Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«TAM» boʻyicha 365 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

365 ta · 1-sahifa / 19
tama
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. (oxirgi a — choʻziq)

2. Birovdan bir narsa undirish hissi, oʻziniki qilish, olishga boʻlgan intilish.

undagi shuhratparastlik, tama oldida podshohlarga tiz choʻkishdan ham qaytmasligini koʻpchilik bilardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Mansabingdan manfaat, dastur-xoningdan tama izlab yondashgan — doʻst emas. — R. Usmonov, Umr saboqlari

3. Umidvorlik, umid, ilinj.

— Balki begingizning tamalari xon qizidadir, — dedi istehzo bilan Homid. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Tama qilmoq 1. Birovdan biror narsa kutmoq, birovdan oʻlja olishga intilmoq, koʻz tikmoq. Bir-birlaridan hech narsa tama qilmay doʻstlashishlari ikkovini ham chinakam baxtiyor qilardi. — P. Qodirov, Uch ildizMaxdum bu yerda oʻqiyotgan ikki mullavachcha uchun Qorabuloqdagi vaqfdan ham tama qilmoqda edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaShuncha azamat yigit turganda, sen bola, posyolkaning old qiziga tama qilib kelsang-a! — P. Qodirov, Qadrim
Toʻliq maqola →
tamal
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Negiz, asos, poydevor.

Tamal solmoq (qoʻymoq).

Haqiqat tamalini qulatmoqqa koʻtarilgan qoʻllarni kesmoq zarur. — Oybek, Navoiy

  • Tamal toshi Poydevor, asos, fundament. Tamal toshini qoʻymoq.
Toʻliq maqola →
tamba
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Eshikni bekitish uchun uning orqasidan tiralgan yoki tiraladigan taxta, yogʻoch va shu kabilar

Eshikka tamba qoʻymoq.

Zulfizar katta darvoza tomon otildi. Tambasini olib tashlab, oʻzini qalishzor qoʻyniga urdi. — K. Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →
tamgʻa
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Narsa, mol, mahsulot va shu kabilarni ajratish, hisobga olish yoki ularning kimga tegishliligini koʻrsatish uchun qoʻyiladigan, bosiladigan belgi.

Fabrika tamgʻasi.

Okopdan qarab turgan Normat ularning [samolyotlarning] qanotlaridagi qizil yulduz tamgʻalarini koʻrib qoldi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Toshkent tamgʻasi bosilgan chinni buyumlarni Urta Osiyo respublikalarining barcha xonadonlarida uchratish mumkin. — U. Maʼrupov, Ustoz

2. Qadimda mahbuslarning tanasiga belgi qoʻyish, bosish uchun qizdirib ishlatilgan asbob va shu asbobni bosishdan hosil boʻladigan belgi, iz.

Bolaning bilagiga yopishib qolgan tamgʻani Nabi polvon, eritilgan surgʻuch ustiga bosilgan pechatdek, zoʻrgʻa uzib oldi. — S. Ayniy, Qullar

3. Ot, mol va shu kabilarning tanasiga yoki tana aʼzolaridan biriga belgi bosish uchun qizdirib ishlatiladigan asbob va shu asbobni bosishdan qoladigan belgi, iz.

Otga tamgʻa bosmoq. Qoʻyning qulogʻidagi tamgʻa.

4. Ochish, buzish va shu kabilarga qarshi qoʻyiladigan belgili narsa, surgʻuch.

Haydarqul oddiy oʻgʻrilardan emas, u men tamgʻa bosib qoʻygan choshdan arpa oʻgʻirlagan. — S. Ayniy, Qullar

5. Gerb.

Saodat behisob tangalar orasida oʻz tangasini tanib turibdi; uning tamgʻasi suv ostida Saodatning koʻziga oʻzgacha yarqiramoqda. — I. Rahim, Ixlos

6. Nimadandir qolgan, uning belgisi boʻlgan narsa, asar, iz.

Azob-uqubatlar tamgʻasi.

