«bila» boʻyicha 433 ta natija
esk. poet. ayn. Bilan.
Labi laʼling bila sarv-u ravoning Bagʻishlar obi hayvon-u tiriklik. — Atoiy
Olimjon 16 soatlik muddatni gazeta, jurnal kabi koʻngul ochqichlari boʻlgan sahifalar bila oʻtkazub, Toshkent istansasiga yetdi. — Hamza, Asarlar
fl. 1. Biror narsa, hodisa yoki fikrning mohiyatiga yetmoq, biror sohada maʼlumotga ega boʻlmoq.
U biladigan odam. Siz matematikani bilasizmi?
Koshki til bilsa-yu, u bilan suhbatlasha qolsa! — Oybek, Tanlangan asarlar
Tirik boʻlganda, oʻnta oʻgʻilning oʻrnini bosadigan qizi borligini bilardi. — S. Ahmad, Ufq
Siz yaramasning qilib yurgan ishlaringizni bilaman. — S. Ahmad, Ufq
2. Biror soha yoki ishda maʼlum oʻquv yoki malakaga ega boʻlmoq.
Shaxmat oʻynashni bilasizmi? U doʻppi tikishni yaxshi biladi.
Yangi ot, yangi faytun. Ha, qoʻshishni, haydashni bilasizmi? — Oybek, Tanlangan asarlar
3. Turmush tajribasi tufayli xabardor, oshno, tanish boʻlmoq.
Koʻp yashagan bilmas, koʻpni koʻrgan bilar. — Maqol
Qari bilganni pari bilmas. — Maqol
Aql yoshda emas, boshda degan odam, bilib aytgan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
4. Xabardor, voqif boʻlmoq.
Siz uyda ekansiz, bilsam, daftarimni olib kelar ekanman esizgina. — A. Qahhor, Adabiyot muallimi
Koʻp gaplarni bilib qaytdi. — S. Ahmad, Ufq
5. His etmoq, sezmoq; idrok etmoq, anglamoq, fahmlamoq, tushunib yetmoq, uqmoq, payqamoq.
Har kim oʻz aybini bilmas. Maqol.
Ahmoq horiganin bilmas. — Maqol
Sen bilgan boʻlsam, vaqt qanday oʻtganini bilmayman. — Oybek, Nur qidirib
Gapni aylantirib oʻtirishdan foyda yoʻqligini bilib, koʻnglidagi bor gapni aytdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Biz endi oʻz haq-huquqimizni bilamiz. — A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy
Men senga munosib emasligimni bugun bildim. — S. Ahmad, Ufq
6. Tan olmoq, qadriga yetmoq, taqdirlamoq.
Er yigitning qadrini ogʻasi emas, el bilur. — Maqol
Shoshmay tur, hali u izzatini bilmagan itvachchani tutib, adabini berdirmasam, Madumar otimni boshqa qoʻyib yuboraman. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
7. Tanimoq, tanish boʻlmoq.
Bu yerda meni hech kim bilmaydi.
Normatovni sizlar qancha bilsalaring, men ham shuncha bilaman-da. — A. Qahhor, Munofiq
Men siz bilgan Shokirbek emas, toshkentlik Yusufbek hojining oʻgʻli va margʻilonlik Mirzakarim akaning kuyovi — Otabek. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
8. Deb hisoblamoq, deb sanamoq, deb bilmoq.
Oʻzingni er bilsang, oʻzgani sher bil. — Maqol
Haligi gapimni sir deb bil. — Oybek, Tanlangan asarlar
Bola oʻz qaygʻusini butun bir dunyoning qaygʻusidek bilar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Chunki u oddiy haqiqat bir ming boʻyoqdan soz, deb biladi. — S. Zunnunova, Olov
9. Uddasidan chiqmoq, eplay olmoq.
Hali siz yolgʻon gapirishni ham bilasizmi? — A. Qahhor, Ayb kimda?
