Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«АЗ» бўйича 2064 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

2064 та · 1-саҳифа / 104
аза
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Аёлларнинг маййит чиққан уйда йиғи билан ўтказадиган мотам маросими.

Аза га борган хотин ўз дардини айтиб йиғлар. — Мақол

Камбағал уруғ-аймоқ, қўни-қўшнилар, тўйда, азада семирадиган юримсак аёллар қоронғида туртиниб, пиёда жўнашди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Маййит чиққан уйдаги мотам жараёни.

Азада қатнашмоқ. Азага кириб, фотиҳа ўқиб чиқмоқ.

3. Умуман, мотам каби ҳолат; зид. тўй, хурсандчилик.

Бу ҳолат кимга тўй, кимга аза. Тўғри, камбағалнинг боши ғамдан чиқмайди. Ҳайити ҳам аза, жумаси ҳам аза. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Умуман, йиғи-сиғили ҳолат, беҳуда йиғи-сиғи (аёлларга нисбатан).

Шунга ҳам азами, йиғиштир йиғи-сиғингни.

  • Аза очмоқ 1. Айтиб йиғлаш билан мотам маросимини бошламоқ. Уста Ҳасанбек бўлса ўғли Шодмонбекнинг жангда шаҳид бўлгани туфайли аза очди. — Мирмуҳсин, Меъмор
  • Аза тутмоқ 1. Азали ҳолатда бўлмоқ.
Тўлиқ мақола →
азм
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Қасд, киришиш жазми, қатъий мақсад-интилиш.

Бу манба — улуғ аждодларимизнинг қонимизда жўш ураётган азм-у шижоатидир. — Газетадан

  • Азм қилмоқ 1) қарор қилмоқ, отланмоқ. У энди пойтахтга келмоққа азм қилган. — Ойбек, НавоийМен ўн йилдан бери азм қилолмай юрган бу ишга бугун жазм этдим. — А. Мухтор. Тонг билан учрашув
Тўлиқ мақола →
аъзо
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Одам ёки ҳайвон организмининг муайян бир вазифани бажарувчи қисми.

Сезги аъзолари. Ички аъзолар.

Ҳар бир аъзоси қақшаб оғрирди. — Шарқ юлдузи

2. Кишининг бутун вужуди; бадан, тана.

— Сиз нима жавоб бердингиз? — деди бутун аъзосини титроқ босган Гулсумбиби қичқириб. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Бирор гуруҳ, ҳудуд ва шу кабиларда яшовчи, унга мансуб шахс.

Оила аъзоси. Маҳалла аъзолари.

4. Бирор гуруҳ, кенгаш, жамоа, жамият ва шу кабиларга расмий қабул қилинган, сайланган, унда фаолият кўрсатувчи шахс, жамият, мамлакат ва шу кабилар.

Партия аъзоси. Кенгаш аъзоси.

Гуруҳ аъзолари қидирув ишларини мой томчиси изидан бошлашга қарор қилишди. — Газетадан

Жаҳон ҳамжамиятининг тенг ҳуқуқли бир аъзосига айланган Ўзбекистон ҳеч қачон уруш тарафдори эмас ва у тинчлик учун курашда мудом иштирок этаверади. — Газетадан

  • Аъзойи бадан Бутун аъзо, бутун вужуд. Ота уйига етиб борганида ҳам аъзойи баданидаги қалтироқ босилмади. — С. Нуров, Нарвон
Тўлиқ мақола →
АЗУ

Мангу падар (Оллоҳга нисбатан)русчавечный отец (при обращении к богу)инглизчаeternal father (to God)

Сезиксиз бир-оқ сен ай меŋü аčу Шубҳасиз, Сен ягонасан, О мангу падар! – Поистине ты ведь един, о вечный отец – Трулй, ёу аре оне, О этернал фатҳер

Тўлиқ мақола →
АŽАБ

ажабланарли, ажойибрусчаудивлениеинглизчаamazing

Бу тüрклäр тилиндä аžаб кўрдüки Bu turkiy xalqlar tilida koʻp ajoyibotlar koʻrdi – [о ты], который нашел это удивительным на тюркском языке – Oh you, who found it surprising in Turkic language

Тўлиқ мақола →
азал
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Бошланиш даври ёʻқлик, бошланиши номаълум замон. абад.

