Qidiruv

ot 1. Urush, jang holatidagi qarshi tomon, dushman, gʻanim.

Yov qochsa, botir koʻpayar. — Maqol

Yovni ayagan yara yer, kaltagini sara yer. — Maqol

Bir soat chamasi otishgandan soʻng, yov bizning oʻqimizga chidolmay, ikki darvoza orasida uch-toʻrt yuz oʻlik qoldirib, qochishga majbur boʻldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Qarama-qarshi maqsaddagi kishi; dushman, raqib.

Yomon yoʻldosh yov boʻladi, oxir ishi dov boʻladi. — Maqol

Qimor qizib, har kimsa bir-biriga yov. — Gʻayratiy

ot

Qoqo yovonida oʻz arpasini oʻrib yanchgan Haydar endi uni sovurayotgan edi. — S. Ayniy, Qullar

Boray, onam yovondan kelgunlaricha, ovqat pishirib qoʻyishim kerak [dedi qiz]. — N. Qilichev, Yorongul

shv. Qishloq; dala.

Matchon toʻra yovon hovlisiga kirmasdan, shahar hovlisiga ot soldi. — J. Sharipov, Xorazm

sft. esk. ayn. Yaqin.

Yovuq qarindosh.

Bu vaqtda yovuqdan miltiq ovozi eshitilib, uning tutuni bandilar va soqchilarni qoplab oldi. — S. Ayniy, Qullar

Bulduruq ham tuvaloq, Suqsur, oqquv, tustovuq, Sayranglar menga yovuq. — Mirtemir

sft. 1. Oʻtaketgan yirtqich; ashaddiy.

Endi yovuz ajdar bizlarni yutar. — Nigor va Zamon

Qilichdan oʻtkazamiz, ot qoʻyib, yovuz yovni. — Habibiy, Devon

2. koʻchma Dushman, yov.

Elmurod hayron boʻlib soʻradi: — I-y-ye. Hali sizni birov oʻldirmoqchi ham boʻlganmi? Qanday yovuz ekan u? — P. Tursun, Oʻqituvchi

Yetib keldi yovuzlar, Odamlarni osdilar. — Uygʻun

n sheva matchmaker

ot Goʻshtsiz, ziravorlarsiz suyuq ovqat; faqirona suyuq osh.

Minnatli palovdan minnatsiz yovgʻon yaxshi. — Maqol

Kechqurun uch-toʻrt qoshiq yovgʻon ichgan, tuni bilan ukol, dori olib turgan bemor tongga yaqin nihoyat uxlab qoldi. — H. Gʻulom, Zamin yulduzlari

Yot agar qoʻy soʻysa ham yoʻlingga, Sobir, bormakim, Doʻst ila suhbatni tuz yovgʻon-u ardobi(ng) bilan. — S. Abdulla

Oyim oʻchoqboshiga borib, olov yoqadi, ozgina piyozdogʻ qilib, yovgʻon moshxoʻrdasiga urina boshlaydi. — Oybek, Bolalik

ot 1. Turkiy va turkman urugʻlaridan birining nomi.

Ot im Avaz, aytadigan arzim bor, Arzimga quloq sol, yovmut sardori. — Xushkeldi

U[Oynagul\ ham yovmut qizi. — A. Hakimov, Ilon izidan

2. Yovmutlarga xos, yovmutlarga oid.

Yovmut qalpoq kiyib, jazoyir qilich taqqan, koʻziga qon toʻlgan karvonboshi dastavval Sariqni otib oʻldirdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

a brave, valiant, daring

sft. Hech narsadan qoʻrqmaydigan; jasur, botir, mard.

Zunnun Argʻun telbaroq, lekin ajoyib qilichboz, bahodir, yovqur bek edi. — Oybek, Navoiy

Bir vaqtlar sizni yovqur yigit hisoblab, bir adashgandim, mana endi ikkinchi bor adashyapman [dedi professor|. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

s. t. Yov hujumi, urush, jang.