Siz ikki kelin ushlashni bilmabsiz, Zaynabga jabr qilgan koʻrinasiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
10. Ixtiyori, izmida boʻlmoq.
Siz tushunmayapsiz, oyi hali tagʻin dadasi biladilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
bilmoqruschaзнатьinglizchaknow
Qoʻlning tirsakdan kaft boʻgʻimigacha boʻlgan qism.BİLEK
1. Bosh kelishikdagi turli soʻzlar bilan ishlatilib:
2. 1) ish-harakatning amalga oshishidagi birgalik, hamkorlikni ifodalaydi.
Otam bilan keldim.
Koʻchalarni, qishloqni, ayniqsa Mahvash bilan birga dars tayyorlagan joylarni juda-juda qoʻmsadim. — T. Ashurov, Oq ot
3. 2) ish-harakat yoki hodisaga vosita boʻlgan narsani bildiradi.
Oshning taʼmi tuz bilan, odam taʼmi soʻz bilan. — Maqol
Sut bilan kirgan — jon bilan chiqar. — Maqol
Kosada lagʻmon koʻtarib kirgan Margʻuba bir qoʻli bilan shishani ushladi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar
Inson xatoni koʻproq oʻz tili bilan sodir qiladi. — Gazetadan
4. 3) ish-harakatning tarzi, holati va shu kabilarni bildiradi.
Butun kuchi bilan. Botirlik bilan. Osonlik bilan. Diqqat bilan.
Xatda Sanobar erining qaytishini sabrsizlik bilan kutayotganini yozar edi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar
Akbarali tuproqqa yonboshi bilan tushdi. — S. Ahmad, Ufq
Oysha xola bu ovozni butun qalbi, borligi bilan tinglardi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar
5. 4) ish-harakatning qachon sodir boʻlgani va qancha vaqt davom etganligini bildiradi.
Mahvash ham kunduzi bilan shu yerda boʻladi. — T. Ashurov, Oq ot
6. 5) ish-harakatning biror joy boʻylab yoʻnalishini bildiradi.
Bu rastada ikki tomonda besh-oltita katta doʻkon boʻlib, tor, kamgak yoʻl bilan bazzozlikka, shohifurushlik rastasiga tutashar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
7. 6) ish-harakat yoki holatning roʻy berishi, yuzaga chiqishiga qaysi narsa sabab (asos) boʻlganligini bildiradi.
Komandirning buyrugʻi bilan keldim.
Har bir narsaga oldindan hukm etish toʻgʻri emas har bir ish Ollohning buyrugʻi bilan boʻladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
8. Brkt. bogʻl. vzf.
9. 1) gap boʻlaklarini, asosan, uyushiq boʻlaklarni bogʻlaydi va vazifasiga koʻra va bogʻlovchisiga teng keladi.
U qalam bilan qogʻozni choʻntagiga solib, oʻrnidan turganda, Boʻtaboy keldi. — A. Qahhor, Asarlar
Bular koʻzdan gʻoyib boʻlgandan keyin, Kanizak bilan Sidiqjon butaning orqasidan chiqishdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
10. 2) payt va toʻsiqsiz ergash gapli qoʻshma gaplarda bosh gap bilan ergash gapni bogʻlash uchun xizmat qiladi.
Deraza ochilishi bilan, Yoʻlchi boshini koʻtardi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Barmoq saraklatib, soʻzga ogʻiz juftlashi bilan, birdan yoʻtali tutdi. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat
Halvo degan bilan, ogʻiz chuchimaydi. — Maqol
Yer boʻlgani bilan, hosil boʻlmasa qiyin. — A. Qahhor, Qoʻshchinor
ayn. Bilʼaks.
Xatib domla oʻz fikrini, emish-memishni yangilab olishga majbur boʻladi, chunki, bilaks, unga non qolmaydi. — A. Qodiriy, Obid ketmon
sft. 1. s. t. Koʻp narsadan xabardor boʻlgan, koʻp biladigan, bilarmon.
