Қидирув

от 1. Бутун мавжудотни ўз ичига олган олам, борлиқ.

Табиат зап қизиқ нарса-да. Унда ҳамма нарса мавжуд, ҳамма нарсанинг ўз ўрни, ўз мавқейи бор. — Н. Фозилов, Дийдор

Табиатнинг ҳеч кимга бўйсунмайдиган, бировдан рухсат ҳам сўраб ўтирмайдиган қонунлари бор. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Кузда табиатнинг жонли ва фаол вакили — одам организми ҳам тиниқади. — Газетадан

2. Инсоният ва ҳайвонотдан ўзга олам.

Табиат билан одам боласи қиёсланса, бир-бирига ўхшаши ақлни ҳайратга солади. — Газетадан

Кетди қирдан турна ҳам, Бўшаб қолди табиат — А. Орипов, Юртим шамоли

Табиатда учрайдиган минералларнинг баъзилари саноат аҳамиятига эга. — Газетадан

3. Ўт-ўлан, ўсимлик ва бошқалар нарсалар банд этган теварак-атроф, қир-адир, ўрмон ва шу кабилар.

Отабек табиатнинг шу кўркам ва латиф кўринишига мафтун бўлиб, бир оз ётгандан кейин, Ул ҳам бўлса эди, деб ўйлади ва узоқ тин олиб қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Табиат сокин, уфқ жимирлайди — А. Мухтор, Чинор

Табиат ўз тилида роз айтиб шивирлар экан, йигит бундан ўз қувончининг мадҳини ўқирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Кечаги чангбости ёмғир табиатга ҳусн бериб кетганидек, одамларнинг ҳам баҳридилини очиб юборди. — Н. Фозилов, Дийдор

4. Ер сатҳининг маълум бир жиҳатини акс эттирувчи белги, хусусият ёки ҳолати.

Бу ернинг гўзал табиати ва зилол сув манбалари одамларга ором бағишлайди. — Газетадан

Бобурномани варақлар экансиз табиат манзаралари чизилган лавҳаларга дуч келасиз. — Фан ва турмуш

5. Инсон руҳиятига хос асосий, турғун хусусиятлар мажмуи; характер, феъл.

— Ўзи жуда оғир ва ақлли йигит, бунинг устига қизиқ табиати ҳам бор, — деди Уста Олим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

У [Вали ака] табиатининг оғирлигига қарамай, ўрнидан сапчиб туриб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Мирзакаримбойнинг қизи Нуринисонинг табиатида енгиллик билан макр устун турар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Доим захда ўтириб ишлаганимданми ёки ўзимнинг табиатимда заифлик борми — ишқилиб, кўп вақтдан бери бедармон тортиб юрибман. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

6. кўчма Нарсага хос бирор белги, хусусият.

Планеталарнинг физик табиати.

Туркий тилларда чўзиқ унлиларнинг табиати кўпдан мутахассисларнинг диққатини жалб қилиб келади. — ЎТА

7. Кайфият, руҳий ҳолат.

Тожибойнинг Гулсумга жазманлиги тўғрисидаги гаплар эсига тушиб, табиати бир оз хира бўлди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Аҳмад ўз хонасига кирса, Толиб ака ёʻқ экан. Унинг табиати равшан эди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

8. Дид, фаросат.

Табиати нозик одам. У одамнинг табиатини қарангки

9. Яратувчи, ато этувчи, бошқарувчи илоҳий куч-қудрат тимсоли.

Табиат бу диёрга шундай сеҳрли куч ато этганки, унинг туп-роғида ҳар қандай ўсимлик баҳра олади. — Газетадан

Аслида тупроқни одил табиат Тақсим айлаган-ку ер юзига тенг. — А. Орипов, Йиллар армони

Табиатига кўра, табиатига, мижозига мос ўлароқ.

У киши табиатан хушфеъл одам бўлсалар ҳам бирдан тутақиб кетардилар. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ботир йигирма уч ёшларда бўлиб, табиатан шўх, ичида гап сақламайдиган йигит эди. — И. Раҳим, Ихлос

Қиз болалар табиатан нозик, нафис, латофатлидирлар. — Саодат

сфт. Айрим сўзлар билан бирикиб, шу сўз англатган маънодаги табиатга эгаликни билдиради (

Оғир табиатли одам. Енгил табиатли аёл.

