Қидирув

Кислота таркибидаги водород ўрнини бирор металл эгаллаши натижасида ҳосил бўладиган кимёвий бирикмаларнинг умумий номи.TUZ

фл. 1. Барпо этмоқ, вужудга келтирмоқ, яратмоқ.

Армия тузмоқ. Комиссия тузмоқ. Жамият тузмоқ. Партия тузмоқ.

Темур тузган салтанатнинг ворислиги Шоҳрухдан кейин Иброҳим Султонга ўтишига умид боғлашарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Таркибий қисмлардан яхлит нарса яратмоқ, таркиб этмоқ, тартиб қилмоқ.

Жумла тузмоқ. Рўйхат тузмоқ. Эртанги ишга бугун режа туз. — Мақол

Биз нутқимиз-да айрим сўзларни ўзаро бириктириб, гап тузамиз ва фикримизни баён қиламиз. — Ўзбек тили дарслиги

3. Турли материал, маълумот ва шу кабиларни йиғиб ва маълум тартибда жойлаштириб, яхлит бир ҳолга келтирмоқ; яратмоқ.

Тўплам тузмоқ. Икки тилли луғат тузмоқ. Дарслик тузмоқ.

Улар Авазнинг кўҳна, янги ғазалларини тартибга солиб, бир девон тузмоқчи бўлади. — С. Сиёев, Ёруғлик

4. Расмий равишда келишиб, бирор ҳужжат ёзмоқ.

Далолатнома тузмоқ.

[Мирзакаримбой] Ўғли Ҳакимбойваччанинг пахта савдоси юзасидан ўрис фирмалари билан яқинда тузган шартномаси устида ўйлаб кўзларини яна маҳкамроқ юмди. — Ойбек, Танланган асарлар

Иккала ҳукмдор яраш битими тузубдурлар. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси

5. Уюштирмоқ; қурмоқ, қилмоқ.

Улар юксак оилаларнинг ўғиллари. Уларнинг киссаларида олтин-кумуш мўл. Улар кечалар ширин суҳбатлар тузадилар. — Ойбек, Навоий

Ғалаба муносабати билан Музаффар мирзо катта зиёфат тузди. — Ойбек, Навоий

6. кам қўлл. Айн. тузатмоқ 2.

Бузилган ишни ботир тузар. Мақол. Ота бузса, бола тузар. — Мақол

7. айн. Тузамоқ.

Элда қолган катталар Тўлғоннинг олдида дастурхонни тузиб, олиб кетиб хизмат қилиб турди. — Ойсулув

Эрларга ўхшаб, мундоқ бир оз чақчақлашиб ўтирсангиз нима қилади. Не-не умид билан дастурхон тузган эдим. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

1. Kuş veya yaban hayvanlarını yakalamaya yarayan araç veya düzen.ТУЗОҚ

2. Birini güç ve tehlikeli bir duruma düşürmek için kurulan düzen.

тузоқрусчасилокинглизчаtrap

Бу дуня тüкäл ек тузақï турур, тузаққа илäнма сени ек ейüр Bu dunyo shaytonning tuzog‘idir, tuzoqqa ilinma, yo‘qsa iblis seni yeydi – Весь этот мир – сети демона, ты не попадайся в сеть, демон съест тебя – this world is network of the demon, do not get caught in the net, the demon will eat you

ўзбекчатўғирламоқрусчаорганизация, упорядочиваниеинглизчаstraight

Байïрсақ киšи ўзкä кўзŋü болур, аŋар бақса қïлқ яŋнï тüзгü болур Mehribon (yaxshi) kishi boshqalar uchun misoli ko‘zgudir, unga qaragan odam o‘z fe’l-atvorini to‘g‘irlaydi – Добрый человек для других словно зеркало, глядя не него, можно исправлять характер – A kind person for others is like a mirror, looking not at him, you can correct the character

сфт. Ичида ёки таркибида тузи бўлган.

