Қидирув

от 1. архит. Устуннинг, колоннанинг асоси, пастки ёʻғон таянч қисми.

2. Халқ хўжалиги, ишлаб чиқариш ва маданий-маънавий соҳаларнинг асоси, негизи, таянчи:

Моддий-техника базаси. Экспериментал база. Иқтисодий база.

Моддий-техника базамиз маълум даражада янгиланади ва сифати яхшиланади. — Газетадан

Мактаблар ва ўқув юртларининг моддий базаси анча мустаҳкамланди. — Газетадан

Адабий тилимиз илгариги китобийликдан қутулиб, жонли халқ тили базасига ўтди. — ЎТА

3. Муайян моддий нарсалар тўплами, мажмуи; захираси.

Озуқа базаси. Ем-хашак базаси. Хомашё базаси.

Мустаҳкам озуқа базасини вужудга келтирмай туриб, чорвачиликни ривожлантириш ҳақида ўйлаб ҳам бўлмайди. — Газетадан

4. Муайян хизматлар кўрсатиш ва керакли жиҳозлар билан таъмин этиб туриш мақсадида барпо қилинган махсус жой, макон.

Туристлар базаси. Авиация базаси. Ҳарбий-денгиз базаси. Спорт базаси.

Ўқувчилар туристик базаларда дам олишни бошлаб юбордилар. — Газетадан

Пойтахтимиз ва Республиканинг бир қатор шаҳарларидаги йирик спорт базалари Спартакиада ихтиёрида бўлади. — Газетадан

Болалар майдон-чалари, спорт комплекси, спорт-байдарка базаси қурилди. — Газетадан

5. Моддий захиралар сақланадиган бино, иншоот; омбор.

Таъминот базаси. Савдо базаси.

Жуман ака чойнак-пиёла олгани стансияга тушса, базага бир вагон мол келиб, омбор мудири юк тушириш билан банд экан. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

Нормамат узоқ йиллар раён нефт базасида ишлади. — Газетадан

рвш. 1. Ҳамма вақт ҳам эмас, ҳар замон-ҳар замонда, аҳён-аҳёнда, гоҳ-гоҳида.

Ёʻлчи: Хўжайинларникига бориб турасизми? [Абдишукур:] Баъзан бориб тураман. — Ойбек, Танланган асарлар

Ҳа, баъзан шундай шўхлик ҳам қилиб туриш керак. — П. Турсун, Ўқитувчи

У [меъмор] баъзан кампирга ҳам дағдаға қилиб қоларди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Айрим ҳолларда, баъзи вақтларда.

Баъзан Гулнорнинг юраги тошиб, бутун дардини, яраларини Унсинга очишни истайди. — Ойбек, Танланган асарлар

Меъмор баъзан шундай узоқ хаёлларга борарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. боғл. Гапнинг уюшиқ бўлакларини боғлаш учун қўлланади.

[Ёʻлчи] Баъзан Қоратойнинг ишхонасида, баъзан чойхонада тунаб юрди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ёʻлчи баъзан ёлғиз, баъзан ўз ёнига бировни ҳамроҳ қилиб, қанча жар, қанча қўрғон ва қулоқларни кезиб, сув келтирар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

1. бозор (шарқда)

2. хайрия бозори

от Пайдо бўлишига кура магматик, қорамтир-бўзранг, шишасимон тоғ жинси.

Атрофи чўл эмас, дашт эмас, аммо бўм-бўш, қақраб ётибди, ёʻл атрофида баъзан базалт қоялар тиккайиб кўринади. — А. Мухтор, Давр менинг тақдиримда

Ўша вақтларда лой кумуши деб аталган бу металл тез-тез учраб турадиган тоғ жинсларидан гранит ва базалт таркибида учрайди. — Фан ва турмуш

сфт. кам қўлл. Бирор нарса ёки соҳанинг таянчини, асосини ташкил этувчи.