U baʼzi narsalarni katta tanaffusda bilagʻon hamkurslaridan soʻrab olmoqchi edi. — P. Qodirov, Uch ildiz
Oʻziyam choʻrtkesar, bilagʻon odam edi. — Yoshlik
2. Aslida hech narsani bilmaydigan, aravani quruq olib qochuvchi.
Sen juda bilagʻon, haddan tashqari bilagʻon boʻlib ketib-san. — S. Zunnunova, Koʻzlar
Doimo oʻzingizni bilagʻon, boshqalarni nodon hisoblaysiz. — Mirmuhsin, Meʼmor
Tersine olarak, aksine.BILAKS
Bir masa üzerinde, üç fil dişi top ve isteka ile oynanan bir oyun.BILYARD
Sonra, sonradanSOʻNGRA, KEYIN
Bir kuruluşun veya bir ticarethanenin belirli bir dönem sonundaki taşınır ve taşınmaz varlıklarını gösteren çizelge.HISOBOT
sft. 1. Har narsadan xabardor, bilagʻon, bilimdon.
Bilarmon odam,
Oʻz ishiga aqli yetadigan, anchagina bilarmon boʻlgani uchun uni ham yonimga ishga oldim. — Shukrullo, Saylanma
Ikki bilarmonni tekshirishga yuborib, olgan maʼlumotim shumi? — H. Nazir, Koʻkterak shabadasi
2. kest. Oʻzini bilimdon deb fahmlaydigan; oʻzbilarmon.
Har vaqt oʻz gapini maʼqullashga, bilarmon boʻlib koʻrinishga urinadi. — Gazetadan
ot Ayollar bilakka taqadigan ziynat buyumi, taqinchoq.
Yapaloq bilaguzuk. Bodomcha bilaguzuk. Ilonboshi bilaguzuk. Oltin bilaguzuk.
Hammasini etagimga toʻkdi: bilaguzuk, tilla bargak, tillaqosh, marvarid-marjon, har xil uzuklar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Uzun qoʻngʻir sochlar oʻtirganda yer oʻpar, bilaguzuk taqqan bilaklari oppoq, begʻubor edi. — S. Zunnunova, Olov
ot Kaltakesaklarning koʻpincha tanasi toʻq kulrang, ikki yonida qoramtir yoʻllari boʻladigan turi.
baı'læt(ə)r(ə)l
ikki tomoni (orqa-oʻngi, oʻng-tersi) bir xil, duroʻya, ikki tomonlama
ot Koʻp narsani bilishlik, koʻp narsadan xabardorlik; bilimdonlik.
Bilagʻonligimni koʻrsatib qoʻygim keldi. — Sharq yulduzi
Mirobidning bilagʻonligi qoʻzib, gap boshlayotuvdi, atrof ola-tasir boʻlib ketdi. — Gazetadan
Windung f, Biegung f, Krümmung f
Dolaysız, doğrudan doğruya.TOʻGʻRIDAN-TOʻGʻRI, BILVOSITA
fl. 1. Egilib-toʻgʻrilanib harakat qilmoq, ilondek toʻlgʻanmoq, har tomonga chayqalmoq.
Oʻngirning qoq oʻrtasi-da yoʻgʻonligi bilakday keladigan ilon bilanglagancha u tomon oʻrmalamoqda edi. — Yoshlik
Ilon bilanglab qocha boshlagan edi, xoda bilan urdim. — S. Anorboyev, Yoʻlda yoʻldosh boʻlganlar
2. koʻchma Qingʻir-qiyshiq, egri-bugri koʻrinishda boʻlmoq.
Togʻning kungay yonbagʻridan bilanglab tushgan yolgʻizoyoq soʻqmoq yoʻl unga yod boʻlib ketgan. — Yoshlik
ot 1. Boy bilimga egalik; bilimdonlik, bilimlilik.
2. Bilagʻonlik, bilarmonlik daʼvosi.
