Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «SHIQ» — результатов: 67

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

67 · страница 1 из 4
shiq

taql. s. 1. Moʻrt narsa singanda yoki ikki qattiq narsa bir-biriga urilganda hosil boʻladigan tovushni bildiradi.

Shiq-shiq tovush eshitildi.

2. Shiq etmoq Shiq degan tovush chiqarmoq.

Birdan eshik shiq etib ochildi. — E. Raimov, Ajab qishloq

Saroy amaldori prezident bandligini, gaplasha olmasligini aytib, shiq etib trubkani ildi. — Mirmuhsin, Chodrali ayol

Полная статья →
oshiq

OSHIQ I 'oyoqning tizzagacha va tizzadan keyingi suyaklarini tutashtirib turuvchi suyakcha'. Tuyaning oshigʻidan sohha hilib olibdi. Bu ot qadimgi turkiy tilda 'maʼlum darajadan koʻtaril-’ maʼnosini anglatgan a:sh- feʼlining ash- shaklidan ot yasovchi -(u)q qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, I, 216; Devon, I, 97); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga, u unlisi i unlisiga almashgan: ash- + uq = ashuq > âshiq. a. عَاشِق — sevuvchi, sevib kalgan; xushtor; muxlis

1. Birovni juda sevib, unga shaydo boʻlib qolgan, birovga muhabbat qoʻygan kishi; xushtor

Oshiqi beqaror

Muhabbat dardiga mubtalo oshiq, Senga havas bilan boqurman chindan — A. Oripov, Yillar armoni

[Tuhfa:] Mirzo Anvarga oshiq boʻlgan ekansan, Nozik! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Biror narsani juda yaxshi koʻrib qolgan, unga berilgan; muxlis. Sheʼr oshigʻi. Musiqa oshigʻi. n Botirali! Eʼzoz-xon! Qani, beri kelinglar! — . Oyqiz bu qizga uzoq tikilgach, uni ashula va dutor oshigʻi boʻlsa kerak, deb oʻyladi. Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

deb [Gʻofir ota] gul oshiqlarini oʻz huzuriga chaqirdi — H. Gʻulom, Mashʼal

Полная статья →
pishiq

PISHIQ 'chiniqqan', ' mustaqkam'. U endi tur— mushning ogʻir kulfatlarini yengib, p i sh i q yigit boʻlib yetishgan edi (Parda Tursun). Bu sifat ' chiniq—' maʼnosini anglatuvchi pishi— feʼlidan —q qoʻshimchasi bilan yasalgan: pishi— + q = pishiq. Maʼnoni kuchayti — rish maqsadida bu soʻzni pishshiq tarzida talaffuz qilish ham mavjud. 1 Pishgan, pishib yetylgan (meva, sabzavot, don va shu kabilar haqida). Olmani xom, pishiq aralash termoq. yash [Amlokdor:

ot 2. Poliz ekinlari, meva, sabzavot kabilarning pishgan vaqti, mavsumi (shu narsalarning nomi bilan qoʻllanadi). Qovun pishigʻi. Tut pishigʻi. Avji oʻrik pishigʻi. sht Bugʻdoi, joʻxori pishigʻida.. yengil charxini yelkasiga solib, oʻgʻilchasini yetaklab, dala aylanadi, oʻroq charxlaydi. A. Qahhor, Sarob. Tut pishigʻi edi. Peshindan keyin hovlida kartoshka chopiq qilayotgandim. M. Mansurov, Yombi

3. Tezda sinmaydigan, yirtilmaydigan, uzilmaydigan, buzilmaydigan; puxta, mustahkam, qattiq, chidamli. . [Unsin |

Pishiq chit. Pishiq charm. tya [Maston] Oyogʻidagi pishiq agʻdarma etikni koʻzdan kechirdi — A. Qahhor, Maston

Mahsining choki pishiq boʻlsin uchun, mumli yopishqoq ipni har qatimda barmoqlari bilan “qir-qir ” tortib qoʻyardi — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Eshilgan, pishitilgan, chiyratma

5. Oʻtda, olovda pishirilgan

Pishiq gʻisht. yash Xayrullayev oldida Shamsi Toʻrayevich darvozaxonaning bir burchagiga terib qoʻyilgan pishiq gʻisht uyumini unga [Bashirjonga] koʻrsatdi — N. Aminov, Suvarak

6. Jismoniy jihatdan baquvvat, miqti, chayir

Qoʻl olib koʻrishar ekan, uning pishiq jussasiga, bolalarcha iymanib turgan koʻzlariga qaradi — S. Ahmad, Ufq

Vujudidan oʻsmir bolalarday kuch-gʻayrat toʻlib turar, gavdasi pishiq, terilmagan quyuq qosh ostida oʻychan yumaloq koʻzlari timqora boʻlib koʻrinar edi — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda

7. Oʻz ishiga puxta, birovga soʻzini bermaydigan, haqini oldirmaydigan. Pi-shik, soʻzamol kampir, har xil bahona topib, kunda birikki marta boynikiga kirar edi. Oybek, Tanlangan asarlar. U \Abdurasul\ endi turmushning ogʻir kulfatlarini yengib, pishik yigit boʻlib yetishgan edi. P. Tursun, Oʻqituvchi