Олимов қирқ беш ёшлардаги мулойим табиатли киши эди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Юсуфий мураккаб табиати одам эди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Кийинишидан нозик табиатли, баланд дидли эканлиги кўриниб турарди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

1. Tabii bir biçimde, tabii olarak.ТАБИИЙ ҲОЛДА

2. Kendiliğinden.ЎЗ-ЎЗИДАН

Tabiat kanunlarına uymayan, tabiat kanunlarıyla açıklanamayan, doğa üstü.ҒАЙРИТАБИИЙ, ОДАТДАН ТАШҚАРИ

от 1. Табиатни ўрганувчи, текширувчи шахс.

Марҳамат Қудратга, ёш табиацҳунослар тўгараги тузишда кўмаклашгин, деган эди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Табиацҳунослик, табииёт мутахассиси.

мавсумий ўзгаришлар, индикациявий ҳодисалар ва табиатдаги уларнинг кириб келиши фенологик кунлари (маълум жой, туман, вилоят миқёсида) тўғрисидаги кенг тарқалган фенологик луғат шакли.

от Табиат ҳодисалари ва қонуниятлари ҳақидаги фан, табииёт.

табиатда камдан кам учрайдиган нодир воқеа ёки обект.

ноёб ёки мазкур ўлкагагина хос, илмий, маданий-маърифий ёки эстетик жиҳатдан аҳамиятли бўлган табиат обекти. Одатда келиб чиқиши табиий ёки сунъий, майдони унча катта бўлмаган табиат мажмуалардан ёки алоҳида обектлардан иборат бўлади: жуда кекса дарахт, ғоршалар, манзарали (ноёб) ўсимликлар гуруҳи, ажойиб булоқ, шаршара ва ҳ.к.

- природосообразности (Я. А. Коменский),- nature compatibility (Ya. A. Komensky),

ресурслардан ва тайёр маҳсулотлардан фойдаланиш, атроф-муҳит ҳолатини яхшилаш, атроф табиий муҳитнинг салбий ўзгаришлар ҳолатини олдини оладиган тадбирларни ҳам ўз ичига олувчи, атроф-муҳитга мутлоқ ёки нисбий таъсирини камайтиришга қаратилган ҳар қандай технологик, техник ёки ташкилий чора-тадбирлар.

табиатда тўғри ва акс алоқаларга асосланган, динамик барқарорлик ёки ландшафтларнинг ўзини-ўзи мувофиқлаштириши ва ўзини-ўзи ривожлантиришига олиб келадиган ўзаро муносабатлар тизими.

Что сеют в землю, то и вырастает опять: что дают, то и получают сноваWhat is sown in the earth, then grows again: what is given, then they get again

бир томондан табиатдан фойдаланувчи, иккинчи томондан ҳокимият ижрочи органи ўртасидаги муносабатларни тартибга солувчи ҳужжат.

атроф-муҳит муҳофазаси, табиий манбалардан фойдаланиш тартибини белгиловчи меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар мажмуаси.

ЮНЕП кўмагида Табиат ва табиий ресурсларни муҳофаза қилиш халқаро иттифоқи (ТМХИ) томонидан 1980 йилда ишлаб чиқилган халқаро ҳужжат бўлиб, у инсониятнинг биосфера, экотизимлар ва турлардан ҳозирги авлодга барқарор фойда келтириши билан бирга, ўз салоҳиятини асраб қолиш, келаси авлодларнинг эҳтиёж ва интилишларига мувофиқ равишда фойдаланишни бошқаришга ёʻналтирилган.

disaster relief

бир ор катта ҳудуд (вилоят, минтақа, регион) табиатини муҳофаза қилишнинг илмий асосланган комплекс режаси. У ўз ичига муҳитга ҳар қандай турдаги антропоген меъёрлаш, муаммоли ареалларни ажратиб кўрсатиш, экологик мувозанатни сақлаб туриш мақсадида корхоналарни жойлаштиришда режали чегаралашни киритиш, табиатни м-у-

табиатни муҳофаза қилиш қонунчилигига асосан корхона, ташкилот ёки айрим шахслардан уларнинг атроф табиий муҳитга ёки унинг айрим обектларига етказган зарарлари учун уларга жарима солишдан иборат бўлган юридик жавобгарлик шакли.