Қидирув

Işık, aydınlık.ЗИЁ, ЁРУҒЛИК, ОЙДИНЛИК

от 1. Ёғду, ёруғлик, нур.

Қаердандир отилган мушакнинг кўз қамаштирувчи ёрқин зиёси тунни гўё кундузга айлантириб юборди. — Н. Сафаров, Водиллик қаҳрамон

Оромбахш тонг! Тоғ орқасидан кўтарилаётган қуёшнинг дастлабки заррин зиёлари шийпон тепасидаги шохлар, дарахтларнинг учларига тушди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

2. кўчма Билим, маърифат, илм; онгни ёритувчи ҳар қандай нарса.

У [китоб] инсон онгини пешлаб, зиё сари ёʻлини нурафшон қилувчи машъал эканлиги азалдан маълум. — Газетадан

[Гули:] Ғазал эрмас, бу бир меҳри гиёдур, Мунаввар айлаган дилни зиёдур. — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий

Гап одамларнинг номида эмас, албатта. Гап республикада зиё тарқатиб келаётган муҳтарам ўқитувчиларимиз, уларнинг беминнат, лекин машаққатли меҳнатидадир. — Н. Сафаров, Оловли излар

3. Зиё (эркаклар исми).

Zarar.ЗИЁН, ЗАРАР

сфт. 1. Ортиқ, кўп, бисёр.

Ғужбоғда юздан зиёд хонадон бор. — Ёшлик

Ҳозиргача 2 минг тоннадан зиёд оқ олтин терган бўлажак шифокорлар кун сайин ғайратга ғайрат қўшишяпти. — Газетадан

[Хосият:] Мен сени ўз боламдан зиёд қилиб, елкамда кўтариб катта қилганман — Н. Сафаров, Шарқтонги

2. Зиёд (эркаклар исми)

от айн. Зарар.

Зиён келтирмоқ. Зиён кўрмоқ.

Сен чурвақаларнинг қўлидан келадигани шу-да! Ишга зиён етказишдан бўлакни билмайсанлар. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Шаҳар кўчасида тутун бурқситиб юрган машинанинг зиёни баъзан у келтирган фойдадан ҳам кўпдир. — Газетадан

1. Çok, daha çok.ЗИЁД, ЗИЁДА, КЎП

2. Çoğalma, artma.КЎПАЙИШ, ОРТИШ

от 1. Зеб, чирой бериш учун хизмат қилувчи буюм; безак.

Зийнат асбоблари.

Унсин онасидан ёдгор қолган ва ягона зийнати бўлган юпқагина эски билагузукни айлантириб гапирди. — Ойбек, Танланган асарлар

Онамдан тегган мерос, Етти пуштимга асос. У на зийнат, на давлат, На сукунат, на роҳат. — Г. Жўраева, Иқбол

2. кўчма Ҳусн, кўрк берувчи нарса; кўрк; иззат-ҳурмат.

Камтарлик — инсон зийнати. — Мақол

Дастурхон — одамнинг зийнати, болам. Одам олдига дастурхон ёйиш — ота-бобомиздан қолган расм. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ўрнидан туриб чой бериш одамзоднинг зийнатидир, келинларнинг бор-ёʻғи келинлиги ҳам шунда-ку! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Зийнат (эркаклар ва хотин-қизлар исми).

Süs, bezek.ЗИЙНАТ, ЗЕБ-ЗИЙНАТ

сфт.

Аламли дардлари бўлар зиёда, Жафо кўрар ёʻлда пойи-пиёда. — Ойсулув

Бўлурми зулм бундан ҳам зиёда? — С. Абдулла, Тоҳир ва Зуҳра

2. кўчма Аъло, яхши.

Анаш халфа. Табиат уни баркамол этиб яратмиш: ҳусн-у малоҳати-ю ақл-у заковати бир-биридан зиёда. — С. Сиёев, Аваз

Айтиш қийин, дўстим, дафъатан: Ширинликда нима зиёда? Гўдак учун она кўксидан Ширин нарса ёʻқдир дунёда. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

3. Зиёда (хотин-қизлар исми).

