Поиск

gæb

gæd

• Gah desa (yoki deganda) qoʻlga qoʻnadigan qilib olmoq Birovni oʻziga boʻysundirib, soʻzini ikki qilmaydigan qilib olmoq. — Oʻzi oʻgʻlim noshud. Xotinini gah deganda qoʻlga qoʻnadigan qilib olmadimi, bunday erkakdan ogʻilxonadagi buzoq yaxshi, — dedi kampir. — S. Ahmad, Hasrat

• Birinchi galda Avvalo, birinchi navbatda, birinchi boʻlib. [Yoʻlchining] Qorni juda och edi. Lekin unga, birinchi galda, soch-soqolini qirdirish mashaqqati tushdi. — Oy-bek, Tanlangan asarlarErtasi ertalab Margʻilonning Qoʻqon darbozasidan birinchi galda chiquvchi Hasanali boʻldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
• Gal bermay Bir-biriga navbat bermay. Ular [yigit-qizlar] bir-biriga gal bermay, allaqanday voqeani gapirishib kelishyapti. — S. Anorboyev, OqsoyYoʻlchi gali bilan mehmonlarning otlarini daraxtlarga qantarib bogʻladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

• Gap bilan boʻlib Gapga berilib, ezmalanib, koʻp gapirib. Bular gap bilan boʻlib, xiyla orqada qolib ketishdi. — A. Qahhor, Xotinlar
• Gap bir joydan chiqdi Hammaning gapi, maslahati bir xil boʻlib chiqdi.
• Gap bu yoqda Masala boshqa tarafda. Gap bu yoqda ekan-da! Halitdan yigitlarga salom xat yozishga uyalmagan zumrasha!
• Gap bunday Endi shunday. Gap bunday, qani yaqinroq oʻtir-chi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
• Gap boʻlmoq Boshqalar muhokamasiga tushmoq, gap-soʻz boʻlmoq.
• Gap yoʻq 1. Ajoyib, juda zoʻr. Karimga gap yoʻq, u oʻz ishining ustasi
• Gap kovlamoq Gapni aylantirib, turli maʼlumotlar olmoq. Nima qilasiz gap kovlab! Undan keyin, bu gaplar ham oraga sovuqchilik solsa solar-ku, lekin mening kolxozga kirish niyatim sovuqchilikni allaqachon solib qoʻygan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Gap koʻp Qandaydir muammo, sirli narsa bor. Endi paxtani nimaga kuzda sotmay, yozda sotayotganiga kelsak, buning tagida gap koʻp. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
• Gap koʻtara olmaydigan Tanqidga chidamsiz, jizzaki, Toʻgʻri, sizning gap koʻtara olmasligingizni bilaman. Lekin, nima qilay, gap kelganda, otamni ham ayamaydigan odatim bor. — Mushtum
• Gap oramizda qolsin Oʻrtamizdagi gapni, bu narsani hech kim bilmasin. Men, albatta, ishonmadim. Rost boʻlgan taqdirda ham hi-hi bu gap oramizda qolsin — A. Qahhor, Hi-hi
• Gap otmoq (yoki qotmoq, tashlamoq) Tegishib yoki jahlini chiqarish uchun kinoya, kesatiq maʼnoli gap, soʻz aytmoq; piching qilmoq. — Horunbek, inim, siz nima deysiz? — gap qotdi meʼmor. — Mirmuhsin, Meʼmor
• Gap ochmoq Gap boshlamoq, gapirmoq, soʻzlamoq. Sharof Rashidovich Otamurod bilan soʻrashgach, ipak paxta yetishtirish istiqbollaridan gap ochdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlariIftorni qilib chiqqan Mahmud Tohirga darvoza oldida uchradi. Robiyaning akasi boʻlgan bu kosib yigit Andijon qoʻrgʻoniga ketishdan gap ochgan edi: — E, bu niyatlar hammasi puchga chiqdi! — deb Tohir unga togʻasidan eshitganlarini aytib berdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
• Gap sotmoq 1. Boʻlar-boʻlmas, keraksiz gaplar gapiravermoq, koʻp gapirmoq; Bir jangchi hozirgina roʻy bergan shovqin-suron toʻgʻrisida gap sotarkan, u ovqatini bemalol yeb, oʻrnidan turgach, etigining qoʻnji qonga toʻlganini payqadi. — Oybek, Quyosh qoraymas
• Gap tagida gap bor Bu gap zaminida qandaydir narsa, gap bor. Yoʻq, Sofya Borisovna, siz sabr qiling, men taxminan fahmlayapman, gap tagida gap bor [dedi Ergash]. — A. Muxtor, Opa-singillar
