Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«KOʻCH» boʻyicha 95 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

95 ta · 1-sahifa / 5
koʻchmoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Yashash joyidan ketmoq, boshqa yashash joyiga oʻtmoq.

Olovni kovlasang — oʻchar, qoʻshnini kovlasang — koʻchar. — Maqol

U [Nuri] Yormat oilasining boqqa koʻchib ketganini eshitib, afsus qildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bu yerdan hech qachon koʻchmayman, sen ham koʻchmaysan. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

2. Umuman, oʻrni, manzili va shu kabilardan boshqasiga oʻtmoq, jilmoq, ketmoq.

Bu yil qizim beshinchi sinfga koʻchadi.

Ana, qoqdi qanotin bulbul, Kelib qoʻndi chiroyli gulga. Shoxdan-shoxga koʻchadi nuqul, Kuyi rohat berar koʻngilga. — I. Muslim.

Kuz kirib, ularning uchrashuvlari ishxonaga koʻchgan dastlabki kunlar — Yoshlik

3. Mavzuni, harakatni, yashash yoki ishlash tarzini oʻzgartirmoq, boshqasiga oʻtmoq.

Xadicha xolaning bas, qiynama degan mazmunda koʻz qisishini koʻrib, boshqa gapga koʻchdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Yopishgan, birikkan joyidan ajramoq.

Uning [masjidning] baland va siri koʻchib ketgan eski ustunlik ayvonida uch-toʻrt namozxon oʻtirishibdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ovoz lampochkasining ostidagi qoʻrgʻoshinlar koʻchib ketibdi, yangidan yoʻpishtirdi. — T. Ashurov, Oq ot

  • Yengil (yoki oson) koʻchmoq Qiyinchiliksiz hal boʻlmoq, amalga oshmoq. Nima boʻlgan-da ham, koʻnglining bir chekkasini kirlatib yotgan bu ota-ona orzusi, bir tomondan qaralganda, juda yengil koʻchgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarBu ish ham xamirdan qil sugʻurgandek oson koʻchdi. — M. Qazratqulov, Jurʼat
  • Ogʻir (yoki qiyin) koʻchmoq Qiyinchilik bilan sodir boʻlmoq; qiyin hal boʻlmoq; ogʻir sharoitda oʻtmoq. Bu yil ish yana ancha ogʻir koʻchadiganga oʻxshaydi-a. — Sh. Gʻulomov, Yorqin ufqlarAyniqsa, qish bilan olishish juda-juda qiyin koʻchibdi. — Sh. Gʻulomov, Yorqin ufqlar
Toʻliq maqola →
koʻcha
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Aholi yashaydigan joylarda yoʻlovchilar oʻtib turadigan, transport qatnaydigan yoʻl.

Navoiy koʻchasi. Sobir Rahimov koʻchasi.

Chinnigul koʻchaning bir tomonidan, ensizgina asfalt trotuardan shoshmasdan borar edi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Toʻxta xola koʻchada uzoqdan birin-ketin kelayotgan ikki kishining qorasini koʻrdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Yor yurgan koʻchalarni supuray sochim bilan. — Qoʻshiqlar

2. Umuman, yoʻl.

Hali majlis, hali hammom qurilishi, hali koʻchaga shagʻal yotqizish deydi. — Guldasta

Qir koʻchadan tushguncha surnay ovozi chiqmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Yashash, turish joyidan tashqari boʻlgan joy, ochiq maydon (uy, hovliga nisbatan).

Uyida rohati yoʻqning koʻchada farogʻati yoʻq. — Maqol

Oshing halol boʻlsa, koʻchada ich. — Maqol

Qishning oxirgi kunlari koʻchada qora sovuq bilan izgʻirin yurar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Ibn Yamin bir kuni koʻchadan horib-tolib, tajang boʻlib keldi-da xotini bilan aytishib qoldi. — K. Yashin, Hamza

  • Koʻcha bolasi Umumiy taʼlim-tarbiyadan chetda qolgan bola. Oʻtir bu yoqqa! Xoʻsh, sen nima uchun koʻcha bolalariga oʻxshab axloqsizlik qilasan! A. Qahhor, Ayb kimda?
  • Koʻcha eshik Koʻchaga chiqiladigan (koʻchadan kiriladigan) eshik. Koʻcha eshikdan kirishi bilan akasi tagʻin jahlini chiqara boshladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
  • Koʻchada qolgan Tashlab qoʻyilgan, keraksiz. [Muattar:] Bugundan qolmay koʻchingni koʻtar! Olti oydan beri kasal boqamiz. Koʻchada qolgan nonimiz yoʻq. — N. Safarov, Sharqtongi
  • Koʻchasiga kirmoq Biror narsa qilish payiga tushmoq, daxl qilmoq, mashgʻul boʻlmoq. Ablah Tillaboyga endi ishonch qolmabdi. Chamamda, feʼli aynab, xiyonat koʻchasiga kirganga oʻxshaydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Koʻchasidan oʻtmoq Biror ish yoki harakat bilan shugʻullanmoq; mashgʻul boʻlmoq. [Muhabbat:] Turgʻunjon aka, qoʻying, men bir umrimda savdo koʻchasidan oʻtgan boʻlmasam, meni majbur qilmang. — N. Safarov, Hayot maktabi
  • Oyogʻim (yoki kavushim) koʻchada qolgani yoʻq Davraning toʻrida edim, oyogʻim koʻchada qoptimi, deb uncha-muncha toʻyga bormasdim. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasiOʻzbek oyim uncha-muncha toʻy-u azalarga Kavushim koʻchada qolgan emas, deb bormas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Xohlamasang (yoki istamasang) — katta koʻcha Xohlamasang, istamasang, bilganingni qil, xohlagan yeringga ketaver; toʻrt tomoning qibla.
Toʻliq maqola →
koʻchat
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Urugʻ yoki qalamchadan oʻsib chiqqan yoki oʻstirilgan va boshqa joyga olib oʻtqaziladigan nihol.

