Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ИРИМ» бўйича 44 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

44 та · 1-саҳифа / 3
ирим
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Бирор мақсад, ният билан қилинган хурофий тадбир (масалан, тўйдан яхши ният билан бирор нарса олиб кетиш; дард-балони қайтариш, зиён-заҳматдан, кўз тегишдан сақлаш учун бирор нарсани бошдан ўгириб ташлаш ва бошқалар).

Она-бола дарвозадан чиқаётганда эса, иримини қилиб, қўлидаги ойна устига обдастадан сув югуртириб, Латофат билан келини кўздан ғойиб бўлгунча қараб қолди. — С. Кароматов, Ҳижрон

Эски иримлардан қутулиб кетмаган баъзи бўлтаклар ходанинг устига исириқ боғлаб қўядилар. — А. Қодирий, Обид кетмон

  • Ирим қилмоқ Бирон-бир фалокат, зиён-заҳматга ёʻлиқмаслик ёки унинг олдини олиш чорасини қилмоқ, қидирмоқ; ирим тарзида бирор нарса қилмоқ. Икки кампир ирим қилиб, Маликанинг дард тутаётганлигини ҳеч кимга билдирмасликка тиришиб эшикни ҳам занжирлаб қўйишган эди. — Мирмуҳсин, ЧиниқишОхири у ирим қилиб, ҳужрасининг эшигини қулфламай, кўчага чиқди. — С. Аҳмад, ҲукмХадича хола бурунгидай унинг пешонасидан ўпди, дуо қилди, ирим қилиб, кузатгани чиқмади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
иримоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. Микроорганизмлар таъсирида бузилмоқ, сасиб-бижғиб, яроқсиз ҳолга келмоқ; айнимоқ, чиримоқ.

Гўшт ирибди.

Лат еб ириган анорларнинг суви чиқиб, пулларга ўтиб кетибди. — Х. Тўхтабоев, Сариқ девни миниб

Деҳқонбой ота каттакон тўрлама қовун тумшуғидаги ириган ерини ўйиб ташлаб, карж қилиб сўйди. — Мирмуҳсин, Юзида ниқоби бор

Тўлиқ мақола →
иримчи
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Иримга ишонувчи; ирим-чиримга берилган, иримкаш.

Иримчи одам, ми Унинг [сигирнинг[ бўйнидаги бир парча эски чарм саланглаб, яғринига уриларди. Эгаси иримчи бўлса керак, кўз тегмасин, деб тақиб қўйган-да. — С. Анорбоев, Оқсой

Тўлиқ мақола →
ирим-чирим
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

Ҳар хил иримлар.

Шу қорда домлага бориш нимаси!? Ҳар бало ойимдан чиқади. Ирим-чирим бўлса бас. — Ойбек, Танланган асарлар

5—6 ёшларда эди шекилли. Аъзам жуда қаттиқ оғриди. Кўрсатмаган табиб-у қилмаган ирим-чирим қолмади. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

Тўлиқ мақола →
кирим
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Муайян давр мобайнида турли манбалардан келиб тушадиган пул, моддий бойлик, маблағларнинг умумлашма атамаси; тушум.

Кирим ва чиқим. Кирим дафтари.

Янги директор, кабинетига кириб улгурмай, устма-уст буйруқлар чиқарди: Автомашиналар менинг фармойишимизсиз бир қадам жилмасин, Сут менинг амримсиз бухгалтерияда кирим қилинмасин. — Э. Раҳим, Ҳаёт амри билан

2. Даромад.

Мен эсимни таниган вақтларда бу чолнинг ҳеч бир кирими ёʻқ ва унинг кундалик овқатини қариндошлар бериб турардилар. — С. Айний, Эсдаликлар

Тўлиқ мақола →
бежирим
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. Тузилиши, бичими ихчам, шинам ва чиройли; хушбичим.

Бежирим уй. Оёқларида бежирим туфли,

Муҳаррам ширин табассум билан кулди, бежирим лабининг икки бурчагини нозик тўр тутилган дастрўмолчаси билан артиб қўйди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Ойқиз қабулхонада бежиримгина, қадди қомати келишган нотаниш қизга назар ташлади. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Турсуной газетага бежирим қилиб ўралган бир китобни очиб, кўздан кечира бошлади. — Н. Сафаров, Узоқни кўзлаган қиз

Тўлиқ мақола →
қоқирим

от Қатиқ ва қалампир солинган қуруқ суюқ овқат (одатда тумовни, шамоллашни даволаш учун истеъмол қилинади).

Унча-мунча бетобликни қоқирим ёки гиёҳларнинг гули ва томири билан енгиб келган. — И. Раҳим, Ихлос

Тўлиқ мақола →
чақирим
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Метрик ўлчов системаси қабул қилингунга қадар қўлланган, 1,06 километрга тенг қадимги узунлик ўлчов бирлиги; бир километр.

Ёдгор қизнинг бир марта кулиб қарашини кўриш орзусида саккиз чақирим наридан гоҳ пиёда, гоҳ ўртоғининг велосипедида келиб кетарди. — Ў. Ҳошимов, Икки эшик ораси

Тўлиқ мақола →
кечирим
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Афв этиш; узр.

У эрининг юзига кечирим сўрагандек тикилди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Қобил Комилович аста қайрилар экан, укасининг кечирим сўраётгандай, мулойим тикилишини кўрди-ю, дили ёришди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

2. Афв этишнинг хусусий шакли; давлат бошлиғи томонидан жиноий жазонинг бекор қилиниши ёки юмшатилишидан иборат хусусий афв.

Кечирим якка тартибда муайян шахсга нисбатан қўлланади. — Ўзме

Тўлиқ мақола →
қочирим
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Бирор кимса, нарса, воқеа ва шу кабиларга ишора қилиб айтилган рамзли гап, шама; қочириқ.

У нариги сўридаги машшоқлар билан ўтирган чўтир Абдураҳим ошпазни қочирим билан аския қила бошлади. — Ш. Тошматов, Тонгдаги кўланка

[Зайнобиддин] Баъзида андаккина қочиримга ҳам оғзи қулоғида хирр-хирр кулади. — Мирмуҳсин, Тирик товон

Башорат имо-ишора қочиримларни ё тушунмайди, ё тушунмасликка олади. — Қ. Кенжа, Тоғ ёʻлида бир оқшом

2. Истеҳзо, киноя, пичинг, кесатиқ, қочириқ.

Муборак шу гапга ҳам хандон уриб кулди. Турсуной Дилбарнинг бу гапи қочирим-ми ё мақташми — тушунмас эди. — Н. Сафаров, Узоқни кўзлаган қиз

3. Ўзбек анъанавий мусиқасида оддий ва мураккаб мусиқа безакларининг умумий ифодаси: куйга жило берувчи қисқа товуш (оҳанг)лардан ташкил топади.

Ўзбек миллий куйлари нозик қочиримлари билан нотага олинди. — Газетадан

Тўлиқ мақола →