• Gap talashmoq Oʻzaro bir fikrga kelisha olmay bahslashmoq. Mana shunaqa gap talashib qolishsa, iljayib turib, bir-birini gap bilan savalab ketishadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
• Gap tamom! Hammasi aniq boʻldi; ish bitdi, boʻldi; ortiqcha gapga hojat yoʻq. Chavandoz gap tamom! degan maʼnoda qamchisini qoʻliga oldi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsaGap tamom. Boshqa savolga oʻrin qolmadi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
• Gap tashimoq Biror yerda aytilgan fikrni ikkinchi yerga, boshqa kishiga yetkazib turmoq; chaqimchilik qilmoq.
• Gap tegizmoq (yoki tegdirmoq) Birovni tanbehga duchor qilmoq, tanbeh olishiga sabab boʻlmoq.
• Gap tegmoq Tanbeh eshitmoq, tanqidga uchramoq — Qani Ha, undan keyin, oʻrtoqlar, — deb yana izoh berdi Alimqul, — qoʻl qoʻyish masalasida menga yuqoridan ham, pastdan ham bir oz gap tegib qolayotibdi — P. Tursun, Oʻqituvchi
• Gap toʻqimoq Biror shaxs yoki narsa haqida uydirma, yolgʻon-yashiq toʻqimoq, tarqatmoq. Uning [Yoʻlchining] axloq-sizligi toʻgʻrisida [Salimboyvachcha] birmuncha gaplar toʻqidi. Oybek, — Tanlangan asarlar
• Gap bunda (yoki unda) emas Bu asosiy masala emas. — Gap unda emas, — dedi hoji, — umr, murosa degan gaplar bor — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
• Gap shu yerda qolsin — Lekin gap shu yerda qolsin, durustmi? — ellikboshi qorongʻi koʻchaga chiqdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
• Gap shu Xulosa shu, boʻladigan gap shu. — Siz mening koʻnglimni bilmaysiz, Oʻrmonjon aka. — Koʻnglingni bilib qolarmiz. Kolxoz nima ekanligini sen ham bilib olarsan. Gap shu: hech qayoqqa bormaysan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Gap eshitmoq Boshqalardan tanbeh olmoq. Seni deb oʻqituvchidan men gap eshitdim.
• Gap oʻtmoq Ikki kishi orasida past-baland gap boʻlib oʻtmoq. Shu qiy-chuv ichida Mirzakarimboy bilan xotini oʻrtasida bir oz achchiq-tiziq gap oʻtdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
• Gap oʻgʻirlamoq (yoki termoq) Boshqalarning aytganlaridan ularning fikr-niyatlarini bilib olmoq.
• Gap qaytarmoq Oʻjarlik, qaysarlik qilib, soʻzga kirmaslik. Gap qaytarganingiz uchun yana besh kun qoʻshaman. Yigirma kun ishlab berganingizdan keyin kelasiz. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
• Gap qilmoq 1. Hamma yerda gapirmoq, gap tarqatmoq. Boshlariga hech tushmasa mojaro, Hamma joyda gap qilmasa fuqaro. — H. Olimjon— Tagʻin odamlar buni ham gap qilib yurishmasin! — dedi Tojiboy. — P. Tursun, Oʻqituvchi— Sizni Ziyodaxon bilan gap qildim, — dedi Qori Oʻrmonjonga. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Gap qistirmoq Aytilayotgan soʻz, nutq orasiga luqma kiritmoq. — Roʻzimat uka, yaxshi, gapingga yana bitta gapni qistirib oʻtgin — dedi Qambarali aka. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Gapga bichgan yoki onasi gapga tugʻgan Gapga usta, gapdon, mahmadona. — Abdishukurni xudo gapga bichgan, yengib boʻlmaydi, — dedi Jamolboy pixillab. — Oybek, Tanlangan asarlar
• Gapga kirmoq Soʻzga quloq solmoq, boʻysunmoq. Hazratqul yuvosh, nima desa, gapga kiradigan boladan bunaqa gap chiqishini sira oʻylamagan edi, gangib qoldi. — S. Ahmad, Yulduz
