от
1.
дин.
Киши ҳаётлигида у билан бирга, вафотидан кейин эса танадан чиқиб, абадий қоладиган кўзга кўринмас нарса, куч; арвоҳ.
Руҳ танадан чиққач, тана ўлади. — Фан ва турмуш
Ҳозир унинг руҳи, Сидқийнинг арвоҳи Мадина орқасидан эргашиб кетаётгандай кўринарди. — Мирмуҳсин, Чодрали аёл
Хаёлан унинг руҳига сиғинади, ундан мадад истайди. — С. Сиёев, Ёруғлик
2.
Кишининг ички ҳолатини, психик кечинмаларини, ҳис-туйғуларини акс эттирувчи кайфияти.
Кўтаринки руҳ. Унинг руҳи кўтарилди.
Эрталабки соф ҳаво унинг руҳини енгиллатиб юборди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё
Умиднинг уларникида меҳмон бўлганини эшитган Ҳафиза бирдан руҳи кўтарилиб, хурсанд бўлиб кетди. — Мирмуҳсин, Умид
Қутидор ҳали ҳам Отабекнинг руҳига тушуна олмаган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
[Ёʻлчининг] Кўкси гоҳ юпантирувчи кечинмалар билан, гоҳ бутун руҳига сингган тотли ҳасрат билан тўла эди. — Ойбек, Танланган асарлар
3.
Кишининг ички дунёсини, маънавий қиёфасини, ўй-фикрларини, маслак ва мақсадларини акс эттирувчи кайфияти.
Миллий руҳ.
Саида Зуннунованинг ижоди ҳам бошдан-оёқ мана шундай ифтихор руҳи билан суғорилгандир. — Газетадан
Болаларни Ватанга муҳаббат руҳида тарбиялайдиган ўйингоҳлар керак. — Саодат
[Ҳожи] Мажлиснинг Ниёз қушбеги руҳида борганлигини яхши сезди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Басила Назаровна бу қизнинг руҳида бўйсунувчанлик эмас, исёнкорлик борлигини кўриб, тутақиб кетди. Ў. — Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
4.
Кибр-ҳаво, димоғ.
Манманлик руҳи. Катталик руҳи.
5.
Кишининг умумий кайфияти, кайф-аҳволи.
Руҳи сўлғиннинг иши сўлғин, Руҳи тетикнинг иши тетик. — Мақол
Шу куни Гавҳар ланж бўлиб уйғонди. Унинг руҳи тушиб кетган, нимадан хафалигини ўзи ҳам билмас, лекин ҳеч ишга қўли бормасди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Рустам қоронғи тушиб қолган қишлоқ кўчасидан руҳи чўккан аҳволда юриб бораркан, ҳадеб шу саволни такрорларди: — Нега олади? — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Ўжар руҳим, жангари руҳим, Бир зумгина ўйга толсанг-чи. — А. Шер, Қадимги куй
6.
Аъло кайфият; бардамлик, тетиклик; ҳузур, завқ.
Отабек сунбул исли сочлардан руҳ олар, Кумуш гўё унинг бағрига сингиб кетган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
7.
кўчма
Жонлилик, файз.
Навоий уй ичига кириши билан мажлисга руҳ кирди. — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси
Ўйин қизиб борар эди, уйнинг дарича, эшиклари бекланиб, токчаларга шам ёқилгандан сўнг, базмнинг руҳи яна ошди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
8.
Ортиқ завқ; пафос.
[Султонмурод] Дўстининг шеърларида бўлган нуқсонларини едириб кетиш учун кўпроқ завқ ва руҳ билан ўқишга тиришди. — Ойбек, Навоий
9.
Иш-ҳаракат, воқеа-ҳодиса ва шу кабиларнинг боришидаги, ёʻналишидаги характерли хусусият.
Замон руҳи.
— Иншоолло, шу йигит мирзабоши бўлар! — деди Сафар бўзчи суҳбатнинг руҳини билмаган ҳолда. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
Яхши асар яратиш учун аввало замон руҳини тушунмоқ керак. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи
Изланиш ва ижодкорлик руҳи лаборатория муҳитини белгилайди. — Газетадан
Адабиёт ҳамиша навқирон кучлардан қувват олади, улар ҳисобига бойиб, янгича руҳ ва ёʻналишлар касб этади. — Ёшлик
10.
Маслак, таълимот, ҳужжат ва шу кабиларнинг асосий моҳияти, улар негизидаги белгиловчи ғоя.
Қонуннинг руҳи. Конституциянинг руҳи.
11.
флс.
Маънавий-руҳий, номоддий ибтидони ифодаловчи фалсафий тушунча; онглилик ва онгсизлик бирлигини ифодаловчи фалсафий категория.