Ularda [tarixiy obidalarda] koʻp zamonlar va dinlarning tamgʻasi bor. — Z. Akramov, Hindiston lavhalari

Xotinining istarasi issiq chehrasiga nimaningdir dahshati qora tamgʻasini bosib ketgan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Menga tanish boʻlgan xonadonlar, devor, tomi qulagan uylar. Bu urushning badburush tamgʻalari — N. Safarov, Olovli izlar

7. Qilmish, xatti-harakat va shu kabilarga koʻra taqilgan yorliq, belgi.

Laʼnat tamgʻasi.

Orada allaqancha davr bu ajoyib anʼanaga eskilik tamgʻasi bosilib, unutilayozgan edi. — N. Hayitqulov, Yer tafti

8. Qadimda chetdan kiritilgan molga belgi solishda olingan boj.

  • Tilingga tamgʻa bosilganmi? Tiling yoʻqmi? Nega gapirmaysan?
Toʻliq maqola →
taʼmin
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

arab. – kafolat, taʼminlash; garov; xavfsizlik; "omin" deyish, omonlik berish

taʼmin qilmoq (yoki etmoq) 1) kerakli narsalarni yetkazib bermoq, taʼminlamoq. 2) biror narsaning amalga oshishi, roʻyobga chiqishi, muhayyo boʻlishi uchun zarur sharoit yaratmoq. 3) qoniqtirmoq, qanoatlantirmoq; kifoya qilmoq, yetarli boʻlmoq

Kerakli mahsulotlar bilan taʼmin etmoq

Otam uchun ikki kishini shaharga yuborib, moddiy jihatdan taʼmin qilish ogʻirlik qilardi — S. Ayniy, Esdaliklar

Muvaffaqiyatni taʼmin qilmoq

Hamrohlarim oʻz tanki bilan dushman zotini abjaq qilgan va gʻalabani taʼmin etgan — N. Safarov, Olovli izlar

Buning sababini soʻzlashdan ilgari imom afandining oʻtgan tarixiga bir oz koʻz tashlab olishga majburmiz. Chunki busiz oʻquvchimizni taʼmin qilish mumkin emasdir — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Toʻliq maqola →
tamiz
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Oʻz biligi, aqli, farosati bilan tegishlicha ish tutish qobiliyati; fahm, farosat.

Tamizi yoʻq odam.

— Tamizi boʻlsa, oʻshaning oʻzi kaltak, — dedi-da, birpas quloq berib oʻtirdi. — R. Fayziy, Hazrati inson

Bu fakt va dalillar oldida oʻjarlik qilish aql va tamizdan emas. — A. Hakimov, Ilon izidan

Toʻliq maqola →
tamli
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

sft. Taʼmi yaxshi; totli, mazali.

Tamli ovqat.

Birinchi marta oʻz mehnatim bilan tayyor boʻlganidanmi yoki haddan ortiq ochiqqanimdanmi, har holda, u kungi qoʻziqorin qovurdogʻi goʻsht qovurdogʻidan ham tamliroq tuyuldi. — S. Ayniy, Esdaliklar

Bu Amudaryoning tamli baligʻi, Baliqning laqqasi, oʻbdan yogʻligʻi. — Mirtemir

Toʻliq maqola →
tamom
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Oxir, poyon, nihoya.

Ish tamomiga yetdi. Hikoyani tamomiga yetkazmoq.

2. Tamomila, butunlay, batamom.

Tamom esdan chiqarmoq. Tamom ishonmoq.

Elmurod maʼyus bir necha qadam bosdi. Yoʻq, — dedi ichida, — bu men bilgan, men sinagan Fotima emas. Endi oʻzgarib, tamom boshqa boʻlib qolgan. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Yarim kechaga borganda, dushman tamom holdan toyib, chekinishga majbur boʻldi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Zaynab ham tamom ipaklarga koʻmilib yasangan — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Butun, barcha, tamomi.

Tamom xalq majlisga yigʻildi.

