Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ЧИ» бўйича 4515 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

4515 та · 1-саҳифа / 226
чил
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

Қирғовулсимонлар оиласига мансуб ўтроқ ов қуши.

кийик овига кетаётган бўлса, ёʻлида дуч келган каклик, чилларни ҳам аямасди. — Ш. Холмирзаев, Сайланма

  • Чил каклик Чўл каклиги.
Тўлиқ мақола →
чим
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Ажриқ.

Биз учун кўкарар дўнгликларда чим, Биз учун яшайди кўкда юлдузлар. — Ёшлик

2. Ажриқнинг илдизлари, поялари билан бирга палахса-палахса қилиб кўчирилган тупроқ қатлами.

Сувни чим тўхтатар, сўзни — чин. — Мақол

Ерни ҳайдашда ва мол боқилганда чим бузилса, тупроқ эрозияси рўй беради. — Ўзме

Яна беш чақиримча юрилгач, учтача ўтов ва чимдан ясалган қўтон чиқди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

  • Чим босмоқ 1. Сув ёʻлини тўсиш ёки чимзор қилиш учун кўчириб келинган чимни маълум тартибда ерга ётқизмоқ. Эгатларга чим босмоқ. Футбол майдонига чим босмоқ.Бирор жойни сув уриб кеца, кетмон билан ўша жойга чим босади, бебош сувни яна ёʻлга солиб юборади. — Ж. Шарипов, СаодатПошшахон тушмагур, секретарликка сайланди-ю, барчасининг ёʻлига чим босди. А. — Муқимов, Қипчоқ сеникиУкроп чимдай чиқибди.
Тўлиқ мақола →
чин
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

сфт. 1. 1 Ҳақиқий ҳол, иш, гап, ҳодиса ва шу кабилар; рост, тўғри.

Отамнинг ёʻқдир тайини, Мен айтай гапнинг чинини. — Нурали

Шу онда хавотири чинга айланди. — Шарқ юлдузи

2. Ҳақиқий, ҳаққоний, чинакам.

Чин ваъда. Чин сўз — мўътабар, Яхши сўз — мухтасар. — Мақол

3. Асл, ҳақиқий, чинакам.

Оҳ, ширин ҳаёт, чин ёʻлдош ҳар бир жиҳатдан комил, фозил инсон бўлса — Ҳамза, Танланган асарлар

4. Астойдил, самимий. У

бу аёлнинг, тили аччиқ бўлишига қарамай, чин дилдан орттириб берган пулларини сира унутгани ёʻқ эди. — Ёшлик

чин маъноси билан одам,

Хуллас, чин маъноси билан серҳосил қишлоқ. — Ҳ. Ғулом, Машъал

  • Чини билан Ҳазилсиз, ростдан, ҳақиқатан, дарҳақиқат. Чини билан ҳам Ҳожининг тусидаги бояги ҳасрат ва қайғу аломатлари ёʻқолиб, уларнинг жойини шарқ оталиги вазияти олди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Тўлиқ мақола →
чип
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Ялпоқ нарсаларнинг аста урилишида, ёпишқоқ нарсаларнинг кўчишида чиқадиган товушларни ифодалайди.

Чип этган товуш.

Сариқ, қизил барглар чип этиб ерга шўнғийди. — Ёшлик

  • Чип битмоқ айн. чиппа битмоқ Искандарнинг қулоқлари шанғиллаб келиб, чип битди-ю, ҳеч нарса эшитилмай қўя қолди. — Ёшлик.
  • Чип ёпишмоқ айн. чиппа ёпишмоқ қ . чиппа. ◆ баданига чип ёпишган қопқора қондан ғашланиб, [Жавлоннинг] юраги баттар сиқилди. — Ёшлик
Тўлиқ мақола →
чиқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

Баъзи қушларнинг сайраши, енгил нарсаларнинг бирор нарсага урилишидан чиққан ва шунга ўхшаш товушларни ифодалайди

Қулф чиқ этиб очилди. Чумчуқ чиқ этди. ят Аҳмад чўчиб ўрнидан турди, қулоғидаги қалам ерга чиқ этиб тушди — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Онам, томчининг ҳар "чиқ" этгани бир кунлик умрнинг чиққани, деидилар — П. Турсун, Ўқитувчи

Тўлиқ мақола →
чир
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда
  • чир айланмоқ Гир-гир айланмоқ, тез айланмоқ. Ўйнар бўрон, чир айланиб қор, Тинмай инар кўкдан ер сари. — УйғунЎнгирларда кўтарилган гирдоб хас-хашакларни чир айлантириб, осмони фалакка олиб чиқиб, қўйиб юборарди. — С. Аҳмад, Жимжитлик
Тўлиқ мақола →
чит
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Пахта толасидан тўқилган мато, газлама.

Сидирға чит. Гулли чит. Астарбоп чит.

[Хол Бўтаевич:] Ҳа, айтгандай, онангиз тунов куни бир тўп чит сўраган эди. — А. Кўчимов, Ҳалқа

2. Читдан тайёрланган, тикилган.

Даҳлизнинг ярмисини тўсиб турган гулли чит парда кўтариб қўйилган эди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Кўп ўтмай уйидан енглари кенг ва узун чит кўйлак кийиб чайир бир аёл чиқди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Тўлиқ мақола →
чий
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

сфт. 1. Чўл-адирларда ўсадиган баланд, бошоқли, ем-хашакбоп ўсимлик; чаловнинг бир тури.

Сиз гаплашиб ўтирганда, чий орасидан қараб турдим. — Ш. Холмирзаев, Бодом қишда гуллади.

2. Қамишдан ёки савағич поясидан ип, сим билан қаторлаб боғлаб тўқилган қурилиш материали.

Чий билан ўралган ҳовли. Чий билан тўсмоқ. Чий девор.

Чий тутилган кўчма яслида қарқуноқ болаларининг қиғ-қиғлашига ўхшаб чақалоқлар йиғиси эшитилмоқда. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

  • Чий алак Оёғига кўн этик, эгнига чий алакдан яктак тўн, қалами иштон берди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.
Тўлиқ мақола →