Поиск

rvsh. 1. Oldinga, ilgari tomonga.

Olgʻa yurmoq.

Oʻzi pulemyotini sudrab, olgʻa emaklab ketdi. — A. Qahhor, Oltin kuz

2. Olgʻa bosmoq

3. 1) oldinga tomon yurmoq, ilgariga qarab siljimoq.

Xon yonida turgan xos navkar qilichini ushlab, beixtiyor bir qadam olgʻa bosdi. — S. Siyoyev, Avaz

4. 2) rivojlanmoq, ilgarilamoq.

Ish olgʻa bosmoqda.

5. und. s. Ilgari tomon siljishga, oldinga tomon yurishga chaqirish nidosi.

Qani, olgʻa, gʻalaba arslonlari! Qani, olgʻa, vatan qahramonlari! — H. Olimjon, Tanlangan asarlar

1. никогда в жизни, на том свете, ни за что

oʻlganda aql kiradi senga ты вряд ли когда образумишься

2. самое большее, по крайней мере, минимум

bu chemodan oʻlganda yigirma kilo kelar этот чемодан потянет самое большее на двадцать кило

Страх хуже смерти., Аналогия: Малодушие — гибель для бойца., Кто испуган — тот побежден наполовину. (А. Суворов.)

погов. не было печали, этого еще не хватало, неудача за неудачей.

посл. и смех и грех, и смешно и грешно, сама смеюсь, но хочется плакать.

Аналогия: После смерти между шахом и нищим нет разницы., И пономарь и владыка в земле равны.

ot 1. Mix qoqish, narsalarni urish, tekislash, egish yoki bukish kabi ishlarda qoʻllanadigan, yogʻoch yoki temir dastali asbob.

Ostonada munkayib oʻtirgan chol yonboshiga qoʻyib olgan paqirdan qiyshiq-qingʻir mixlarni olib, bolgʻa bilan toʻgʻrilardi. — S. Ahmad, Jimjitlik

Uning [Zamonning] bir qoʻlida mushuk kallasiday kaltasop bolgʻa, bir qoʻlida temir pona. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. tex. Metallarga, umuman narsalarga zarb bilan ishlov beradigan ogʻir mexanizm.

Bir qoziqning yerga kirishi qiyin boʻldi, motorni boshqarayotgan yigit bolgʻani ancha yuqoridan tashladi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

ot 1. poet. Kuchli, qudratli toʻlqin, poʻrtana.

Umrdir gohida dolgʻali ummon. — A. Isroilov, Yugurik nur

Inson axir turdi, Inson emas, vijdon turdi. Tinmaysanmi, dolga, dolgʻa — T. Toʻla, Asarlar

2. koʻchma Turmush qiyinchiliklari, toʻsiqlar, gʻovlar; gʻalayon.

Insonni jamiyat orasida dolgʻalar, kurashlar, suronlar kutadi. Sharq yulduzi. Qalb shunday ummonki, uning bagʻrida Dahshatli dolgʻalar silsilasi bor. — E. Vohidov, Sadoqatnoma

Mana taxtda Husayn Boyqaro oʻtirur jim, fikrida dolgʻa. — Oybek, Guli va Navoiy

sft. Oʻzbek urugʻlaridan biri.

sft. poet. Qattiq toʻlqinlangan, koʻpirib toshgan; poʻrtanali.

Ertangi xayollar — dolgʻali dengiz. Gʻaflat kechasining sukutiga zid. — R. Bobojon

Park dolgʻali dengiz kabi koʻpirardi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

1. quslar qonıp dem alatuğın jer

2. sapardağılar toqtap (qonıp) dem alatuğın jer, úy

3. baspana

ot zool. Suvga yaqin oʻrmonlarda yashovchi, uzunoyoq qushlar turkumiga mansub qush, soyaqush.

Bolgʻabosh kunduzi oftobdan qochib, oʻsimliklar ostida yuradi, shuning uchun soyaqush ham deb ataladi. — OʻzME

ot zool. Boshining ikki yonidagi oʻsimtasi bolgʻaga oʻxshagan, akulasimonlar turkumiga mansub baliq.

fl. Bolgʻa bilan urmoq, bolgʻa bilan urib ishlov bermoq.

sandon ustiga qoʻyilgan mis tunukani terlab, bir meʼyorda bolgʻalayotgan qotma arabga koʻz tashlamay ilojimiz yoʻq. — Mirmuhsin, Hikoya va qissalar

Korpusda metall bolgʻalash mashinalarining odatdagi shovqinini eshitmaymiz. — Fan va turmush

ot tar. Ishchilar va dehqonlarning birligi, ittifoqi ramzi sifatida birining ustiga birini qoʻyib, chalmashtirib tushirilgan oʻroq va bolgʻa surati.

Uning [tanganing] bugʻdoy boshoq qoʻshilgan oʻroq-bolgʻa tamgʻasi suv ostida Saodatning koʻziga oʻzgacha yarqiramoqda. — I. Rahim, Ixlos

ot texn. Zarb bilan ishlaydigan asbob.

fl. Bolgʻalamoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Bolgʻalamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. poet. ayn. Toʻlqinlanmoq.

Bizga berilgan baxtni eplab olish, boshqarish kerak, ogʻayni, bu bizning zimmamizda. Koʻksim dolgʻalanib ketadi oʻylasam. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda

fl. Bolgʻalamoq feʼlining birgalik nisbati.