Тузли халта. Тузли минерал сув.

от 1. Қуш ёки бошқа овланадиган ҳайвонларни тутиш учун одатда қилдан ясаладиган сиртмоқли мослама.

Тузоқ қўймоқ (қурмоқ).

[Сувонжон] От думидан эшиб тўқилган тузоқларни каклик келиши эҳтимол топилган ерларга шахмат тартибида ўрнаштирарди. — С. Анорбоев, Оқсой

2. кўчма Умуман, қўлга тушириш ёки ўзига оғдириш учун кўрилган тадбир ёки ишга солинган восита; дом.

Билмаган ишга уринма, Уриниб тузоққа илинма. — Мақол

Лекин ўзи лапашанг бўлса ҳам, бало! Қора-сувнинг гулдай қизини тузоғига туширган. — О. Ёқубов, Излайман

Жон талвасасида қолган душман Умурзоқ отани тузоққа тушириш ёʻлига ўтди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

[Солиҳбой:] Хайрият, бу иш ҳам хамирдан қил суғургандай жўнгина битди. Ғофирни энди бутунлай ипсиз тузоққа илинтирдим. — Ҳамза, Бой ила хизматчи

сфт. 1. Бузилган-нетган ери ёʻқ, ишлаб турган ёки ишлай оладиган.

Телевизор тузукми, бузуқми? Мотор тузук ишлаб турибди.

2. Камчилиги, ёмон ери ёʻқ; дуруст, яхши; бинойи.

Тузук йигит. Бу иш тузук ташкил қилинмабди.

Ўзи тузук шоир, бироқ танқидни кўтармагани ёмон. — А. Қаҳҳор, Сароб

Кенжа йигит қишлоқда Тура олди бир ойча, Турмуш тузук бўлса-да, Аммо бахти узоқда. — З. Диёр

3. Дард-касали ёʻқ, соғ, соғлом; соғлиғи қаноатланарли.

Ота, тузукмисиз? Тузук бўлиб кетдингизми?

Хайрият, онангизнинг аҳволи анча тузук бўлиб қолди, иситмаси ҳам қайтди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Дадаси, энди тузукман, қизимни саҳарлари уйғотманг. — А. Қаҳҳор, Бемор

4. рвш. Қоидаси билан, дурустгина, яхшилаб.

Тузукроқ, мазмунлироқ гапирсангиз-чи. Тузукроқ ўтиринг.

Хаёлингиз қаерда, нима сўзлаяпсиз, ойи? Тузуккина гапиринг! — Ойбек, Танланган асарлар

5. тасдиқ юкл. Яхши. хўп, майли, маъқул.

— Эртага китобни ола кел, тузукми? - — Тузук, олиб келаман

— Сиз киргандан кейин мен эшикни устингиздан ёпиб оламан-да, бир оздан сўнг олдингизга келиннинг ёлғиз ўзини киргизаман, тузукми? — Тузук. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

ўзбекчатузилмоқ, ташкил қилмоқрусчаустроитьсяинглизчаconstitute, organize

Тüзüлди тўрü ҳам этилди эли, элиг инčкä тегди бўкüп эл улï Davlat qonunlari adolat bilan tuzildi, hukmdorning ko‘ngli xotirjam bo‘ldi, davlat ishlaridan rohatlandi – Закон был дан, и государство устроено, правитель достиг покоя, наслаждаясь фундаментом государства –The

от Жамият ва давлат тузилиши (қурилиши) тизими.

Давлат тузуми. Қабилачилик тузуми.

Миллий тилнинг сақланиши ва ривожланиши ҳамма вақт ижтимоий тузумнинг одиллигига боғлиқ. — Фан ва турмуш

У [Алиқул] кўп ўтмай янги тузум, янги давлат, янги ҳаёт ва янги одамларга дуч келди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

от 1. Туз солиб, дастурхонга қўйиладиган кичкина идиш.

