Qidiruv

• AFV ETMOQ 1) ápiw etiw; 2) keshirim beriw; 3) jazadan azat etiw

ot 1. Biror xatarli hodisa yoki falokat sodir boʻlishi ehtimolligi, xatar.

Bu voqeadan xabar topgan Sulton Ali mirzo oʻlim xavfi oʻziga ham yaqinlashib kelayotganini sezdi — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Shoshish kerakmas, chunki bu yil toshqin xavfi yoʻq. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Xavotirlanish, xavfsirash; xavotir, tashvish.

Hamisha xavfda koʻnglim bu muhabbat intihosidan, Meni ham etmasa majnun debon Raʼnoni(ng) savdosi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

ayn. Xavfsiz.

Bexavf yashamoq. Bexavf boʻlmoq.

ot 1. din. Toʻgʻri yoʻlga bosh-lovchi din yoʻl-yoʻriqlari, insof, diyonat; eʼtiqod.

Bu gunohkor oʻgʻilga oʻzing tavfiq ber va men qulingni kechir. — Oybek, Nur qidirib

Janob Xoʻja Yahyo mol-u dunyoga hirs qoʻyib, tavfiqni unutgan. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. koʻchma Nojoʻya ish, xatti-harakat va shu kabilardan oʻzini tiyish.

— Zolimlarga insof, tavfiq bersin! — dedi buvim koʻzlariga yosh olib. — Oybek, Bolalik

sft. Xavf paydo qiladigan, xatarli, qoʻrqinchli.

[Horunbek:] Siz saltanat uchun xavfli odam sifatida joʻnatilyapsiz. — Mirmuhsin, Meʼmor

U tajribasiga suyangan holda bir narsaga amin boʻladi: jamiyat uchun jinoyatchidan koʻra loqayd odam xavfli! — Yoshlik

Buxoroga eng yaqin yoʻl shu boʻlgani bilan, u gʻoyatda xavfli edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

sft. Xavf tugʻdirmaydigan; xatarsiz.

Men senga aytsam, Ummat, oʻgʻling xavfsiz joyda. — S. Ahmad, Ufq

sft. 1. Din yoʻl-yoʻriqlariga ishonmaydigan, diniy eʼtiqodsiz; imoni yoʻq; murtad.

Kalima keltir, betavfiq! — Oybek, Tanlangan asarlar

Kimda-kim xudoning osiy bandasi betavfiq Avaz Oʻtar oʻgʻlining doʻkoniga oyoq bossa., soch-soqol oldirsa, imoni kuygay. — S. Siyoyev, Avaz

2. koʻchma Uyati (nomusi, hayosi) yoʻq; uyatsiz.

Mard yigitning nomus-ori boʻladi. Yulduzoyni yorim dema, betavfiq. — Qunduz bilan Yulduz

Betavfiq chol, ichib, yiqilib yotibdi. — Gazetadan

sft. 1. din. Din yoʻl-yoʻriqlarini bajaruvchi, diyonatli, eʼtiqodli; solih.

2. koʻchma Nojoʻya ish, xatti-harakat va shu kabilardan hazar qiluvchi; insofli, moʻmin, solih.

ot Xavfli ekanlik.

kasallik kelib chiqishi yoki salomatlikning har qanday buzilishiga sabab boʻluvchi, insonga koʻrsatiladigan ixtiyoriy tabiiy, texnogen yoki ijtimoiy taʼsir. X.o. qandaydir kasallik yoki oʻlimning bevosita sababchisi boʻlmaydi, biroq koʻpincha salomatlik buzilishining bevosita sabablari taʼsirini chuqurlashtiradi. Mas., chekish yurak-qon tomir tizimi va nafas olish organlari kasalliklari ehtimolini oshiradi; gipodinamiya yurakning ishemik kasalliklari ortishiga yordam beradi. Aholi sogʻligʻiga taʼsir koʻrsatuvchi X.o.: turmush tarzi (tamaki chekish, giyohvand moddalar va spirtli ichimliklar, dori preparatlarini isteʼmol qilish, ovqatlanish xususiyati, harakat faolligi, mehnat sharoitlari, moddiy-maishiy sharoit, oilaviy ahvol va boshq.); genetik va biologik omillar; sogʻliqni saqlashning holati; yashash muhiti.

oʻzaro taʼsirning muayyan shart-sharoitlarida biror material (masalan, ximikat, chiqitlar qorishmasi yoki irsiy oʻzgargan organizm)ning inson yoki atrof muhitga salbiy taʼsir koʻrsatishga ichki qobiliyati.

fl. Biror narsadan xavfga tushmoq, qoʻrqmoq, xavotirlanmoq.

[Nuri] Vaqtning tigʻizligidan xavflanib, darrov oʻz dardini ochdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Yurtda katta qoʻzgʻolon, otish-tutish boʻlganini eshitgan Unsin akasidan xavflanib, kechga yaqin Taxtapulga kelgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

oʻzlariga xos boʻlgan xususiyatlariga koʻra tashish vaqtida odamlarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid tugʻdirishi, atrof tabiiy muhitga zarar keltirishi, moddiy boyliklarni shikastlashi yoki yoʻq qilishi mumkin boʻlgan moddalar, ulardan tayyorlangan buyumlar, ishlab chiqarish va boshqa faoliyat chiqindilari.

fl. ayn. Xavfsiramoq.

Malika shohdan hadik olib, xavfsinib yurar edi. — Bahrom va Gulandom

ot Xavf-xatarning yoʻqligi; xavf boʻlmagan holat.

Xavfsizlikning taʼminlanishi.

– hayot tarzi, yoshi, boshdan kechirgan kasalliklari va sogʻligʻining holati, genetik chetga chiqishlar, ovqatlanish rejimlari va boshqa qator shaxsiy xususiyatlariga koʻra tashqi muhitning salbiy

1. ishlayotgan odamga xavfli va/yoki zararli ishlab chiqarish omillari taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan joy

2. suv bosganda halokatli oqibatlarga olib kelishi mumkin boʻlgan suv tirakli inshootning quyi befiga yondosh, suv bosish zonasi ichidagi joy maydoni.

fl. Biror koʻngilsiz hodisa yuz berishi ehtimolligidan tashvishlanmoq, choʻchimoq, qoʻrqmoq.

Qiz xavfsirab meni bezori yoki yoʻltoʻsar deb oʻyladimi, qadamini xiyol tezlatgandek boʻldi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Zagʻcha-koʻz xavfsirab, orqasiga qaradi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

ruschaбезопасное помещениеinglizchaa secure location