Pishiq boʻl. Nima maqsadda yurganingni hech kim bilmasin — P. Tursun, Oʻqituvchi

8. Oʻz narsasini, mehnatini birovga anoyi qilmaydigan, qattiq. Kuzda togʻamdan pul olib yuboraman-da. Lekin qarindoshlarimiz oʻlguday pishik odamlarga oʻxshaydi. Oybek, Tanlangan asarlar

9. Asosli ravishda ishlangan; yaratilgan; puxta. ™ | Hakimov | . Ostonbek agronomlik maʼlumoti borligiga shahodatnoma olib kelgandi, dadasi oʻgʻlining ishni pishik kilganidan xursand boʻldi. "Yoshlik". Boʻri Paygʻamov, Pusratbek-ning oldin — jurnallarda jiddiy, pishik maqolalarini oʻqiganda, koʻz ostiga olib Koʻygan, bu yerga ataylab uni koʻrish, koʻngliga qoʻl solish uchun kirgan edi. S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Pishik asar. Pishiq ish qil-mok■

Eshonboyev tez oʻsib kelayotgan kadrlardan ekanini, ancha pishiq ilmiy ish yozganini aytdi — P. Qodirov, Uch ildiz

10. Ziyrak, uddaburon. Men boshqa narsa demoqchiman: ishning koʻzini biladigan odam, pishik, xat-savodi bor., shu odamni sekretarlikka tavsiya qilsak, demokchiman. A. Qa\\or, Qoʻshchinor chiroqlari

Полная статья →
qoshiq

ot Ovqat yeyish yoki ichish uchun ishlatiladigan roʻzgʻor buyumi.

Yogʻoch qoshiq. Kumush qoshiq. Choy qoshiq. Quruq qoshiq ogʻiz yirtar. — Maqol

Sulaymonov qaymoqdan bir qoshiq olib ichdi-da, birdan afti burushdi. — A. Qahhor, Ikki yorti — bir butun

  • Yomondan yorti qoshiq Oxirigacha yeb-ichib qoʻymay, ozgina qoldirilgan holatga nisbatan aytiladigan ibora.
Полная статья →
qiyshiq

sft. 1. Tepaga yoʻnalishi toʻgʻri emas, biror tomonga ogʻgan; qiyshaygan.

Qiyshiq stolba. Qiyshiq devor. Qiyshiq chinor.

Oʻrtasi bukchayib ketgan stul ustidagi qiyshiq shamdonda sham yonib turardi. — Saodat

— Hu anovi qiyshiq oʻsgan yulgʻunni koʻryapsizmi? — shivirladi u. — Oʻshandan sal yuqorida. — S. Anorboyev, Oqsoy

Paranjini qiyshiq yopinib, kampir kirib keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Past, baland va qiyshiq uylar orasida reja bilan solingan chiroyli oq imoratlar uchrar edi. — A. Qahhor, Kartina

2. Yoʻnalishi biror tomonga yoki har ikki tomonga burilgan; egri, qingʻir.

Tor, qiyshiq koʻchalar adashib qolib, Ilondek oʻrmalar parishon tunda. — X. Davron, Tungi bogʻlar

Yangi modelning sifati buzildi: birining choki qiyshiq, ikkinchisining dastagi past. — Mushtum

Qoʻliga qiyshiq kaltak ushlagan qalandar oxirat kunidan vaʼz aytardi. — S. Siyoyev, Avaz

3. Joylashish, turish holati toʻgʻri, meʼyoriy emas.

Basharang qiyshiq boʻlsa, oynadan oʻpkalama. — Maqol.

Ogʻzi qiyshiq boʻlsa ham, boyning oʻgʻli gapirsin. — Maqol.

Sersoqol, toʻla yuzli, bir koʻzi qiyshiq kishi muloyim tovush bilan dedi — Oybek, Quyosh qoraymas

Sen biron koʻylakning yoqasini qiyshiq qadab qoʻysang javobgar boʻlamiz. — A. Qahhor, Asarlar

4. Haqiqatga toʻgʻri kelmaydigan; notoʻgʻri, xato.

Murzin Elmurodning adolatli ogohlantirishidan qiyshiq xulosa chiqara boshladi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Полная статья →
burushiq

sft. 1. Ajin bosgan, burushgan.

Yigit uning bukilgan qaddida, burushiq yuzlarida oddiy qarilik ojizligini emas, balki qullik iztirobi va singan gʻururning zabunligini koʻrdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

2. Suvi qochib qolgan, bujmaygan.

Burushiq olma.

3. Terining, matoning va shu kabilarning burushgan, tirishgan joyi; burma, qat.

Kiyimning burushigʻi.

Shokir otaning yuz burushiqlarida gʻam mavjlangan kabi tuyuldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Полная статья →
oshiqcha

1. Keragidan ortiq, koʻp; ortiqcha.

Oshiqcha yuk. Oshiqcha harakat.

2. Keraksiz, behuda.

Oshiqcha gap.

Hozir u Yaxshiboyevdan norozi boʻldi, lekin sirtiga chiqarmadi, garchi oshiqcha tashvish boʻlsa-da, oʻzi gap qotdi. M. M. — Doʻst, Lolazor

Vaziri buzruk Shernazarboyning muddaosini payqadi, endi u bilan oshiqcha soʻzlashib oʻtirishning foydasi yoʻqligini bildi. — J. Sharipov, Xorazm

3. Qoʻshimcha, ortiqcha.

Rejadan oshiqcha mahsulot. Oshiqcha haq toʻlamoq.

Полная статья →