Поиск

ot 1. ayn. Vassa.

Bu uy ilgari bedaxona boʻlganidan, darchasi ham yoʻq, tokchasi ham yoʻq, toqisi ham yoʻq edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. ayn. Toq II.

Kichkinagina eshikdan olib oʻtib, shu eshikcha yonidagi torgina, lekin toqilariga rango-rang gullar oʻyilgan xonaga olib kirdilar. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

3. Qorovullarning shaqildogʻi.

Bozor to-monda qorovulning toqisi shaqilladi. — S. Anorboyev, Mehr

[Gulbodom] Uzoqdan qorovul toqisining ovozini eshitdi. — S. Karomatov, Bir tomchi qon

4. Koʻylakning yelka qismiga ichidan qoʻyilgan astar.

Toqi koʻylakning yelkasini tez yirtilishdan saqlaydi.

fl. 1. Toʻqima gazmol yoki buyum yasamoq, tayyorlamoq.

Chit toʻqimoq. Paypoq toʻqimoq. Zambil toʻqimoq. Toʻqilgan roʻmol. Mulla bilganin oʻqir, Boʻzchi bilganin toʻqir. — Maqol

Ellikboshi mayin toʻqilgan chakmonini yechdi, tuxumday silliq va oppoq sal-lasini olib, qoziqqa ildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzing toʻqib ketgan katta savatda Toʻlatib shaftoli uzib chiqaman. — Gʻ. Gʻulom

2. koʻchma Ijod etmoq, yozmoq; bastalamoq.

Sheʼr toʻqimoq. Qoʻshiq toʻqimoq.

Soʻzini oʻzim yozganman, ohangini Anorxon toʻqidi. — I. Rahim, Ixlos

Voy, u chalgan dutorni, toʻqigan gʻazallarni eshitsangiz! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Sanʼatkor faqat qiziqchiliklarnigina emas, balki kichik kulgili hikoyalarni ham toʻqirdi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

3. koʻchma Yoʻq yerdan oʻylab chiqarmoq; soʻqmoq, uydirmoq.

Gap toʻqimoq. Igʻvo toʻqimoq. Bilgan oʻqir, bilmagan toʻqir. — Maqol

Hammasi boʻlgan gapda. Boʻlmasa, yolgʻonni shunday toʻqib boʻladimi-ya, oʻrtoq Doʻsmatov? — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ming bir kechaning Shahrizodasi afsona toʻqib, oʻlimdan qutulib qolganday, Muxtorxon ham yuqoridagi singari rivoyatlar panohida omon yuribdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

ot 1. Jazliq yoki egar ostiga qoʻyiladigan, odatda kigizdan qilinadigan ot-ulov abzali.

Kigiz toʻqim. Eshakka — toʻqim, odamga — libos. — Maqol

Oqtoyning ustida eski olacha koʻrpachadan toʻqim, suyak Qoshi uchib ketgan egar, qandaydir darvoza halqasi ilingan uzangi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Soqi darhol Sariq samanga yakka toʻqim solib, juganlab, minib chiqib ketdi. — Boʻtakoʻz

2. shv. Tandir yoki oʻchoqning namat yoki matodan qilingan yopigʻi.

3. koʻchma (3-shaxs egalik qoʻshimchasi bilan) Kiyinish va boshqalar jihatdan qiyofasi.

Qarasam, toʻqimi oʻzgargan: qoshlarida oʻsma, koʻzlarida surma boʻynini doka bilan bogʻlab olibdi. “Nima qildi, tomogʻing ogʻridimi? desam, Eshik qisib oldi, deb xir-xir kuladi. — A. Qahhor, Asarlar

Azimxoʻjayev katta koʻchaning ogʻzida tursa, toʻqimi boshqacharoq bir juvon kelaverdi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar

toʻqishmoq, janjallashmoq, kurashmoqрусскийсражатьсяанглийскийfight

Yayïŋ sü telim tutsa azraq seniŋ, toqïšqa ewinmä yaray kör anïŋ Dushman qo‘shinining soni ko‘p bo‘lsa-yu, seniki oz bo‘lsa, to‘qnashuvga shoshilma, hozirligingni ko‘r – Если твой враг располагает большим войском, а ты малым, не спеши вступать в сражение, прими соответствующие меры – If your enemy has a large army, and you are small, do not rush to engage in battle, take appropriate measures

ot 1. Toʻqib yasalgan, toʻqilgan.