Yov-yov boʻldi.

Qadimgi zamonda yov-yov boʻlarkan. Yurtni birdan yov bosib kelar ekan-da, hammaning ishi ishda, oshi oshda qolib, jang maydoniga qarab yugurar ekan. — Oydin, Oʻn besh gazli arqon

sft. Murakkabgullilarga mansub, yem-xashak boʻladigan koʻp yillik oʻsimlik.

Kupega issiq shamol yovshan qovjiragan maysalar hidini olib kirdi. — S. Nurov, Narvon

Asrlar boʻyi yantogʻ-u yovshandan boʻlak ekin oʻsmagan dala toʻshida zumrad gʻoʻza nihollari tizildi, borliq gul-gul yashnadi. — Sh. Gʻulomov, Boʻz yerlik boʻz yigitlar

sft. shv. Yuvosh; ohista, itoatkorona.

Aybi nimadaligini anglamagan ot jonivor, chiroyli sariq boshini yovvoshgina choʻzib, chol ketidan ergashdi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

sft. 1. Xonakilashmagan, tabiat quchogʻida erkin hayot kechiruvchi (hayvon, parrandalar haqida).

Yovvoyi mushuk. Yovvoyi kaptar. Yovvoyi echki.

2. Madaniylashtirilmagan, oʻz holicha, tabiiy holatda oʻsadigan; zararli, ziyon keltiruvchi.

Yovvoyi olma.

Xilma-xil yovvoyi gullar tevaragida rang-barang kapalaklar bazm quradi, asalarilar gʻuvullaydi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

Sidiqjon kattakon yovvoyi jiyda tagida toʻxtab, Sharofatni kutdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Darhaqiqat, salgina xotirjam boʻldingmi, yovvoyi oʻtlar oʻsib ketadi-yu, gʻoʻzalarni siqib tashlaydi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. Oʻzlashtirilmagan, ishlanmagan (yer-joy haqida).

Ilgari bu yerlar ham jarliklar, yovvoyi sayhonliklardan iborat edi. — Gazetadan

Yovvoyi choʻl buyuk kenglikda Menga borin ochib tashladi. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

4. Qoʻrqinchli, vahimali, dahshatli.

Yovvoyi ovoz.

Boʻron yovvoyi bir kuch bilan oʻkirardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Sharif tarraning yovvoyi chinqirigʻini eshitgandek boʻldi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

5. Madaniyatning ibtidoiy bosqichiga xos; qoloq.

Sahroda arablarning badaviy degan yovvoyi toifasi bor ekan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

6. koʻchma Odamga aralashmaydigan; begona, odamovi, yot.

Odamlardan qochaman, Yovvoyi bir holim bor! — Mirtemir

fl. folk. Hujum qilmoq, bostirib bormoq.

Dushman koʻrsang, izdan qoʻymay quvlagin, sagʻir koʻrsang, aning koʻnglin ovlagin, Qarshi dushmanning yurtiga yovlagin, Elingga el qoʻshib yurgin, Erali. — Erali va Sherali

Odilxon podshoh Qovushtirxonning yurtiga yovlab bordi va uni oʻldirdi. — Goʻroʻgʻli

ot esk. Kt. ayn. yaqinlik.

ot Yovuzlarga xos xatti-harakat, xunrezlik, johillik.

Bu yovuzlik ularni hatto odam qiyofasidan chiqargan. — A. Qahhor, Sarob

U [Aleksey] Oyimxonga tikilib, Tojiboyga savol berdi: Siz uning ilgari kim boʻlganini, xalqqa qarshi qanday yovuzliklar qilganini bilarmidingiz? — P. Tursun, Oʻqituvchi

a fearless, intrepid, brave, courageous

ot folk. Qurol-aslaha, qurollar.

ot shv. Sovchilik.

Ahmadbek boyga qarab aytdi: — Biz yovchilikka keldik. — Boʻtakoʻz

fl. Yovlamoq feʼlining majhul nisbati.