Qidiruv

fl. shv. Boʻkirmoq (yirtqich hayvonlar haqida).

Ayiqday boʻlib aqirdi.

Togʻda aqirgan sherday boʻlib. — Malikayi ayyor

adv slowly

sft. 1. Moddiy jihatdan nochor, kambagʻal, qashshoq; muhtoj.

Faqir odam. Amirning oshidan faqirning mushti yaxshi. — Maqol

Birovning mol-dunyosi oshib-toshib yotsa-yu, faqirga koʻz olaytirsa, haqiqat bormi axir, ey falak! — J. Sharipov, Xorazm

Javob ololmadi hech kim ham zotan: Na sulton, na gado, na shoh, na faqir. — A. Oripov, Yillar armoni

2. esk . Birinchi shaxs oʻrnida yoki “men“, biz olmoshlari bilan birlikda ishlatilib, soʻzlovchining kamtarlik qilayotganini ifodalaydi.

Tabibiy entikdi: — Faqiringiz vijdonim buyurgan gapni aytdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Faqir u zotning suhbatlaridan bahramand boʻlgan paytlarimni eslasam, yuragim ezilur! — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Sizdek muhtaram zot taklif etadi-yu, bizdek faqir bosh tortadimi? — S. Siyoyev, Avaz

3. koʻchma Nochor, bechora, chorasiz.

Kichik, xarob, faqir bir uy. Kampir va yosh bir xotin joʻxori tozalar edi. — Oybek, Nur qidirib

Faqir yuragim orqamga tortib, peshonamni sovuq ter bosdi. — Fan va turmush

sft. 1. Hech kim izzat-hurmat qilmaydigan; qadrsiz, xoʻrlangan.

Siz kabi ulugʻ odam mendek faqir va haqir musofirni mamnunlik bilan kutib olgani uchun boshim osmonga yetdi. — M. Osim, Ibn Sino qissasi

Gʻulomjon haqir ota yonida koʻz yoshlarini yum-yum toʻkib turgan baxtsiz bolalarning yalangʻoch, ozgʻin badaniga qarab, yuragi ezildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

2. koʻchma Oʻzini hammadan past oladigan, kamtar banda.

Haqiringiz xizmatga tayyor.

ot Suv va boshqalar suyuqliklarni tashish va asrash uchun ishlatiladigan, bandli, silindrsimon idish; chelak.

Afandi bir kun kechasi quduqdan suv olgani paqir solgan edi, suvda oyning aksini koʻrdi. — Latifalar

U [Azizbek] qopdagi kakliklarning tirigini tovuqxonaga qamab, oʻq yeganlarini qopqoqli paqirga solib, supaga olib chiqib qoʻydi. — S. Ahmad, Jimjitlik

ot Suvsiz, qaqrab yotgan qoq yer, qaqroq joy.

Boʻz yerlarga suv chiqadi, qishloq atrofi, qaqir boʻz yerlar koʻkalamzor, ekin-zor boʻladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Tashnalab yotgan qaqir choʻllarni hosildor etib, Bogʻ-u boʻston-u ekinzor etgali imkon suv. — Habibiy

sft. 1. Geogr. Qattiq qatqaloq bilan qoplangan yer.

Tuya quvlasa, shudgorga qoch, Ilon quvlasa — taqirga.

Qum uyumlari orasida nuqul gildan hosil boʻlgan maydonlar uchraydi. Bunday joylar taqir deb ataladi. — Oʻzbekiston geografiyasi

Oqmagan daryoning nomidir taqir. — A. Oripov, Yillar armoni

2. sft. Giyoh oʻsmaydigan yoki deyarli oʻsmaydigan; yaydoq, yalangʻoch.

Toʻgʻri, olti-yetti yil ilgari bu joylar — Qarshi choʻli taqir yerdan farqi yoʻq edi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

3. sft. Oʻt-oʻlansiz, oʻt-oʻlani yerdan koʻrinmaydigan (oʻsmagan) darajada.

Qoʻnishdagi taqir yalanglikda kuni bilan toʻyib oʻtlagan qoʻy-echkilar kavsh qaytarib yotibdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

4. sft. Sochi, juni, tuki yoʻq; tuksiz.

baʼzi oʻrtoqlarning aldamchiligini koʻrganda, taqir dahanimga soqol chiqib ketishiga oz qoldi. — Mushtum

Jamshid shundoq deraza tagida, taqir gilam ustida uxlab qoldi. — Sh. Xolmirzayev, Togʻlarga qor tushdi

5. sft. Koʻchma Hech narsa toʻshalmagan; yalangʻoch.

Taqir yerda uxlamoq.