Shavkat Zokir bilan indamay koʻrishdi-da, toʻqima stulni chetroqqa surib oʻtirdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Toʻqima shlyapa kiygan Raʼno onasining koʻziga boshqacha koʻrinib ketdi. — H. Nazir, Choʻl havosi

2. ot. maxs. Gazmol, gazlama.

Shoyi toʻqimalar. Toʻqimalar vistavkasi.

3. ot biol. Oʻzaro bogʻlangan va organizm-da belgili bir hayotiy vazifani bajaradigan hujayralar tizimi.

Nerv toʻqimalari. Suyak toʻqimalari.

Darvoqe, ogʻriqqa chidamli va chidamsiz hujayralar hamda toʻqimalar boʻladi. — Fan va turmush

4. ot ad. Badiiy asarning asosiy mazmunini va undagi qahramonlarning xarak-terini ochib beradigan, oʻzaro uzviy bogʻlangan voqea-hodisalar majmui, toʻqilma, syujet.

Uygʻur postanovkaga xalq shoiri — bayonchi rolini kiritdi, bayonchi har bir koʻrinish oldidan, tinglovchilarga voqea-hodisalar, Farhodning sarguzashtlari toʻgʻrisida soʻzlab berib, pyesa toʻqimasini toʻldirib bordi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

5. Yoʻq yerdan toʻqib, oʻylab chiqarilgan; uydirma.

Toʻqima gap. Toʻqima obrazlar.

Uni oʻqib, dastlab koʻplar hayratga tushgan, bu voqeani shunchaki toʻqima, fantaziya deb oʻylagan edi. — U. Normatov, Talant tarbiyasi

Afsuski, ssenariy mualliflari va postanovkachi-rejissyor ijodiy toʻqimaga haddan ziyod oʻrin berib, qahramon boshidan kechirgan chinakam real jangovar epizodlar oʻrniga, toʻqima, yasama holatlar kiritishgan. — S. Xoʻjayev, Oʻzbek tarixiy filmlari

sft. ayn. Toqili.

Boʻrixoʻja oʻn bir qator yapaloq gʻisht bilan koʻtarilgan, oldi toʻrt ustun, tepasi toqidor qadimiy ayvonda oʻtirib, keyingi bir oy ichidagi kirim va chiqimlarini xomchoʻt qildi. — Mirmuhsin, Chiniqish

ot ayn. Toʻqima.

Xayoli yangi asarning toʻkilmasi bilan ovora edi. — Oybek, Navoiy

fl. Toʻqimoq feʼlining majhul nisbati.

fl. 1. Tegmoq, urilmoq.

Avtomashina tramvayga borib toʻqindi.

Bulutlarning ohistagina sayridan yengilgina bir izgʻiriq ham yuzga kelib toʻqinar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. koʻchma Tegmoq, botmoq.

Qora Ahmadning soʻzlari Tantiboyvachchaga qattiq toʻqindi. — Oybek, Tanlangan asarlar

fl. Toʻqimoq feʼlining orttirma nisbati.

ot 1. Toʻqimachilik sanoatining ishchisi, mutaxassisi.

Qashqadaryolik paxta tozalovchilar Ivanovo toʻqimachilariga dastlabki turkum tola joʻnatdilar. — Gazetadan

2. Gazmol toʻquvchi ishchi yoki hunarmand.

3. koʻchma s.t. Yoʻq yerdan gap toʻquvchi, uydirmachi.

Toʻqimachi odam.

Soʻzlar xuddi toʻqimachi shoirnikiday quyilib, bir-birini bejab tushadi. — Oybek, Quyosh qoraymas

fl. Toʻqimoq feʼlining birgalik nisbati.

fl. Ot-ulovga toʻqim urmoq, toʻqim solmoq.

Otni toʻqimlab minmoq.

Eshakning birini toʻqimlab, ustiga non, suv idishi va bitta kosa solingan xurjunni ortdilar. — S. Ayniy, Qullar

fl. Toʻqitmoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Toʻq-toʻq ovoz chiqarmoq.

U [Moʻtilal] qoʻltiqtayogʻini toʻqillatib, vokzaldan chiqdi. — Mirmuhsin, Moʻtilal

Chol hali tizzasidagi mahsini toʻqillatib urib qoʻyar, hali suv purkar, ichida kitobdagi gaplarning magʻzini chaqar edi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

fl. Toʻqimlamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Toʻqinmoq feʼlining birgalik nisbati.

fl. Toʻqinmoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Toʻqitmoq feʼlining orttirma nisbati.