сфт. Ақлий меҳнат билан шуғулланувчи; илмли, ўқимишли, маърифатли.

Қишлоқ зиёлилари.

Минбарлардан халқ зиёлилари шарафига табрик сўзлари янграмоқда. — Газетадан

— Инженерлар ҳам зиёли ҳисобланадими? — деди Ёқубжон Саидийга қараб. — А. Қаҳҳор, Сароб

от Тез фаҳмлайдиган, фаҳми тез, сезгир.

Кексалик тоши, ғам юки остида қадди букчайган бу зийрак чол аёлларнинг аҳволи руҳиясини сезди, англади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Тиллахон ёшлигиданоқ чаққон, зеҳнли, зийрак қиз эди. — Ж. Сейтназаров, Тиллахоннинг қувончи

Зийрак деган сўз нима-ю, Анқов деган нимадир? Бу сўзларнинг маъносини, Айтинг-чи, ким билади? — Қ. Муҳаммадий, Зийрак ва анқов

Aydınlık, ışığı bol, parlak.ПОРЛОҚ, НУРЛИ, ЗИЁЛИ

Konukları yemekli, eğlenceli ağırlama, şölen, toy.ЗИЁФАТ

1. Birini görmeye, biriyle görüşmeye gitme, görüşme.ЗИЁРАТ

2. Bir yeri görmeye gitme.

н 1. candelabra

2. object-of-desire

а shining, beaming, light

от 1. Тантанали меҳмондорчилик, банкет.

Зиёфат охирлади. Оқшом тушиб, зиёфат яримлаганда, ҳовлиқиб ҳудайчи кирди. — С. Сиёев, Аваз

Жўраларингни чақириб, зиёфат қилиб бер, жили яланғоч бўлиб қолмассан [деди бригадир] — . С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

2. Умуман, меҳмондорчилик, меҳмон қилиш.

Ҳакимбойвачча бир катта хитой лаганда уйилган қирғовул, каклик гўшти қовурмаси билан [элликбошини] зиёфат қилди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Таом, емак; егуликлар.

Шоназар зиёфат келтирди. Ҳакимжон билан Зевархон шу вақт-да хуржундан шахматни олиб, эрмак қилиб ўйнаб ўтиришди. — Тоҳир ва Зуҳра

Шунча еган зиёфатинг бас энди. Жонинг бўлса, ўзинг қилгин амалинг. — Баҳром ва Гуландом

от Илм тарқатувчи, маърифатпарвар, билим тарғиб қилувчи.

Кутубхонанинг ўзида зиёкорлар улуғ саналарга китоб кўргазмалари ўтказишмоқда. — Газетадан

Зиёкор ўқитувчи мудом порлаб нур бермоғи, ўз зиёсидан авлодни баҳраманд қилмоғи лозим. — Р. Усмонов, Одобнома

сфт. айн. Зарарли.

Зиёнли иш. Зиёнли ҳашарот. Чекиш зиёнли.

от 1. дин. Муқаддас жойларга, мозор ва қабристонларга бориб сиғиниш.

Шунинг учун чинорнинг зиёратига атроф-теваракдан ҳар йили тумонат одам келиб кетади. — А. Мухтор, Чинор

2. Ҳурмат ёки расмият юзасидан кекса, табаррук кишилар, ҳурматли зотлар ҳузурига ташриф буюриб, уларнинг ҳолидан хабар олиш, уларни муборакбод қилиш.

— Отамни зиёрат этгали келиб эдим, — деди Аматжон. — С. Сиёев, Ёруғлик

— Мирзо Анвар инимга худо мартаба ато қилган эмиш деб эшитдим, — деди Сафар бўзчи, — пиримни зиёрат қилай, деб келяпман. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён