Поиск

ot Qovurma ovqat pishirish, qoʻrga koʻmib taom tayyorlash uchun ishlatiladigan, gir atrofi qayrilgan yassi metall idish.

Choʻyan pechka ustidagi kattagina tovada qovurdoq vijillab pishar edi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Ota choy damladi, qoʻrga koʻmib qoʻyilgan tovadan issiq non oldi. — A. Mirahmedov, Qoʻylar qoʻziladi

ot 1. iqt. Talab, ehtiyojni taʼminlovchi barcha narsa, mahsulot; sotuvchilar va xaridorlar oʻrtasida oldi-sotdi, bozor munosabatlari obyekti.

Tovar ayirboshlash. Tovar birjasi.

Ammo xotirjam boʻling, men sizni tovarlardan siqmayman. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. esk. Matoning ipakdan toʻqiladigan, tagi bilan gulining rangi bir xil, yaltiroq bir turi.

Oq tovardan koʻylagim Koʻk tikanlar ilmasin. — Qoʻshiqlar

Shahzodaning koʻylagini yirtib tashladi, tovar peshmatini bir tomonga irgʻitdi-da bir qoʻli bilan koʻksiga chang soldi — K. Yashin, Hamza

İşlediği bir günah veya suçtan pişman olarak bir daha yapmamaya karar verme. TAVBA

ot 1. I 1 Oyoq kaftining orqa qismi.

Yumshoq tuproqqa qadam qoʻyganingda, tovoning huzur qiladi.

Kalishda terlab, tovonlari qorayib ketgan oyoqlarini suvga tiqib shaloplatdi, joni rohatlandi. — Yoshlik

2. Oyoq kiyimining shu joyga toʻgʻri keladigan qismi.

Tovoni teshik mahsi. Tovoni qora paypoq.

Avazning ham tovoni teshilayozdi, kovushining butuni qolmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

ot 1. Yuzi yoyiq, bir oz yalpoq, kosa shaklidagi chuqurroq idish (turli oʻlchamda sopol, chinni, metall, baʼzan marmardan tayyorlanadi).

Sopol tovoq. Chinni tovoq. Tunuka tovoq.

Komil tovoqlarda qaymoq, likoplarda uzum koʻtarib kirdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Buvi, yuzini suzib turgan sutli tovoqni yerga qoʻyib, nima deyapsan? deganday Murodga qaradilar. — A. Mirahmedov, Kulgan chechaklar

2. shv. Lagan.

[Vahob] Bir tovoq xushboʻy palovni keltirib, oldimizga qoʻydi. — M. Muhamedov, Qahramon izidan

3. s. t. Plastinka (patefon, radiola plastinkasi).

Ertalab hosilotning xotini patefon tovogʻini soʻrab chiqibdi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

ot 1. Tovuqsimonlar turkumiga mansub, goʻshti, pati va tuxumi uchun boqiladigan urgʻochi uy parrandasi.

Sertuxum tovuq. Kurk tovuq. Tovuq katagi. Tovuqning tushiga don kiradi. — Maqol

tong ot-may, tovuqlar qoʻndoqlaridan tushmay, yana ishga tushar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Donlab yurib, tentirab ketib qolgan tovuqlar bir mahal joy qidirib, uygacha kirib keldi. — K. Yashin, Hamza

2. Shu parrandaning goʻshti (ovqat, masalliq sifatida).

Tovuqni yesang, bir yeysan, tuxumini yesang, ming yeysan. — Maqol

Xolisa gaz oʻchoqqa tovuqlarni dimlab qoʻygan. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

3. Shu parrandaga nisbatli haqoratni bildiradi.

Bundan koʻra goʻng titganing yaxshi emasmi, keksa tovuq. — Oybek, Tanlangan asarlar

Soʻk meni, kurk tovuq degin! — A. Qahhor, Asror bobo

4. Baʼzi qushlarning modasi, makiyon.

Qirgʻovulning tovugʻi.

5. shv. Tunda xoʻroz qichqirishi bilan belgilanadigan vaqt.

Bir tovuq oʻtganda yotdik.

6. Muchal yil hisobida oʻninchi yil nomi.

Uning yili tovuq.

ot Qirgʻovullar oilasiga mansub, rang-barang patli, erkaklarining dumi yelpigʻich shaklli chiroyli qush.

Tovus kabi aylab xiromon, Raqsga tushdi bir goʻzal jonon. — E. Vohidov

ot s. t. Tavba; pushaymon.