2. айн. Тузлуқ.

н arrangement, draw-up, work-out, chart (xarita, jadval)

русчазападня, ловушкаинглизчаtrap, snare, pitfalфрансузчаpiégeарабчаمَصْيَدَةٌ (مَصَائِدُ), فَخٌّ (فِخَاخٌ), شَرَكٌ

от Туз сақланадиган идиш.

Ҳо, Адолат, тузлуқни бер, шакарга жиндек туз сепиб қўяй, жуда ширин бўлиб кетибди! — И. Раҳим, Чин муҳаббат

сфт. 1. Тузи ёʻқ, тузи меъёридан кам, паст.

Тузсиз хамир тандирда турмас. — Мақол

2. кўчма Маъноси, мазмуни ёʻқ; бемаъни, тутуриқсиз.

Ўзи юзсизнинг сўзи тузсиз. — Мақол

Қўйинг тузсиз гапларингизни, сизга ярашмайди. — М. Ўринхўжаев, Унутилмас кунлар

dúzetilgen, bezelgen, sıpırıp tazalanǵan

фл. 1. Патнис, дастурхон, стол ва шу кабиларни ноз-неъматлар билан безамоқ, ясатмоқ.

Бегимхон дугонасини кўрпачага ўтқизди-да, патнис тузаб келди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Камолиддин махдум дастурхон тузашни Асад қорига буюрди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Қари келса — ошга, ёш келса — ишга. Иккаламиз стол тузар эканмиз. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби

2. Саранжом-саришта қилмоқ, шинам қилиб жиҳозламоқ, ясатмоқ.

Ўғлим аъло ўқир деб, Севиб ота-онаси, Атайлаб ўзига хос Тузаб берган бир уйча. — Қ. Муҳаммадий

[Шералихон отларни\ Қушдай қилиб тузаб, зар қуббали зумрад эгарни солди. — Эрали ва Шерали

3. шв. Адо этмоқ, бажармоқ, ўтамоқ.

Бир шартга буюрди ул қоши қаро, Тузамоққа мен Ёвмитга бораман. — Нигор ва Замон

Кундан-кун бачалар ишни тузаб, жуда яхши меҳмонхоналар солди. — Юсуф ва Аҳмад

ўзбекчаовчи, тузоқ қўювчирусчаохотникинглизчаhunter

Кўрüнмäз тег-ул кўр тузақčï саŋа Qaragin, tuzoq qo‘yuvchi sening ko‘zingga ko‘rinmaydi – Смотри, тебе он как будти не виден, охотник с силками (птицелов) – Look, you cannot see a hunter.

от 1. Бирор нарсанинг ўзаро боғлиқликда (алоқада) бўлган қисмлари бирлиги, шундай қисмлардан иборат яхлит ҳолдаги нарса.

1888-йилда ҳужайра ядросида тузилмалар топилиб, уларга хромосомалар, яъни рангли таначалар деган ном берилди. — Фан ва турмуш

Улар бош мия ва орқа мия ҳамда чакка асаб тузилмаларининг зарарланиши натижасида келиб чиқади. — Н. Ёқубов, Жон

2. Маълум қисмлар асосида юзага кел-тирилган, тузилган, ташкил этилган нарса.

уч юздан ортиқ тадбиркорлик тузилмалари фаолият кўрсатмоқда. — Газетадан

Шаҳардаги ноорганик маҳсулотлар ишлаб чиқарувчи комбинат ва заводлар билан ўқув-илмий ишлаб чиқариш тузилмасига айланади. — Газетадан

Умид марказининг вужудга келишида Тошкентдаги ўнлаб корхоналарнинг жамоалари, тижорат ва давлат тузилмалари иштирок этди. — Газетадан

от Умуман, тузлаб тайёрланган нарса, маҳсулот (масалан, бодринг, карам, помидор ва бошқалар).