Ариқ қазиш, сув чиқариш тўғрисига келсак, бу эски гап, азалнинг иши. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

  • Азал наққоши (ёки наққоши азал) Тангрининг яратувчилик сифати. Сарвқадлар суратин чекканда наққоши азал, Бир алиф шаклида ёзмиш қадди зебо суратинг. — Фурқат
Тўлиқ мақола →
АЗАҚ

адашган, ёʻлдан озган, хато қилувчи, дайдирусчазаблудившийсяинглизчаvagrant

Азақ ят баз эрсä айïтю керäк Adashgan yot, begonalar bo‘lsa so‘rab-surishtirish kerak – Если [это] какой-нибудь заблудившийся чужеземец, нужно расспросить [его] – If this is some kind of a lost foreigner, you need to discuss it — ҚБН, 189₈; ҚБН, 2495; 95б7

Тўлиқ мақола →
азим
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. 1. Кўриниш, тузилиш эътибори билан ғоят катта, улкан.

Азим терак. Азим тоғлар. Азим дарё. Шаҳри азим.

Эски Жўвада азим бир жамоа йиғиб, Азизбек билан бўлган можаросини сўзлади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Азим (эркаклар исми).

  • Гуноҳи азим (азим гуноҳ) Катта гуноҳ. Беҳуда қон тўкмоқ, юртни парчаламоқдан азим гуноҳ ёʻқ! — Ойбек, НавоийОлимларни ҳақорат қилиш ва азоблаш кечириб бўлмайдиган гуноҳи азим сифатида таърифланган. — Э. Юсупов, Истиқлол ёʻлида
  • Балойи азим 1) катта бало, кулфат. Бўтам, ношаръий байт-у ғазал битиб, мени балойи азимга қўйманг. — С. Сиёев, ЁруғликКелмайдиган, билмайдиган иши ёʻқ — балойи азим экан. — Сўзлашувдан
Тўлиқ мақола →
AZÏR=

ўзбекчаайирмоқ, айратмоқ, фарқламоқрусчаразделятьинглизчаdivide

Kiši men tegüči aba oylanï, isig tumlïyïy bilgü azra anï O‘zini odamman deguvchi inson zoti issiqlik, sovuqlikni farqlay bilishi kerak – Сын человеческий, различающий жару и холод, может говорить [о себе] : я человек – The son of man, who discerns heat and cold, can talk about himself: I am a man

Тўлиқ мақола →
AZÏT=

ўзбекчаёʻлдан чиқармоқ, ёʻлдан оздирмоқ, чалғитмоқрусчасбивать с пути, совращатьинглизчаmislead

Küwäzlik azïtur könilig yoluy Kibr to‘g‘ri yo‘ldan ozdiradi - Высокомерие совращает с пути истины - The arrogance seduces the path of truth

Тўлиқ мақола →
азиз
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Кам топиладиган, ноёб ва қадрли; тақчил.

Эрур озки, фируза бўлмиш азиз — А. Навоий

Сув бошқа жойларга ҳам худди шу ердан тақсимланади. Саккиз кун Марғилон билан Симга, саккиз кун Чимён Олтиариққа оқади. Шунинг учун ҳам сув бизда одам қонидай азиз. С. — Аҳмад, Уфқ

2. Ҳаёт учун энг зарурий ва қадрли, тенги юқ.

Азиз таом.

Буғдой шундай азиз овқат. — Ойбек, Танланган асарлар

Ғалла халқимизнинг пешона тери билан, билак кучи билан бунёдга келганлиги учун ҳам азиз ва муқаддасдир. — Газетадан

3. Эъзоз-эътиборга, иззат-ҳурматга лойиқ, ардоқли, қадрли.

Азиз Ватан. Азиз меҳмон. Бола азиз, одоби ундан азиз. — Мақол

Эр сийланган ерда азиз. — Мақол

наҳот сен, менинг пушти камаримдан бўлган, жондан азиз фарзандим, шу ҳақиқатни тушунмасанг

4. Олий қадрга эга, табаррук.

У ерда [Шоҳимардонда] аллақандай бир азизнинг қабри бор дейишади, — К. Яшин, Ҳамза

Ўзбекистон азизлар Ватани. — Газетадан

5. Қайд этилган белги-хусусиятларга эгаликни таъкидловчи муносабатни билдиради.

Азиз дўстим. Азиз устозлар.

Азизим, қизингизнинг бахтини бировларнинг остонасидан қидирманг. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

6. Азиз (эркаклар исми).

Тўлиқ мақола →