Qidiruv

ot Kishining biror narsa-hodisani sezish, idrok etish, anglash qobiliyati, shunday sezgi, idrokka ega holat.

Kumush seskanib oʻziga keldi. Xushdan ajralayozgan bechoralar [qutidor, Oftob oyim] bu holdan bir oz jonlangandek boʻldilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Uning gapi Sidiqjonning qulogʻiga kirmas edi. Sidiqjon to hushini oʻnglaguncha, Boltaboy bostirmaga kirib keldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

und. s. 1. 1 Mayda jonivorlarni va qushlarni haydashni bildiradi; kisht, huyt, hayt.

Kampir husht deb, chumchuqlarni haydadi.

Man xoʻjayinlarning boʻyinturugʻiga kallamni tiqay, ishlay, ular obdan moyimni shilsin, keyin mani husht! deb haydasin. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Yoʻq qilish, qoʻlga olish kabilar haqida signalni bildiradi; fisht.

Esing joyidami oʻzi? Husht, desa, qamatib yuboradi-ya, jinni! — S. Siyoyev, Otliq ayol

sft. Hushi bor, hushi joyida; idrok etish qobiliyati yaxshi.

Lekin baraka topkur xoʻp aqlli, hushli qiz boʻptimi?! — Uygʻun, Saylanma

Oʻziyam naq koʻrsangiz, aqlli, hushli, topish-tutishli. — Oydin, Hikoyalar

atayin indamay (koʻz yumib) oʻtmoq, yashirmoq, bosti-bosti qilmoq

sft. 1. Hushidan ketgan, hushini yoʻqotgan; behush.

Ertasiga Rahmatillani qoʻli singan, boshi yorilgan va hushsiz holatda maktab yonidagi bir chuqurlikdan topib, kasalxonaga joʻnatishdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Tun boʻyi hushsiz yotdi. Tongga yaqin arang koʻzini ochdi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

2. Es-hushi joyida emas, xayoli parishon; behush, parishonxotir.

Anvar mehmonxonaga kirib keluvchi Sultonalidan ham ibo qilmay, goʻyo hushsiz kabi, boshini ikki qoʻli orasiga olib, sandal ustiga engashdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Muhammad Jamol mahbubasidan ayrilib, telbalarday essiz, hushsiz qoldi. — Oybek, Nur qidirib

ot 1. Havoni puflab chiqarish yoʻli bilan chalinadigan asbob, moslama.

Sopol hushtak. Militsioner hushtagi.

Yoʻlchi uni [bolani] ovutish uchun, toldan bir novda kesib olib, kichkina hushtak yasadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Ana shunday asbob, moslama yordamida yoki lab va tishlar orasidan havo chiqarib hosil qilingan tovush.

Koʻcha qorovuli hushtagini eshitib toʻxtadi.

Odamlar norozilik bilan qarsak chalishar, zalning chekka-chekkalaridan hushtak ovozlari eshitilib qolardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Tursunboy ikki barmogʻini ogʻziga tiqib, hushtak chaldi. — S. Ahmad, Ufq

3. Biror taʼsir, tabiiy hodisa tufayli hosil boʻladigan, hushtakka oʻxshash tovush.

Toʻsatdan devordagi radiokarnay hushtak chalib, keyin xirillay boshladi. — Mushtum

Qaldirgʻochning tashlandiq uyasidan ingichka hushtak ovozi chiqardi: izgʻirin berkinib olib, shoʻxlik qilayotganga oʻxshaydi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

Kuchli shamol daraxt shoxlarini bir-biriga qasir-qusur urib, hushtak chaldi. — Y. Muqimov, Matonatli kishilar

sft. 1. Sharoit, holatni, narsa-hodisaning mohiyatini tez anglash qobiliyatiga ega; shunday qobiliyat, idrok bilan ish tutadigan; ziyrak.