Olma koʻchati. Tut koʻchati. Rayhon koʻchati. Pomidor koʻchati. Atirgul koʻchati. Koʻchat oʻtqazmoq.

Mana shu anjirning koʻchatini [raisimiz] Oqqoʻrgʻondan oldirib keldi. — A. Qahhor, Kartina

Bu oyning yana bir goʻzal fazilatlaridan biri shuki, bu davrda kuzgi koʻchat oʻtqazish qizgʻin pallaga kiradi. — Gazetadan

[Anvar] Bolalarning daragi bilan har kimning uyida boʻlgan yangi gullardan koʻchat va urugʻ olib, yildan-yilga gulzorni boyitdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Umuman, yosh nihol.

Koʻm-koʻk gʻoʻza koʻchatlari, oftobda yoyilgan tamaki barglaridek, orqama-orqa tizilishib turardi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
koʻchki
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Tosh, tuproq, qor va shu kabilarning togʻdan koʻchib, nurab tushadigan uyumi.

Muz koʻchkisi. Togʻ koʻchkisi. Qor koʻchkisi.

[Mirzakamoliddin] Oʻsha dovonda koʻchki tagida qolib oʻlgan emish. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

U [Xolxoʻja] maqsadiga erisha olmaydi — yoʻlda koʻchki ostida bosilib, halok boʻladi. — Yo. Shukurov, Qasos

Suv va koʻchkilardan ihota qilish uchun xarsanglardan uyib yasalgan peshtoq buzilgan ekan. — S. Karomatov, Oltin qum

Toʻliq maqola →
koʻchma
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Biror joyda turmay, joydan joyga koʻchib yurib ishlaydigan.

Koʻchma ustaxona. Koʻchma kino. Koʻchma sirk,

Bir yildan beri choʻponlar uchun koʻchma kutubxona tashkil qilib berishlarini soʻrayman-u, hech boʻlmaydi-da! — O. Yoqubov, Togʻ qizi

Ammo Mohidil koʻchma magazinda aroq sotishni man qilgandan keyin norozi boʻlganliklarini yashirmay qoʻydilar. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

2. Musobaqada keyingi gʻolibga olib beriladigan.

Koʻchma bayroq. Koʻchma kubok.

3. Oʻz oʻrnidan siljib, suzib yoki uchib, boshqa joyga koʻchib yuradigan.

Koʻchma muz togʻlari.

Orqaga qaytish uchun koʻchma qumlar orasidan yurish kerak. — A. Qahhor, Maston

Ehtimol, endigina unib chiqqan nimjon gʻoʻzalar koʻchma qum ostida qolgandir. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

  • Koʻchma maʼno 1. Maʼno koʻchishi asosida kelib chiqqan maʼno. Soʻz-termin metaforik qoʻllashdan barqaror koʻchma maʼnoga oʻtadi va shu maʼnosi orqali adabiy tilda keng qoʻllanadi. — OʻTA;
Toʻliq maqola →
koʻchiriq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Kasaldan ins-jinslarni haydash uchun qilinadigan irim-sirim.

Baxshilar qoʻbizni chalib, kasallarni koʻchiriq qiladilar. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Jonliq soʻyib, qoni bemorning badaniga surtildi, koʻchiriq qilindi. — Mushtum

Naziraxon domlaga oʻqitib, tabibi gʻayblikni boʻyniga olishi kerakmish. Boʻlmasa koʻchiriq boshlanarmish. — H. Shayxov, Tutash olamlar

Toʻliq maqola →
koʻchirma
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Asl nusxadan yozib, chizib, koʻchirib olingan nusxa.

Buyruqning koʻchirmasi. Qarordan koʻchirma olmoq.

Sayfiddin aka oʻrnidan turdi-da, arxiv materiallaridan koʻchirma olib toʻplangan papkalardan biri ichidan Georgiy Sinyavskiy xatining koʻchirmasini topib oʻqiy boshladi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Mahalliy va markaziy gazetalardan olingan koʻchirmalar bilan bezatilgan nutqning oʻn minuti davomida rais majlis ahlini ikki marta tartibga chaqirdi. — A. Qahhor, Asarlar

2. Boshqaning ishidan aynan yoki qisman koʻchirilgan, oʻgʻirlangan.

Koʻchirma asar.

  • Koʻchirma gap
Toʻliq maqola →
koʻcha-koʻy
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Koʻcha va umuman uy-hovlidan tashqari boʻlgan joylar.

[Yoʻlchining] Haqimni yeb ketdi boy, deb koʻcha-koʻyda boyni qoralab yurganligini [Salimboyvachchaga] aytdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bu bolaning koʻcha-koʻyda salanglab yurishi yaxshi emas. — E. Raimov, Ajab qishloq

Toʻliq maqola →
koʻchatzor
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Koʻchat oʻtqazib qoʻyilgan, koʻchat yetishtiriladigan joy, maydon.

Urugʻ koʻchatlar chiqarish — bargli daraxtlar yuzasidan kolxoz koʻchatzorlarida — 500 ming tup va davlat koʻchatzorlarida 600 ming tup. — Gazetadan

Toʻliq maqola →