Yoʻldosh aka taqir sholchaga, xuddi sakkiz qavat koʻrpachaga oʻtirganday, bamaylixotir yostanib oldi. — H. Nazir, Vasiyat

6. rvsh. Sira, aslo; mutlaqo, butunlay.

Bu ishdan taqir xabarim yoʻq.

[Nodira:] Uy anjomlarim, kiyimlarim koʻzimga taqir koʻrinmadi. Hamza, — Maysaraning ishi

— Koʻz tikib turgan yerlarimiz eski ariqdanki suv icholmaydi, yangi ariqdan taqir icholmaydi, yana azalgiday qaqrab yotaveradi, — dedi Xasan soʻfi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Mumkinmi, aytgin axir? Bu ish yaramas taqir. — Q. Muhammadiy

7. Sira qoldirmasdan, tozalab, qirtishlab; tozalangan.

Sochini taqir qirdirgan bir kishi sal jilmayib qarab turardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

U kishi [boy] shoʻrvani pishiradi, lekin moyini suzib ichadi, goʻshtini yeydi, menga taqir suyak bilan bir kosa jirsiz suv keltiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

8. shv. Chala tugʻilgan chaqaloqning terisi.

1. Oʻtkir qirrali, qirrador

Qiya tushib turgan oftobda chaqir toshlarning aksi suvga urib, jimir-jimir tovlanar edi — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Chaqir koʻz ayn. chagʻir koʻz q. chagʻir

Vazirning novcha, chaqir koʻz oʻgʻli esa, hech narsani eshitmagandek, koʻzlarini baqraytirib turardi — M. Osim, Karvon yoʻllarida

ot Faqir ayol.

v [T] 1. tayinlamoq, belgilamoq

2. qabul qilmoq

3. harbiy xizmatga chaqirmoq :: induct /ɪnˈdʌkt/ v [T] 1 tayinlamoq, belgilamoq 2 qabul qilmoq 3 harbiy xizmatga chaqirmoq

rıʼkɔ:l 1. chaqirib olmoq

2. eslatmoq

3. bekor qilmoq (buyruq va b.)

4. eslamoq, esga olmoq

rı'kɔ:l 1. chaqirib olmoq

2. eslatmoq

3. bekor qilmoq (buyruq va b.)

4. eslamoq, esga olmoq

ot 1. Qoʻrqinch, dahshat yoki ogʻriqdan qilinadigan dod-faryod, qichqiriq.

Vahimali baqiriq koʻpga choʻzilmadi, yana jimlik choʻkdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

Toʻqayda olov lovullab yonayotgan qamishzor tomonidan baqiriq koʻtarilib qoldi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

2. Xursandchilik, xushchaqchaqlikni ifodalovchi baland ovoz, qiyqiriq, hayqiriq.

Toʻyxonadan yigitlarning baqirigʻi eshitilib turar edi. Ularning [yoshlarning] baqiriq, chaqiriq, qahqahalari uzoq-uzoqlarda aks-sado berdi. — Sharq yulduzi

3. Bor ovoz bilan qilingan dagʻdagʻa, poʻpisa, doʻq.

Kishandagilar zanjirlarini shildiratishar, zindonbonlarning baqirigʻi ularni oʻylatib qoʻydi. — Mirmuhsin, Tungi chaqmoqlar

[U [Toirov] siqiq ostiga olish, doʻq-poʻpisa, baqiriq bilan ishni tashkil etish mumkin, deb oʻylaydi. — Gazetadan

Ilgariroq bu aql-u farosat qayda edi, achchigʻ-u tizziq, baqiriqlar, oʻqilmagan nikohga taloq aytishlar. — M. M. Doʻst, Lolazor

sft. 1. Baqirib, shangʻillab gapirishga odatlangan; shangʻi.

Baqiroq chol. Baqiroq tuya — noring, Baqiroq ota — ma-doring. — Maqol

Xoʻjayin — baqiroq odam. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzi qoʻrqoq boʻlsa ham, oʻlgudek baqiroq, vahima. — A. Muxtor, Chinor

2. Hadeb ovoz chiqaraveruvchi, notinch (hayvonlarga nisbatan).

Baqiroq sigir sut-siz boʻlar. — Maqol

Yolgʻiz bola yigʻloq boʻlar, Yolgʻiz tuya baqiroq boʻlar. Maqol.

Baqiroq echkiday muncha shangʻillaysan. — J. Abdullaxonov, Xonadon

3. koʻchma Shovqin-suronli; guldurosli.

Oftob aksi tushib naqshlarga boʻgʻiladi baqiroq bozor. — X. Davron, Bolalikning ovozi

Baqiroq bulutlar qanday yaxshi! Sharillatib yomgʻir yogʻib yubordi. — Mirmuhsin, Umid

fl. 1. Bor ovoz bilan qichqirmoq, shovqin solmoq.