Hakimboyvachchadek hushyor yigit qayda? Boylarimizning bari hushyor. Aqli boʻlgani uchun boy boʻlganda. — Oybek, Tanlangan asarlar

U suv toʻldirib qoʻyilgan qumgʻon tagiga olov yoqdi. Hushyor shogirdlari hatto tutantiriq ham tayyorlab qoʻyishgan ekan. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Tevarak-atrofga, yon-veridagi hodisalarga sezgirlik bilan koʻz-quloq boʻlib turuvchi; sergak.

Chegarada hushyor turadi posbon, Begona biror xas uchib oʻtolmas. — R. Bobojon

Hushyor turib, adashmay, Har shar-pani sezaman. — Uygʻun

3. Es-hushi joyida, hushini yoʻqotmagan (asosan, ichkilik, kayf taʼsirida emaslikni bildiradi).

Alimardon qancha may ichganining hisobiga yetmadi Hushyor paytlarida u oʻzining ahvolini oʻylab koʻrar, nazarida, dahshatli tush koʻrayotganga oʻxshab ketar edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Abdishukurning kayfi baland boʻlsa-da, hushi hali oʻzida, mumkin qadar oʻzini hushyor tutishga tirishadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot 1. Hushsiz holat; behushlik.

Bozor hali uning yuzini koʻrolgani yoʻq, qorongʻi. Shuning hammasi tunmi yoki hushsizlikmikan? — A. Muxtor, Chinor

2. tib. Miyaning qon bilan taʼminlanishi buzilishi natijasida qisqa muddat roʻy beradigan holat; hushdan ketish.

ot Hushtak chalishni yaxshi koʻradigan, doim hushtak chalib yuradigan.

ot Hushtak chaluvchi.

ot Hushyor holat, hushyor (sezgir, sergak) boʻlish.

Bizni hamma vaqt hushyorlikka daʼvat etib turuvchi bir narsa bor. — Gazetadan

Ulugʻ ishlarni bajarmoq uchun kuch-quvvat, sogʻlomlik, bardamlik va hushyorlik zarur boʻladi. — Gazetadan

ot Mast kishilarni hushiga keltirish uchun militsiya nazorati ostida tashkil qilingan sanitariya-tibbiyot muassasasi.

Hushyorxona zab joy ekan, Sovuq suvga soldi meni. — Mushtum

Dadaboyning tunar yeri hushyorxona, Xijolatdan yerga boqar ota-ona! — Mushtum

fl. 1. Hushdan ketmoq, oʻzini bilmay qolmoq.

Bir vaqt hushimga keldim: ogʻzim boʻgʻiq, qalin narsaga oʻralganman. Izvoshda ketayotganimni payqadim. Yana hushsizlandim. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Gangib qolmoq, esankiramoq; parishon boʻlmoq.

[Otabek] Besh daqiqalab yoʻl ustida esankiragan, hushsizlangan koʻyi qotib turgach birdan yurib ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

fl. kam qoʻll. Es-hushini yigʻmoq, hushyor tortmoq, hushiga kelmoq.

Бли ТК / ЖК ruschaсвистеть ВП / ДПinglizchato whistle smth. / to smb.nemischapfeifen A D

U mashhur kuyni (nimani?) hushtak bilan chaldi. Он свистел популярную мелодию (что?).

Yigitcha itga (kimga?) hushtak chaldi. Юноша свистнул собаке (кому?).

He whistled a popular tune (what?).

The boy whistled to the dog (whom ... to?).

Er pfiff eine populäre Melodie (was?).

Der Junge pfiff dem Hund (wem?).

fl. Hushsizlanmoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Hushyorlanmoq feʼlining orttirma nisbati.

ruschaвытрезвлениеinglizchadetoxication, sobering up

ot 1. Es va hush, aql, miya.

Uning es-hushi joyida emas.

2. Fikr-zikr, oʻy-xayollar.

Nurinisaning es-hushi — erga tegish. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bu yerda uch-toʻrt kundan buyon es-hushim sizda. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot Es-hush, fahm-idrok, farosat.

Elmurod xayol ichida asta-sekin odimlar ekan, gapirdi: — Oʻzining aqli-hushi joyidami? Koʻrinishidan yomonga oʻxshamaydi-ya, oʻzi!? — P. Tursun, Oʻqituvchi