Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «IRIK» — результатов: 91

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

91 · страница 1 из 5
BIRIK=

узбекскийbirikmoq, toʻplanmoq, qoʻshilmoqрусскийсоединяться, объединятьсяанглийскийjoin

Köŋül til birikib yaqin bolmïš er Koʻngil, til birikib, yaqin boʻlgan kishi – Сердца и языки соединились, и люди стали близкими друг другу – Hearts and languages joined, and people became close to each other

Полная статья →
tirik

sft. 1. Oʻlmagan, hali yashab turgan; hayot, barhayot.

Ikkita tirik katta baliqning boʻgʻzidan kanop oʻtkazib, hovuzga tashlab qoʻyildi. — Mirmuhsin, Soʻgal

E, onajonginam, qani endi, sen ham shu yerda tirik boʻlsang-u, oʻz oʻgʻlingning qanday odam boʻlganini koʻrsang, deb xayol qildi [Elmurod]. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Alhamdulilloh, koʻrdim, tirik ekansan, noqobil bolam. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Oʻsimlik yoki hayvonot dunyosiga oid; jonli.

Tirik tabiat. Tirik organizm.

3. Oʻzining yangi vaqtdagi koʻrinishini, tarovatini yoʻqotmagan, soʻlmagan (oʻsimlik, uning guli, mevasi va shu kabilar haqida).

Sabzining tirik-tirigini terib olmoq. Bodring suvda tirik turadi.

4. Kuch-quvvatini yoʻqotmagan; bardam, tetik.

[Buvim] Tirikkina kampir, hassa tutmaydi. — Oybek, Bolalik

5. Tiyrak; sergʻayrat, harakatchan.

Hamida oʻn olti yoshlardagi tirik, quvnoq qiz. — A. Qahhor, Adabiyot muallimi

6. Yashayotgan, saqlanib qolgan, jonli, barhayot.

Azim togʻa bilan suhbatlashgan odam uni tirik tarix deydi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Bu taxt-u saltanatlar benom-u nishon yoʻqolur, faqat meʼmor-u musavvirlar yaratgan zoʻr sanʼat asarlari tirik qolur, degan aqidalar bizga maʼlum. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

7. Yaxshi pishib yetilmagan (asosan ovqatga solingan don haqida).

Mastavaning guruchi tirik, bir oz qaynasin. Mosh hali tirik.

Xayolim qochib, kabobni qayish qilib qoʻyibman. Osh ham tirik boʻlibdi. — P. Qodirov, Qadrim

  • Koʻz tirigida Hayot vaqtida, hayotligida, oʻlmasdan. [Ona:] Koʻzimning tirigida orzu-havasini koʻrsam, deyman bolaginamning. — I. Rahim, Chin muhabbatEndi koʻzimning tirigida eng kichik Yusufjon ukangni ham xatna qildirib qoʻysam, deyman. — Boʻtakoʻz
  • Tirik vazn Hayvonning tiriklayin tortilgandagi ogʻirligi. Goʻshtga topshirilgan har bir qoramolning tirik vazni oʻrtacha 400 kilo-grammga yetdi. — Gazetadan
  • Tirik yetim Ota-onasi oʻlmagan, ammo ulardan biror sabab bilan judo boʻlgan bola haqida. [Sharofat:] Bolam tirik yetim boʻlmasin, deb keldim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Tirik jon Yashab turgan inson haqida, unga nisbatan qoʻllanadi. Hay, mayli, tirik jon nimalarni koʻrmaydi! Nima boʻlsa, koʻraveramiz! — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Tirik tovon
Полная статья →
yirik

sft. 1. Hajmi, oʻlchamlari, qiymati jihatidan nisbatan katta; mayda.

Yirik marvarid. Yirik guruch. Yirik tom-chi. Yirik olma. Yirik pul.

Ahmad tan-bal qahr bilan oʻrnidan turdi va yirik tishlarini irjaytirib qoʻshib qoʻydi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Daraxtlar pakana, mevasi moʻl va yirik. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oqshom tushib, tashqari qorongʻilashib qolgan, gupullatib yirik-yirik qor yogʻar edi. — Gazetadan

2. Katta kuch-qudrat va imkoniyatlarga ega boʻlgan, koʻlami keng; katta.

Yirik korxona. Yirik xoʻjalik.

Zomin gʻallachilik xoʻjaligi hududida yirik suv ombori qurishga kirishildi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Bugungi Toshkent — yirik sanoat, fan va madaniyat markazlaridan biri. — Saodat

3. Eʼtibori, ahamiyat darajasi yuqori, ortiq boʻlgan; katta.

Yirik anjuman.

