Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ҚАМА» бўйича 23 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

23 та · 1-саҳифа / 2
қамамоқ
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

фл. 1. Озодликдан маҳрум қилиб, қамоқхонага ёки бошқа бирор қамоқ жойга ташламоқ, қамоққа олмоқ.

Турмага қамамоқ. Авахтага қамамоқ. Беш йилга (беш йил муддат билан) қамамоқ.

Агар ҳоким ҳеч кимни, айниқса, Қудрат акани қамамаган бўлса, аҳолини қўрқитмаслик, ишдан совитмаслик учун қамамаган. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Нима қилсин, милицияга бориб, ё мени қаманглар, ё оқланглар, десинми? — С. Аҳмад, Ҳукм

2. Бирор чиқолмайдиган жой, хона ёки ҳолатга олмоқ.

Ғулом қори Азимбойваччанинг болаларини ҳужрасига қамаб олиб, хафа қилаётган экан — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Авазни кичкина ҳужрага олиб кириб қамаб қўйди. — С. Сиёев, Ёруғлик

3. Атрофи ўралган (одатда, доим сақланадиган, махсус) жойга ҳайдаб киритмоқ, ҳайдаб киритиб, бекитиб қўймоқ; тутқунликка солмоқ.

Қўйларни қўрага қамамоқ. Товуқларни товуқхонага қамамоқ.

Ёйишга жойи бўлмаган хўжаликларгина молларини оғилхоналарга қамаб боқади. — С. Анорбоев, Оқсой

Сорахон пашшани кафтига қамаб, муштини Саидийнинг қулоғига тутди. — А. Қаҳҳор, Сароб

4. Берк жойга тиқиб қўймоқ, берк жойга тиқиштириб сақламоқ.

Нарсаларни омборга қамамоқ.

5. Дам бермоқ, дамламоқ.

Камерага ҳаво қамамоқ.

Тўлиқ мақола →
қамал
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ҚАМАЛ 'ташқи олам билан алоқани узиш дара— жасидаги қуршов'. Етмиш кунлик бир қ а м а л , етмиш кунлик четдан .. муносабатни узиб туриш, албатта, Тошкентни бўлдириб ҳўйган эди (Абдулла Қодирий). Бу от қадимги туркий тилда ҳам 'қуршовга ол—', ' тутқун қил—' маъносини англатган қама— фюъли— дан (ПДП, 410) эски ўзбек тилида -л қўшимчаси билан ясалган (ССТТН, ИИ, 64; КРС, 335: камал И 2. 'осада, окружение, блокада'); кейинчалик а унлилари ä унли ларига алмашган: қама— + л = қамал > қäмäл

Қамал қилмоқ Қамал ҳолатига олмоқ, шундай ҳолатда сақламоқ

Шаҳар қамал қилингани бу ваҳимани яна ҳам кучайтириб юборди — Мирмуҳсин, Меъмор

Бобур ўтган дафъа Самарқандни етти ой қамал қилганда, шаҳар халқи очликдан нечоғли азоб тортганини Навоий ҳам эшитган бўлса керак — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Тўлиқ мақола →
қамар
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Ой 1.

Букун коинотда Шамс — подшо, Қамар вазирдир. — Ойбек, Навоий

2. Қамар (эркаклар ва хотин-қизлар исми).

Тўлиқ мақола →
қамалмоқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

фл. 1. Қамамоқ феълининг ўзлик ва мажҳул нисбати.

Бир йилга қамалди. Моллар қўрага қамалди.

2. Ташқи муҳит билан алоқада бўлмай, ўзини маълум бир муҳит, жойда босим тутмоқ, босим шу ҳолатда бўлмоқ.

Қарилик орқасида кўздан қолиб, икки-уч йилдан буён уй ичига қамалган қайнатаси Нажмиддинбойнинг давлати зўр. — Ойбек, Танланган асарлар

Ишдан бўшатилган Баширжон ўн кунча уйида қамалиб ётди. — Н. Аминов, Суварак

3. Ичкари кириб ёки илиниб, тутилиб, чиқа олмай қолмоқ, тутилмоқ, тушмоқ.

У ичига катта оқ каламуш қамалган қоп-қонни ерга қўйди, эшикчасини очди. — Ойбек, Танланган асарлар

Кўзи тиниб, мияси ари қамалган қовоқдек ғўнғиллади, оёғи қалтираб мажолсизланди. — С. Аҳмад, Ҳукм

4. Атрофи ўралган жойга кириб, тўпланиб қолмоқ.

Уйга қамалган тутун жуда секин тарқалмоқда.

Чор атрофдаги тунука томлардан чиққан ҳарорат ҳовли ичига қамалиб қолгандай туюларди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Тўлиқ мақола →
қамашмоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. Қамамоқ феълининг биргалик нисбати.

[Баҳром:] Мендан кейин онасини

қамашибди. Кампир турмада қазо қилибди. Синглим дом-дараксиз. — Н. Сафаров, Шарқтонги

Эртасига Раҳимчани ҳам ўн беш кунга қамашибди. — Ш. Холмирзаев. Ёʻллар, ёʻлдошлар

  • Кўз қамашди 1. Ўткир ёруғлик таъсирида кўз тинди, кўз кўрмайдиган, ажратолмайдиган бўлиб қолди. Прожекторларга қараб кўзим қамашди.Тик қуёш тиғларидан кўзи қамашган чол чавандозлар келаётган томонга югурди. — Ҳ. Ғулом, МашъалТабиий, ҳаммадан Нурининг уйи ҳашаматли, қимматли жиҳозлар билан магазиндай ясатилган; кўрган одамнинг кўзи қамашади. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Тиш қамашди Нордон нарса чайнаш натижасида тишлар безиллаб қолди. Кўксултон еб, тишим қамашиб қолди.
Тўлиқ мақола →