Katta daryo hayqirmas, aqlli kishi baqirmas. — Qanotli soʻzlar

Olaxoʻja tovushining boricha baqiradi: — A!? Targʻil hoʻkiz oʻlib qoldi? Nima?Nega oʻlar ekan? — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bektemir koʻkragiga sigʻmagan hayajon va mehrni ifodalagandek, gʻayrishuuriy ravishda baqirib yubordi. — Oybek, Quyosh qoraymas

2. Ogʻriqsan yoki qoʻrquvdan dod solmoq, dod-faryod koʻtarmoq.

[Salimboyvachcha] Har on, har lahza falokatni kutdi. Goʻyo Gulnor hozir oshni ichadi-da, darrov baqiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Lali bexosdan: Dod, oʻlaman, deb baqirib yubordi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Voydod! deb baqirmoqchi boʻlaman, ovozim chiqmaydi. — H. Nazir, Yonar daryo

3. Ovozi boricha baqirib dagʻdagʻa qilmoq, doʻq urmoq, poʻpisa qilmoq. —

Baqirmang, — dedi xoʻmrayib Yoʻlchi, — shu vaqtga davr eshitdim, chidadim, endi-chi? Yoʻq! — Oybek, Tanlangan asarlar

[Moʻlton Mutalga:] Baqirgingiz kelsa, xotiningizga baqiring! — O. Yoqubov, Larza

Uning birovga baqirganini, stol mushtlaganini Zumrad koʻrgan emas. — S. Siyoyev, Otliq ayol

4. koʻchma Chiranmoq, gerdaymoq.

Bor — baqirar, yoʻq — chaqirar. — Maqol

ot Delete.w

ot Metrik oʻlchov sistemasi qabul qilingunga qadar qoʻllangan, 1,06 kilometrga teng qadimgi uzunlik oʻlchov birligi; bir kilometr.

Yodgor qizning bir marta kulib qarashini koʻrish orzusida sakkiz chaqirim naridan goh piyoda, goh oʻrtogʻining velosipedida kelib ketardi. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi

ot 1. Chaqirish maqsadida aytilgan soʻz, gaplar.

Gʻafur akaning: — Qochadigan odam yoʻq, kelavering, — degan hazilnamo chaqirigʻi eshitildi. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

2. Biror xatti-harakatga undash, daʼvat qilish.

Demak, Boburning dunyo lazzatlaridan foydalanish toʻgʻrisidagi nasihat va chaqiriqlari hayotdagi turli-tuman koʻn-gilsiz, baxtsiz voqealardan gʻam chekishning oʻrniga tavsiya etilgan tadbirlardan edi. — OʻTA

Komandirning chaqiriqlari vzvod jangchilarini jasoratga chorlardi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

3. Xonadonda biror munosabat bilan oʻtkaziladigan mehmondorchilik, ziyofat.

Yaqinda bir tanishim qizining tugʻilgan kuni munosabati bilan mehmon chaqiriq qildi. — M. Ismoiliy, Odamiylik qissasi

4. tar. Shoʻro davrida: partiya, hukumat yoki syezd, qurultoy, majlis va shu kabilar tomonidan eʼlon qilingan murojaat, daʼvat yoki shiorlar.

May chaqiriqlari.

Boʻtaboy soʻzining oxirida chaqiriqqa oʻzining tayyor ekanini bildirdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Navbatdagi saylovdan keyin hamkorlikda ish olib boruvchi deputatlar tarkibi.

shaqırıw

ot 1. Moddiy jihatdan ojizlik, qashshoqlik, kambagʻallik.

Faqirlikni boshdan kechirmoq.

Sodiqlar faqirlikda yashab, yil sayin menga oz-oz yerlaridan sotib, tirikchilik qilar edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mutribning hazilnamo baytida Avaz yoʻqchilik, faqirlik oilasini quritgan, ammo koʻngli qanoatga toʻla nekbin shoir qalbini koʻrgandek boʻldi. — S. Siyoyev, Avaz

2. koʻchma Xokisorlik, kamtarlik.

Faqirlik yoʻlini ixtiyor qildim, Shamshodning yurtiga bormoqchi boʻldim. — Bahrom va Gulandom

3. koʻchma Maʼnaviy qashshoqlik.

Kishida uch xil sifat bordirki, ular faqirlikdandir: Podshohkim, yaxshiligingga shukr qilmaydi, yomonligingni kechirmaydi. Qoʻshnikim, sendan yaxshilik koʻrsa — yashiradi, yomonlik koʻrsa — oshiradi — Fan va turmush