Tovva qilmoq.

ot 1. Gapirish, kuylash, qichqirish, yigʻlash va shu kabilar vaqtida yuzaga keladigan va eshitish aʼzolari qabul qilib oladigan hodisa; ovoz, sado, sas.

Mungli tovush. Yigʻi tovushi. Shamolli kun qichqir-ma, tovushing zoye ketadi. — Maqol

Qoraygan tom boʻgʻotlarida qoʻnoqlayotgan chumchuqlar quloqni teshguday tovush bilan chirqillashadi. Machit tomondan soʻniq azon tovushi eshitiladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Otabek tovush egasini tanidi. Bu majnuna Zaynab edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bemor Bakirov, ukol! degan tovushdan uygʻonib ketdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Qani, ho, yigitlar! Ishga! Ishga, azamatlar! degan tovush eshitildi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

— Olimxon aka, — dedi yalingan tovush bilan Tanti, — Salim oʻz dadasi bilan hazillashmoqchi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Maʼlum sifatlarga ega boʻlgan ovoz.

Baland tovush. Musiqiy tovush.

Odamlar jonlandi. Baʼzilari chindan, baʼzilari esa hazil-mutoyiba bilan Oxunning tovushini maqtashdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Mexanik tebranishlar natijasida yuzaga keladigan va quloq eshitadigan har qanday ovoz, sado.

Oyoq tovushi. Tasir-tusur oʻq tovushi. Gudok tovushi. Karnay-surnay tovushi.

4. Shovqin; shovqin-suron.

[Mulladoʻst:] Eshityapsizmi? [Qozi:] Ha, juda hayronman, nima tovushlar? Boshim qotdi, aqlim yoʻq! — Hamza, Maysaraning ishi

[Mamat Xolisxonga:]

Tovush qilma, oʻlasan! Mana shu chu-qur sening uchun qazildi. — Hamza, Paranji sirlari

5. fiz. Havo yoki boshqa bir muhit zarralarining toʻlqinsimon tebranma harakatlari.

Quloq eshitmaydigan tovushlar. Tovush tezligi. Tovush nazariyasi.

6. tlsh. Nutq aʼzolari artikulyatsiyasi bilan hosil boʻladigan eng kichik til birligi.

7. mus. Musiqaning ifoda kuchiga ega eng kichik tarkibiy qismi.

8. koʻchma Kam qoʻll. Saylovlarda yoki biror masalani hal etishda oʻz fikrini bildirish huquqi va usuli; ovoz.

Mulla Obid bir tovushdan, ammo Usmon polvon ikki qarshi bilan kolxoz idorasiga saylanib oʻtadilar. — A. Qodiriy, Obid ketmon

fl. 1. s. t. ayn. Toblamoq I 1.

Qoʻlini oʻtga tovlamoq.

Qishloq xalqining koʻpchiligi dalada edi. Guzarda oʻn besh-yigirma chogʻli — oʻzini oftobga tovlab yotgan ishyoqmaslargina bor edi. — H. Shams, Dushman

Elmurod titrab-qaqshab, ularning oldiga bordi-da, muzlagan qoʻllarini oʻtga tovladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. ayn. Toblamoq I 2.

Kulalaning qoʻlidan faqat charxlash, tesha tovlash keladi. — A. Qahhor, Oʻtmishdan ertaklar

ot Tovon toʻlashga majbur shaxs.

ot Oʻrta Osiyoda oʻsadigan kauchukli oʻsimlik.

sft. 1. kam qoʻll. ayn. Ovozli.

Tovushli kino.

2. fiz. Tovush hosil qiluvchi, tovush oʻtkazadigan.

Tovushli toʻlqinlar. Tovushli tebranishlar.

fl. Tovlamoq feʼlining majhul nisbati.

ot kam qoʻll. ayn. Hamtovoq.

— Biz — dedi otam, — ishning borishidan oqibati nima boʻlishini sezdik: agar tovoq-doshlarimizga qarasak, oʻshancha turli-tuman lazzatli taomlar oldidan och qorin bilan shaharga qaytishimizni bildik. — S. Ayniy, Esdaliklar

fl. Siyraklashib, kamayib qolmoq, tortilmoq; bosilmoq.

Ummatali koʻchaga chiqqanda, tun soat oʻn bir boʻlib qolgan, odamlar harakati ancha tovsilgan edi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar

Terim suroni tovsilib, sal nafasni rostlaganlaridan keyin, Qodirjon: Endi xotinim bilan maslahatlashishga fursat yetdi, deb bildi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda