Qidiruv

1. Arka, sırt.SHOX, BUTOQ SOHA

2. Kol.

3. Boyun, ense.

ot 1. Aholi yashaydigan joydan tashqarida boʻlgan, ekin ekiladigan yer, ekinzorlar.

Ekin dalasi. Paxta dalasi. Mehnat dalasi. Paxtazor dala. Bogʻbon bogʻini tuzar, Dehqon dalasin suzar. — Maqol

Ayollar dalada, bolalar mol-hollarni oʻtlatgani olib ketishgan. — S. Ahmad, Ufq

Toʻgʻri, chorshanba kuni dalaga qoʻsh chiqishi kerak. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Shahardan tashqaridagi bogʻ, qoʻrgʻon va yer-suvlar. -

Pochchang oʻlsin! — dedi achchiqlanib Xushroʻy, — Najmiddinbek deganning dalasiga ketgan edi. Toʻrt kundan beri dom-daraksiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Umuman keng tabiiy sayhon yer, yovon.

Dala, kirlar qirmizi koʻylak kiygan suluv kelinchakdek yashnab ketgan. — Gazetadan

Adoqsiz dalalar, oftob oʻt purkaydi. — Saodat

Dov-daraxtlar, tom-tosh, dalayu qirlar oppoq edi. — S. Ahmad, Ufq

4. Uydan (xonadan) tashqari joy, hovli, koʻcha.

Onaning koʻngli bolada. Bolaning koʻngli dalada. — Maqol

Daladan kelgan oʻgʻrini tutish oson, Uydagi oʻgʻrini tutish qiyin. — Maqol

Men daladan olay xabar Oʻyin qilib turgin, qizlar. — Malikayi ayyor

n [C] vodiy

1. shv. Jinni, tentak; aqldan ozgan.

Dali boʻlmay, vali boʻlmas. — Maqol

Dalidan toʻgʻri xabar. — Maqol

Vatandan ayrilgan vatangadolar Tiriklik yoʻlida sargardon, dali. — Yoshlik

2. koʻchma Bebosh, asov.

Jayhun qani, Sayhun qani? Qani toshar dali daryo? — M. Qoʻshmoqov, Ali Qambar

ot 1. astr. Oʻn ikki burjning biri, Jady va Huk burjlari oʻrtasida joylashgan (q. burj).

2. Shamsiya yil hisobida oʻn birinchi oyning arabcha nomi (22 yanvar — 22 fevral davriga toʻgʻri keladi).

Dalv kirdi — davr kirdi. — Maqol

1264 hijriya, dalv oyining oʻn yettinchisi, qishki kunlarning biri, quyosh botgan, tevarakdan shom azoni eshitiladir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot Ruhni koʻtaruvchi, kuch-gʻayrat, mardlik, dadillik baxsh etuvchi maʼnaviy yordam, himoya, iliq soʻz va shu kabilar

Dalda boʻlmoq.

Atrofdagi odamlarning daldasi umidning soʻnggi uchqunini soʻndirmaslikka yordam beradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

1. Deniz veya göl gibi geniş su yüzeylerinde genellikle rüzgarın, depremin vb. doğa olaylarının etkisiyle oluşan kıvrımlı hareket, çalkantı.TOʻLQIN

2. Bir yüzeydeki kıvrım.

ot 1. Fikr, mulohaza va shu kabilarni tasdiqlovchi, ular haqida dalolat beruvchi narsa; isbot, fakt.

Ishonchli dalil. Kuchli dalil.

-Gumoningiz bor-u, dalilingiz yoʻq! — Qunduzoy uning soʻzini boʻldi. — Oydin, Hikoyalar

— Tuhmat, qani dalil? — birdan tutaqib baqirdi Uljayev. — Mushtum

Maʼqul emas, deyish bilan ish bitmaydi, birorta dalil kerak. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. huq. Jinoyatni tasdiqlovchi narsa, fakt yoki holat.