Резервдагиларнинг кўпчилиги базавий корхоналарда икки ҳафталик стажировкада бўлди. — Газетадан

Бунинг учун эса ҳар бир раён базавий хўжаликларга эга бўлиши керак. — Газетадан

1. Танланган координата тизимига нисбатан буюм ёки хомаки маҳсулотга талаб қилинадиган ҳолатни бериш.

2. Жараён параметрларининг белгиланган даражаларини ўрнатиш.

1. таълим олишнинг муайян босқичида мажбурий ўрганиш учун мажбурий бўлган ўқув фанларининг тўлиқ жамланмаси;русчаУчебный базисный план - 1) полный набор учебных дисциплин, обязательных для изучения на определенном этапе получения образования;инглизчаEducational basic plan - 1) a full set of educational disciplines, which are obligatory for studying at a certain stage of obtaining education;

2. таълим муассасасининг муайян типи учун стандартнинг қисми сифатида тасдиқланган асосий давлат меъёрий ҳужжатирусчагосударственный нормативный документ, утвержденный как часть стандарта для определенного типа учебных учреждений.инглизчаthe main state normative document approved as part of the standard for a particular type of educational institution.

Алоҳида логик элементлардан ёки ўзаро боғланмаган бошқа компонентлардан тузилган матрицали структура. Асосий базавий матрица кристалл тўғри тўртбурчакли яримўтказгичли пластинадан иборат.русчабазовый матричный кристалл, Матричная структура из отдельных логических элементов или других компонентов, не соединенных между собой. Базовый матричный кристалл представляет собой прямоугольную полупроводниковую пластину.инглизчаgate-array chip

базали ўқув режасининг қисми бўлиб, жойларда уларга ўзгартиришлар киритилмайди. Б.ў.р.қ. умуминсоний идеаллар ва маданий анъаналарга мос тарзда мактаб ўқувчиларининг шахсий сифатларининг шаклланишини таъминлайди, мамлакат ҳудудида таълим кенглигининг яхлитлигини таркиб топтиради.русчаИнвариантная часть базисного учебного плана - базисного учебного плана - часть базисного учебного плана, не подлежащая изменениям на местах. И.ч.б.у.п. обеспечивает формирование личностных качеств школьников в соответствии с общечеловеческими идеалами и культурными традициями, создает единство образовательного пространства на территории страны.инглизчаThe invariant part of the basic curriculum is part of the basic curriculum that is not subject to change on the ground. I. b. y. etc. ensures the formation of personal qualities of schoolchildren in accordance with universal ideals and cultural traditions, creates a unity of educational space in the country.

ингл:рус: Сигнал спектри кенглигининг унинг давомийлигига кўпайтмаси.инглизчаprocess gainрусчабаза сигнала

База данных

1. Аниқ бир предмет соҳаси бўйича далиллар ва қоидалар шаклида расмийлаштирилган билимлар тўплами.инглизчаknowledge base (KB)русчабаза знаний (БЗ)

2. Инсон томонидан аниқ предмет соҳаси бўйича йиғилган билимларни компютерда ифодалаш учун мўлжалланган семантик (маъноли) модел.

3. Бирор-бир предмет соҳасига оид тушунча, қоида ва далилларнинг тизимлашган мажмуини сақлаш учун битта файл ёки махсус ташкил қилинган файллар тўплами. Билимлар базаси (ББ) сунъий тафаккур (интеллект) масалаларини ечишда кенг қўлланилади. Интеллектуал ва эксперт тизимларда Ббнинг икки муҳим класси ишлатилади. Статик ББ масалани ечиш давомида ўзгармайдиган муайян соҳанинг ўзига хос хусусиятларини ифодаловчи маълумотларни ўз ичига олади. Динамик ББ муайян масалани ечиш учун аҳамиятга эга бўлиб, уни ечиш жараёнида ўзгариб борадиган (масалан, тажрибавий тадқиқотларни ўтказиш даврида) маълумотларни сақлаш учун хизмат қилади. Ҳар бир ББ маълумотлар, қоидалар ва мантиқий хулоса чиқариш механизмлари тўпламини ўз ичига олади. Унинг фаолиятини билимлар базасининг бошқариш тизими аниқлаб беради.