Mamlakatimiz hayotidagi biron-bir yirik voqea yoʻqki, unda xalqlar doʻstligi, birodarligi namoyon boʻlmagan boʻlsin. — R. Fayziy, Taʼzim

Bobolarimizning tabiiy fanlarni taraqqiy ettirish borasidagi muvaffaqiyatlarining siri esa fanda yirik kashfiyotlar yaratishdek mushkul va mashaqqatli ish boʻlib qoldi biz uchun. — S. Karomatov, Oltin qum

4. Oʻz ishi, faoliyati yoki taʼsiri bilan koʻzga koʻringan, shuhrat-obroʻ qozongan; atoqli; nufuzli.

Yirik mutaxassis. Yirik odam. Yirik adib.

Sobirni bunga dadasi — yirik matematik Sultonov undagan edi. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

Xadicha Sulaymonova ajoyib inson, yirik jamoat arbobi, yaxshi ona edi. — Saodat

  • Ish(lar) yirik Ish yurishgan, har jihatdan muvaffaqiyatga erishilayotgan holatni bildiradi. — Hozir uning [Omonning] ishi yirik. Abdulla qoraqoshga shogird tushgan, uyiga suv tashib, ot boqib yuribdi, — dedi Turobbiy Shum bolaga. — Gʻ. Gʻulom, Shum bolaanov xurjunda goʻsht, moy bor, guruch bor. Kechqurun palovni doʻndirasiz. Ertaga qoʻy soʻyamiz. Ishlar yirik. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
  • Yirik pul
Полная статья →
chirik

sft. 1. Chirigan, chirib ishdan chiqqan, yaroqsiz holga kelgan.

Chirik paxta. Chirik tish. Chirik olma.

Yigit chirik ogʻochlar tirqishidan pastga qaradi. — S. Siyoyev, Avaz

Chirik somon va goʻng hidi [Saidning] dimogʻiga urildi. — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi

2. Narsalarning chirigan joyi.

Olmaning chirigini olib tashlamoq.

3. Oʻlib, yoʻq boʻlib borayotgan, halokatga yuz tutgan; nosogʻlom; eski, buzuq.

Chirik nazariya.

Drama yozganda, mavzuni turmushimizning naq chirik bir joyidan olmoq va uning ila barobar adabiyot tarozisiga solib yozmoq kerakdir. — A. Qodiriy, Kichik asarlar

Полная статья →
lirika

ot 1. Badiiy adabiyotning uch asosiy turlaridan (epos va drama bilan) biri boʻlib, unda borliq muallifning chuqur, joʻshqin ichki kechinmalari, his-tuygʻulari, fikr-mulohazalariga yoʻgʻrilgan holda, ichki sheʼriy monolog tarzida aks ettiriladi.

Lirikaning oʻziga xos adabiy jins sifatidagi tabiati uning janr qiyofasida ham aks etadi. — OʻTA

Emotsionallik va ratsionallikning bu xildagi organik uygʻunligini lirikaning yozilmagan qonuni deyish mumkin. — UTA

2. Shu turga mansub asarlar majmui.

Navoiy lirikasi. Pushkin lirikasi.

Kecha oxirida havaskorlik toʻgaragining aʼzolari Furqat lirikasidan konsert berdilar. — Gazetadan

Полная статья →
birikma

ot 1. Molekulasi bir necha element atomlaridan tarkib topgan modda.

Kimyo fanining hozirgi davrdagi asosiy vazifasi xalq uchun muhim xossali birikmalar olishdan iborat. — Fan va turmush

organik birikma sifatida barcha tirik organizmlarda boʻladi. — Fan va turmush

2. Maʼlum grammatik qonuniyatlar asosida oʻzaro bogʻlangan ikki yoki bir necha soʻz.

Soʻz birikmasi. Barqaror birikmalar. Frazeologik birikma.

Tugal bir fikr bildiradigan soʻz yo soʻz birikmasi gap deyiladi. — Oʻzbek tili grammatikasi

Baʼzan sifatlar ikki yoki bir necha soʻzdan, yaʼni soʻz birikmasidan iborat boʻladi. — Oʻzbek tili darsligi

Полная статья →
satirik

ot 1. Satira janrida asar yaratuv-chi adib, satiranavis, hajvchi.

Satirik bu yerda grotesk, mubolagʻa kabi satiraga xos xususiyatlardan keragicha, unumli foydalanishi mumkin. — OʻTA

2. Satiraga oid, satira xarak-teridagi; hajviy; kinoyaviy-kulgili.

Satirik asar.

— Sizning nasriy asarlaringiz, hikoyalaringizda fikr yorqin, til oʻtkir va goʻzal satirik chiziqlar bordir, — dedi Ahmad Husayn. — Oybek, Nur qidirib

Masalda satirik va yumoristik elementlar muhim oʻrin tutadi. — OʻTA

Полная статья →