Биздан талаб қилинадиган нарса бутун куч ва ҳарбий билимни ишга солиш. — Н. Сафаров

Шу [газета ва журналлар ўқиш] билан дунёвий билимларга бўлган ташналикларини қондирар, оламдаги гаплардан хабар топар эди, — К. Яшин, Ҳамза

2. Ўқимишлилик даражаси, маълумот, қобилият (эрудиция).

Унинг билими зўр. Билимим етишмайди. Билаги зўр бирни йиқар, билими зўр мингни йиқар. — Мақол

Бу мансабга у ҳалол меҳнати, билими, эл ишига садоқати туфайли эришди. — Газетадан

Менга қолса, институтга эшик қолиб, тешикдан кирмагани маъқул Уз билими билан кирсин. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Ёдгор унинг отини билолмай қолган бўлса ҳам, билимига тан берган, узоқ вақтгача қизнинг гапларини, чиройли чеҳрасини унутолмай юрган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

  • Билим юрти 1. Ўқув юрти (мактаб, институт ва шу кабилар). Педагогика билим юртиТошкент ўзбек билим юрти.
Тўлиқ мақола →