Qidiruv

ot 1. Turkiy va moʻgʻul xalqlarida hukmdor, xon qarorgohi, qalʼa.

Yusufbek hoji boshliq yer-u koʻkka sigʻmagan muzaffar xalq oʻrda tevaragini qurshab tushdi. A. — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mullajon yoshligida Qoʻqon xoni oʻrdasi oldidagi kazarma maydonida otda mashq qilayotgan soldatlarni koʻrib, soldat boʻlishni orzu qilardi. A. — Rahmat, Ellik bir bahodir

2. Qoʻshin qarorgohi, lashkargoh.

Harbiy harakatlar vaqtida oʻrda atrofi xandaq bilan oʻralgan. — OʻzME

ot Oʻrdaksimonlar oilasiga mansub, boʻyni kalta, oyoqlari qisqa kuraksimon, suvda suzib yurishga moslangan, yalpoq tumshuqli parranda.

Yovvoyi oʻrdak. Xonaki oʻrdak. Oʻrdak tuxumi. Oʻrdak ovlamoq.

Dunyoni suv bossa, oʻrdakka nima qaygʻu? — Maqol

Shoshgan oʻrdak ham boshi bilan, ham dumi bilan shoʻngʻiydi. — Maqol

Sohilida chayqalar qamish, Uchib oʻtar baʼzan oʻrdak, gʻoz. — Yo. Mirzo

ot Avstraliyada yashovchi, tuxumidan bola ochadigan dunyodagi yagona sutemizuvchi hayvon.

посл.сов. (букв. если возьмешь (у кого-л.) утку, отдай гуся; если тебя чем-то угостили, ты угости вдвойне (постарайся отдать больше, чем взял).

Где уток нет, там кулик — хан., Овец не стало, так и на коз честь пала., На безлюдье и Фома — дворянин., На бесптичье и дергач — соловей., Где нет птицы, там и лягушка — соловей.

Golden Horde

Каждый — в свой край, а селезень — в свое озеро., Аналогия: Всякая птица свое гнездо любит. Где птица ни летает, а свое гнездо знает. И воробей свое гнездо любит. Всякому мила своя сторона.

погов. (букв. торопливая утка ныряет и передом, и задом), ≈ поспешишь — людей насмешишь.

ot Guruchli suyuq ovqat; mastava.

Nihoyat, tushga yaqin oyisi qilib bergan achchiq xoʻrdani ichib, bir oz oʻziga keldi — P. Qodirov, Uch ildiz

Shoqosim qayerdadir pishirib bergan serqatiq xoʻrda oshdan u [Gulnor] yarim kosa ichdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

• ~ lab full lips

fl. 1. Shishib, koʻtarilib chiqmoq.

Ari chaqqan lablari doʻrdaygan edi.

Matpanoning yuz-koʻzi momataloq edi: oʻng koʻzi chala yumuq, ustki labi doʻrdayib turibdi. — S. Siyoyev, Avaz

2. koʻchma Kimsaga labini burib yoki labini choʻchchaytirib, qovoq solib qaramoq.

Muncha doʻrdayasan?!

ot Mosh bilan guruchdan tayyorlanadigan suyuq taom.

Kechqurun Saodat kampir doʻppiday oʻchoq oldida choʻqqayib, moshxoʻrda qaynatarkan, Yoʻlchi kirib keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot Sutda pishiriladigan xoʻrda.

Baʼzida shirqovoq va shirxoʻrda kabi taomlar, soviganda ham oʻz lazzatini yoʻqotmaganligi uchun, yozning issiq kunlarida sovuq osh sifatida isteʼmol qilinadi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

shor dáne, duzlı shańgalaq

ot Biror joyga tez-tez kelib turadigan, xira boʻlib yopishib oladigan odam.

Pashshaxoʻrda boʻlmoq.

[Usta:] Pashshaxoʻrdalarni quvib, polvonning jilovini tortib qoʻyasan. — O. Yoqubov, Larza

Karvonsaroylarda niyati buzuq, shubhali odamlar ham pashshaxoʻrda boʻlardi. — M. Osim, Oʻtror

Bu yaloqi, Gavharning atrofida bekorga pashshaxoʻrda boʻlayotgani yoʻq. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Когда на сильного найдется более сильный, он присмиреет., Аналогия: Молодец против овец, а против молодца — сам овца.

погов. на сильного есть более сильный, ≈ молодец против овец, а против молодца сам овца

Ни для живого почетный угол, ни для мертвого могила.

[Abdurahmonboy:] Oʻlik boʻlib goʻrda, tirik boʻlib sonda yoʻq, deb shuni aytar ekan, Mirzaqul. Ikki jahon ovorasi boʻlib qoldiq. [Абрурахман-бай:] Это про наше положение, Мирзакул, говорится в поговорке: не назовешь его мертвым, потому что нет его среди мертвецов в могиле, не назовешь его живым, потому что нет его среди живых. Вот и стали мы неприкаянными между двумя мирами. — Н. Сафаров, Танланган асарлар.

погов. слепой душою хуже слепого глазами.