Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«КЕŊ» бўйича 35 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

35 та · 1-саҳифа / 2
кенг
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. 1. Ичи, ич ҳажми, сиғими, сатҳи катта.

Кенг уй. Кенг майдон. Кенг пайкал. Топ жойда ош егандан кенг жойда мушт еган яхши. — Мақол

Ичкари-ташқари данғиллама ҳовли. Ичкари ҳовлининг саҳни кенг. — Ойбек, Танланган асарлар

Одамлар саҳнга кенг давра қуриб ўтирдилар. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тоғ этагин тутиб ётар кенг пахтазор. — Гулдаста

2. Эни, кўндаланг ўлчами катта; энли, сербар.

Кенг ёʻл. Кенг дарё. Кенг баргли ўсимликлар.

Орасидан қўқонарава бемалол юрадиган кенг, узун ишкомлар икки танобдан ортиқроқ ерни ишғол этган. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Ўлчами мўлжалдагидан катта; катта келадиган, бемалол сиғадиган (кийим ва унинг қисмлари ҳақида).

Кенг тўн. Кенг шим. Кенг енг.

[Мингбоши] Кенг, оппоқ сурп яктагининг барларини икки ёққа ёйиб, секин-секин лапанглаб борди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. Тарқалиш, қамров доираси катта; кўп нарсани ўз ичига олган.

Кенг имкониятлар яратмоқ. Кенг истеъмол моллари. Ишнинг кўлами ниҳоятда кенг.

Муҳокама қилинган масала юзасидан кенг қарор қабул қилинди. — Газетадан

Актриса ўз қаҳрамонини кенг фикрли, салобатли, ишчан, олижаноб иффатли аёл сифатида тасвирлайди. — Газетадан

5. Меҳр-мурувватли, яхшиликни аямайдиган, кўпчиликка бирдек муносабатли.

Кенгга кенг дунё, торга тор дунё. — Мақол

Холам кўли очиқ, кенг, Овқатни улашар тенг. — Қ. Муҳаммадий.

  • Феъли (ёки кўнгли) кенг Валижон деган вакилимиз феъли кенг одам эди-да. — С. Абдуқаҳҳор, Санамай саккиз демаКўнгил кенг бўлса, ҳужра ҳам саройдай. — Газетадан
  • Юраги кенг 1. Унча-мунчага ғам емайдиган, ташвиш тортмайдиган. Юрагингиз мунча ҳам кенг бўлмаса, кўзингизга уйқу келганига ҳайронман. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариАҳмаджон командирнинг машқ қилдиришга шошилмаганидан ҳам кўра, дам олишга ижозат берганига ҳайрон бўлиб, мунча ҳам юраги кенг одам экан! деб қўйди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз
Тўлиқ мақола →
KEŊÄ=

маслаҳатлашмоқ, кенгашмоқрусчаобильный, широкий, щедрыйинглизчаabudant, generous

Barayïn men emdi qadašïm tapa, keŋäyin aŋar men bu iš Borayin men endi, qarindoshimni topayin, u bilan bu ish yuzasidan maslahatlashayin – Я теперь к моему родственнику, и посоветуюсь с ним в отношении этого дела – I am now with my relative, and I will consult with him regarding this case

Тўлиқ мақола →
кенгаш
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

КЕŊАШ ' маслаҳатлашиш йиғини', 1 маслаҳат'. Кишининг бошига бир иш тушдими, дарров бировдан к е н г а ш ва ёрдам сўрайди (Абдулла Қодирий). Бу от қадимги туркий тилда киŋäш тарзида талаффуз қилинган (ПДП, 394), кейинчалик и унлиси е унлисига алмашган (Девон, ИИИ, 376; ДС, 299). Кеŋäш оти қадимги туркий тилдаги 'маслаҳат сол-ъ маъносини англатган кеŋä- феълидан (ДС, 298) —ш қўшимчаси билан ясалган: кеŋä— + ш = кеŋäш

1. Бирор иш, ҳаракат юзасидан фикр-мулоҳаза, ёʻл-ёʻриқ; маслаҳат

Кишининг бошига бир иш тушганда, дарров бировдан кенгаш ва ёрдам сўрайдир — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Болаларнинг кенгаши билан икки бўзни кўтариб, шом пайтида мирзонинг уйига бордим — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Ўзаро, биргаликдаги муҳокама; шундай муҳокама мажлиси; йиғилиш