Материально-техническая база

1. Электрон ҳисоблаш машиналари ёрдамида қидириб топилиши ва қайта ишланиши мумкин бўлган тарзда тартибга солинган маълумотлар тўплами (масалан: мақолалар, ҳисоб-китоб).инглизчаdatabase (DB)русчабаза данных (БД)

2. Аниқ қоидалар асосида ташкил қилинган ва амалий дастурларга боғлиқ бўлмаган маълумотлар тўплами. Бу қоидалар маълумотларни таърифлаш, сақлаш ва жойининг ўзгаришига оид умумий тамойилларни назарда тутади. Маълумотлар базаси (МБ) етарлича тўла, тўғри ташкил қилиниши, ҳозирги кунга доимо мос келиши ва фойдаланиш учун қулай бўлиши лозим. Бу маълумотлар бир-бирига зид бўлмаслиги зарур. Маълумотларни таҳрирлаш, тўлатиш ва ёʻқотиб ташлаш,

ўзбекчаАртикуляцион базақозоқчаАртикуляциялық базатуркманчаArtikulýasion bazaрусчаАртикуляционная база

Налогооблагаемая база

График маълумотлар сақланаётган маълумотлар базаси.инглизчаgraphical databaseрусчаграфическая база данных

Ташкилот ёки муассаса маълумотлар базасининг аҳволи, ривожланиши ва ундан фойдаланишга жавобгар шахс ёки шахслар гуруҳи. Маълумотлар базаси маъмури маълумотлар базаси фаолиятини таъминлайди, маълумотларнинг тўлиқлиги, тўғрилиги, қарама-қарши эмаслиги ва бутунлиги ҳамда керакли муҳофаза даражасини назорат қилади ва қўллаб-қувватлайди. Дастурлари маълумотлар базасидан фойдаланишда қўлланиладиган фойдаланувчи ва дастурчилар билан ўзаро иш олиб боради.инглизчаdatabase administratorрусчаадминистратор базы данных

Ҳисоблаш тизимининг муҳофаза механизмлари мажмуаси, шу жумладан хавфсизлик сиёсатига жавобгар дастур ва аппарат компонентлари. Ишончли ҳисоблаш базаси тизим доирасидаги ягона хавфсизлик сиёсатини амалга ошириш учун биргаликда жавоб берувчи бир ёки бир неча компонентлардан иборат. Ишончли ҳисоблаш базасининг ягона хавфсизлик сиёсатини тўғри амалга ошириши биринчи навбатда ишончли ҳисоблаш базасининг механизмлари ҳамда тизим маъмурияти томонидан тўғри бошқаришга боғлиқ.инглизчаreliable computer baseрусчадостоверная вычислительная база

Таркибий қисмлар муносабатлари тўплами шаклида мантиқий ташкиллаштирилган маълумотлар базаси. Реляцион Мбнинг алоҳида хусусияти унинг тузилмаси жадвал шаклида эканлигидадир. Бундай жадвалларнинг қаторлари – ёзувларга, устунлари – атрибутларга (сақланаётган маълумотларнинг аломатларига) мос келади. Реляцион маълумотлар базасидан фойдаланиш қуйидаги имкониятларни беради: - маълумотларни жадвал шаклида йиғиш ва сақлаш; - уларнинг мазмунини янгилаш; - атрибутлар ёки ёзувлар бўйича турли ахборотни олиш; - олинган маълумотларни диаграмма ёки жадвал шаклида акс эттириш; - база материаллари бўйича керакли ҳисобларни бажариш.инглизчаrelational database (RDB)русчареляционная база данных