Yusufbek hojining Normuhammad qushbegiga yuborgan chopari Qirovchi yaqinida unga yetgan va qushbegini tamom sipohlari bilan Toshkentga qaytargan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

qalampirmunchoqni gulobga ivitishib, kelinning tamom badaniga surtishar emish. — K. Yashin, Hamza

4. Yakuniga yetganlik, bitganlikni bildiradi.

Tamom, xoʻjayin, ana, shay qilib qoʻydim. — K. Yashin, Hamza

Shahzodaxon eriga koʻzlarini oʻqdek qadab, tan-tanavor qarab turaverdi. Bir zarb oʻlsa, tamom. — K. Yashin, Hamza

5. Taʼkid, kuchaytiruvni bildiradi.

Dadam ichib keldimi, tamom, darrov qildan qiyiq chiqarib, oyijonimni doʻpposlashga tushardi. — E. Raimov, Ajab qishloq

Shundan qoʻrqdimi, tamom, oʻlimdan qoʻrqqani boʻladi. Oʻlimdan qoʻrqqan kishi qahramon boʻlolmaydi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

  • Tamom boʻlmoq 1. Oxiriga, poyoniga, nihoyasiga yetmoq, tugamoq. Dars tamom boʻldi.— Oltin oʻtda bilinadi, — dedi Sobiraxon, — urush tamom ham boʻlar, oʻyin-kulgi uchun toʻplanganimizda, bu kunlar ertakday boʻlib ham qolar. — A. Qahhor, XotinlarQurilish tamom boʻldi;Pul tamom boʻldi. Vaqt tamom boʻldi.Zanjirli reaksiya gʻoyat darajada tezlik bilan rivojlanadi va parchalanuvchi materialning hammasi tamom boʻlguniga qadar davom etadi. — Fan va turmushMayli, bolam, boshga tushganni koʻz koʻrar, deydilar. Meni qoʻyib, oʻzingni ham bir oʻylab qoʻy. Bu tashvishlardan tamom boʻlding-ku, bolam! — O. Yoqubov, Aytsam, tilim kuyadi, aytmasam — dilimYegan yeb ketdi. Ichgan ichib ketdi. Ammo Abduvoseʼ shu bitta toʻy bilan tamom boʻldi. — Mushtum
  • Tamom qilmoq 1. Oxiriga, poyoniga, nihoyasiga yetkazmoq. Ahmedov kapsanchilarni kolxoz tuzishga chaqirib, soʻzini tamom qildi. Savol-javobga oʻtildi. — A. Qahhor, Qoʻshchi-nor chiroqlariMaktab qurilishini sentyabrgacha tamom qilamiz;Resurslarni tamom qilmoq.Pul desang —sanogʻi yoʻq Sanab tamom qilib boʻlmaydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaUniversitetni tamom qilgan kishi;Oʻgʻlining tashvishi kampirni tamom qildi;Toʻqsonovning merganlik havasi qoʻzib, darrov Dadaboyning yelkasidagi sochma miltiqni oldi-da, tipirchilayotgan itni bir otishda tamom qildi. — P. Tursun, OʻqituvchiBitta toʻy uni tamom qildi.
  • Adoyi tamom boʻlmoq
  • Gap tamom Boʻldi, gap tugadi, boshqa gapga oʻrin yoʻq. Shu bilan gap tamom degandek sayr qilish uchun daraxtlar ostidagi yoʻldan ichkari tomon yoʻnaldi. — K. Yashin, Hamza
Toʻliq maqola →
TAMUR

oʻzbekchatomir, ildizruschaжилаinglizchatendon

Otačï terildi tamur kördilar, ul ig kim ne ermiš ayu berdilär Tabiblar yig‘ilib tomir ko‘rdilar, qanday kasalligini aytib berdilar – Собрались врачеватели, проверили пульс, и объяснили, что это за болезнь – The doctors got together, checked the pulse, and explained what kind of disease it was.

Toʻliq maqola →