Ишлаб чиқариш кенгаши. ят Тўмарис жанг кўрган доно чоллар, аёлларни чақириб, кенгаш ўтказ- — М. Осим, Карвон ёʻлларида

Ана шу Бойгузардаги бир бойнинг уйида махфий гуруҳнинг кенгаши бўлди — С. Сиёев, Аваз

3. Бирор корхона, муассаса, жамиятнинг фармойиш ёки маслаҳат берувчи органи

Оқсоқоллар кенгаши. Ўзаро Иқтисодий Ёрдам Кенгаши. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Хавфсизлик Кенгаши

правление Ўрмонжонни ҳосилот кенгашининг раиси қилиб тайинлади — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Тўлиқ мақола →
кенглик
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Эн ўлчами, сатҳнинг катталиги.

Шаҳарнинг кенглиги. Уйнинг кенглиги. Кўчанинг кенглиги.

Майдон икки таноб кенгликда бўлиб, жануби қутидор ва қўшнисининг иморатлари ҳам шунга ўхшаш иморатлардан иборат эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Бу жой тепалик ўртасида бўлиб, кенглиги ярим гектардан ортиқ эмас эди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. Очиқ, кенг бўшлиқ.

Заргаров ўша томонга, олис уфқларга ястаниб ётган кенгликларга тикилганча қолди. — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат

Йигирмадан ортиқ ёш чавандозлар тоғ бағридаги кенгликда у ёқдан-бу ёққа қувлашар эди. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Экватордан меридиан бўйлаб кетган ва градуслар билан ифодаланган масофа (ердаги пунктлар ўрнини белгилаш учун хизмат қилади).

  • Жанубий кенглик Экватордан жануб томонга кетган ва градуслар билан ифодаланган масофа.
  • Шимолий кенглик Экватордан шимол томонга кетган ва градуслар билан ифодаланган масофа.
Тўлиқ мақола →
кенгаймоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Ичи ёки сатҳи катталашмоқ; кенг бўлмоқ.

Кўча кенгайди. Уй кенгайди. Пахта майдони кенгайди.

Унинг гапи оғзида қолди, кўзлари хиёл кенгайиб, ним очиқ лаби титради. — П. Қодиров, Уч илдиз

Ўпқон борган сари кенгайиб борарди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

2. Қамров доираси ортмоқ, катталашмоқ.

Иш кўлами кенгаймоқ.

Тиббиёт муассасалари тармоғи йил сайин кенгайиб, замонавий техника билан тобора яхшироқ жиҳозланмоқда. — Газетадан

Жиноятчилар гуруҳининг сафи кенгайиб борарди. — Муштум

Тўлиқ мақола →
кенгашчи
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Маслаҳат берувчи, маслаҳатчи.

Қушбеги Отабекнинг бу гапларидан яхшигина тараддудга тушган эди, аммо Азизбекнинг оталиғи ва кенгашчиси бўлган Юсуфбек ҳожининг ўғли бўлиши унинг миясини қотирган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
кенгашмоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Биргаликда муҳокама қилмоқ, ўзаро маслаҳатлашмоқ.

Амирзодам, бугун отлиқ сайрга чиқмоқчи эдингиз, хоним ҳазратларининг таклифларини барча беклар билан кенгашиб кўрурмиз. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Энди бизларни жойлаштиринг, эртага халқ билан кенгашамиз. — А. Мухтор, Чинор

2. Маслаҳат олмоқ, маслаҳат сўрамоқ.

Сен уйингга бориб, отанг билан кенгаш, болам. Ота рози — худо рози. — С. Сиёев, Ёруғлик

Тўлиқ мақола →
кенгайтириш

extending, expansion, enlargement, extension, widening, broadening

бундай кейин ҳам ҳамкорликни кенгайтиришни қўллаб-қувватлаб чиқмоқ favour (stand for) the further expansion of cooperation

иқтисодий ҳамкорликни кенгайтиришга хизмат қилмоқ (ҳисса қўшмоқ) work to broaden economic cooperation

ўзаро англашни кенгайтиришга ҳисса қўшмоқ contribute to better mutual under-

Тўлиқ мақола →