Siz aytayotgan buyumlar qotillikka aloqador ekanligiga dalil boʻla olmaydi. Buni hali isbotlash kerak. — Yoshlik

U oʻz raisini qoʻlga tushirgan hujjatlaridan, dalillaridan, tergov natijalaridan xabardor qildi. — H. Gʻulom, Mashʼal

ot nafr. Qoʻshmachilik bilan shugʻullanuvchi, qoʻshmachi.

Koʻp qizlarning boʻyi yetgan pallalar. Keltirarkan saroy ichra dallalar. — Habibiy

Haydaydi qoʻshmachi deb, hech kim yoʻlatmas uyga, Ajab emas aslida rasvoyu dalla boʻlsa. — Uygʻun, Hayot chaqiradi

v [I] vaqtni bekorga ketkazmoq

ot shv. q. Dolon.

Bostirmali keng dalonda oti chiqarilgan izvosh. — S. Ahmad, Hukm

Katta darvoza dalonida yomgʻirdan qochgan shalabbo tovuqlar qunushgancha gʻuj boʻlib turishibdi. — S. Ahmad, Oʻn ikkidan ikkinchisi

sft. Davasi mavjud

1. Çevresinde olup bitenleri fark edemeyecek kadar düşüncelere dalmış olan veya dikkatini belirli bir konu üstünde toplayamayan,gafil.PARISHONXOTIR, PARISHON

2. Kendinden geçmiş.

oʻzbekchaDallas sh.ruschaг. Даллас

ot 1. Savdo-sotiqda oluvchi bilan sotuvchi oʻrtasida vositachilik qiluvchi, molga narx qoʻyib, ularni kelishtiruvchi kishi.

El nazar qilmasa, eshak bozoriga dallol ham boʻlolmaysan! — Maqol

Tilning uzuni dallolga kerak. — Maqol

Muhsin guppi avvaldan dallol yollab olgan shekilli, ikkovlashib bir turkmandan gilam savdolashardi. — Sharq yulduzi

2. salb. Oʻrtada turib, nojoʻya ishlarni bitishtiruvchi, murosaga keltiruvchi, vositachi.

[Koʻziboy:] Rahimga nima deb aytaman-a? Oʻrtada dallolmisan, demaydimi!? — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Sizga oʻxshash dallollarga hojat yoʻq. Men sizni xoʻp sinaganman. Siz xalq boʻronini toʻsmoqchimisiz? — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Dalla, qoʻshmachi.

Gulsanam bola chogʻida onasi bilan dalada ishlashga oʻrganib qolgan edi. Endi eshikka chiqarmay qoʻyishdi: xonning dallollaridan qoʻrqadilar. Oydin, — Oltin uzukka olmos koʻz

[Gʻofir:] Axir dallol deganda paranji boʻladi-da, choponni yigit kishi kiyadi. Hamza, — Boy ili xizmatchi

Iyagida uch-toʻrt tola soqol koʻzga tashlangan, baland boʻyli, baquvvat, erkaksimon dallol kampir uni [kuyovni] yetaklab, palak ostidan qizga keltirdi. Oybek, — Tanlangan asarlar

1. Suyun içine bütünüyle ve hızla girmek.SHOʻNGʻIMOQ

2. Bir yerin içine girmek.

Deniz, göl ve ırmaklarda kıyılara yakın yerlerde ağ ve kazıklara oluşturulan büyük balık avlama yeri.BALIQ OVLASH JOYI

sft. Dala sharoitida kiyishga moʻljallangan; chidamli.

Shlyapasini, dalabop kostyumini yechib, ilgakka ildi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

— Dalabop qattiq tirinkadan besh-olti metr olaman, — dedi Xoʻjarahmon. — A. Ubaydullayev, Hayot oqimi

ot Dalada, qishloqda yashovchi; dalada ishlovchi.

Boshqa hech yerda milt etgan nur yoʻq, hammayoq zim-ziyo, dalachilar allaqachon uyquga ketishgan. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Yagʻrindor Arslon dalachi doʻsti bilan xayrlashib, lapanglab, ichkari kirib, trubkani koʻtardi. — Mirmuhsin, Qahramonnoma