• Gapga solmoq 1. Yaxshi gap bilan yoʻlga solmoq. Ahmoqni urma, soʻkma, gapga sol. — MaqolOʻtgan-ketgan kampirlarning qoʻliga choy tutqazib, gapga soladi. — Mushtum[ Kampir] Kelinlarni oʻsmoqchilab gapga solar, eshitganlarini eriga soʻzlar, chol esa darrov Qoratoyga yetkazar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
• Gapga tun kiygizmoq Bejab gapirmoq, mubolagʻali gapirmoq. Obbo siz-ey Xoʻp gapga toʻn kiygizasiz-da N. Safarov.
• Gapdan gap chiqib Gap bir-biriga ulanib. Gapdan gap chiqadi, deganlaridek, nonushta paytida bek toʻsatdan meʼmorga murojaat etib, bu yerda biron oy qolish iloji yoʻqmikan, muhim bir iltimos, uzrimiz bor edi, dedi. — Mirmuhsin, MeʼmorGapdan gap chiqib, odamzodning pastkashi qanaqa boʻlishiga borib taqaldi. S. Ahmad.
• Gapidan ilinmoq Uning gapi ogʻzida qoldi, koʻzlari xiyol kengayib, nim ochiq labi titradi. — P. Qodirov, Uch ildiz
• Gapim gap Soʻzim bir, ahdim yagona, qatʼiy. Yoʻq, haligi gapim gap. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
• Gapini birovga bermaydigan Oʻzining gapini maʼqullaydigan, oʻzini bilagʻon hisoblaydigan. Shaddod, gapini birovga bermaydigan, erkakshoda Asrora zvenoga boshliq edi. — S. Ahmad, Ufq
• Gapini ikki qilmaslik Iltimos yoki taklifni soʻzsiz bajarishlik. Inoyat oqsoqol yoshligidan bir gapini ikki qilmagan qizini bunaqa xarjlardan tiyolmasdi. — S. Ahmad, UfqSohib qori yana poʻpisa qildi: — Gapimni ikkita qilsang, senday qizim yoʻq! Bilib qoʻy shuni. — I. Rahim, Chin muhabbat
• Gapini yoʻqotib qoʻymoq Maʼlum ruhiy taʼsir natijasida fikrning davomini unutib qoʻymoq; esankirab, nima deyishini bilmay qolmoq. — Yoʻq, men hammasi demoqchi emasman, baʼzi birlari, — dedi Boʻtaboy aka va gapini yoʻqotib qoʻydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Gapini olmoq 1. Biror narsa, ish haqida oʻzganing fikrini, maqsadini bilmoq. [Qosim:] Tezroq oʻzim borib, tergovchining gapini olay, falokat bosib, ishning misi chiqib qolmasin. — MushtumKampirdan boshqa ortiqcha gap ololmagach, u [qoʻshni xotin] ingichka boʻlib, burilib chiqib ketdi. — Mirmuhsin, Umid
• Gapini ogʻzidan olmoq (yoki ilib ketmoq) Soʻzlab turgan kishining gapini toʻxtatib, oʻzi gap boshlamoq. — Bizlar bilan koʻlga ovga chiqinglar, — dedi u Japaqning gapini ogʻzidan olib. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
• Gapni aylantirmoq Suhbat yoʻnalishini boshqa tarafga burmoq. Alimardon hammasi tamom boʻlganini yanada chuqurroq his etdi. Gapni aylantirib oʻtirishdan foyda yoʻqligini bilib, koʻnglidagi bor gapni aytdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
• Gapni bir yerga (yoki joyga) qoʻymoq Bir maslahatga kelmoq, kelishmoq.
• Gapni (boshqa yoqqa) burmoq Ikromjon gapni boshqa yoqqa burvordi. — S. Ahmad, Ufq— Gapni boshqa yoqqa burmoqchisiz-a, xap siznimi! Xotinlardek hiylakori boʻlmas ekan dunyoda, — deb uni gapga solmoqchi boʻldim. — Oydin, Hikoyalar
• Gapni boʻgʻmoq Bir kishini soʻzlashdan toʻxtatmoq. Hikmatilla yana gapga kirishgan edi, Zoyirjonning yonida oʻtirgan Nargiza oʻrnidan turib ketdi. Oppoq yuzi jahldan qizarib, tez-tez gapirib tashladi: — Nega birovning gapini boʻgʻasiz. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
• Gapni chuvalamoq Biror narsani bilish uchun gapni choʻzmoq. Nuri bu yigit toʻgʻrisida koʻproq narsa bilishni istash bilan baravar, bu qizning unga munosabatini ochish kabi yashirin bir niyat bilan gapni chuvaladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
• Gapning beliga tepmoq Suhbatga xalal bermoq, suhbatni buzmoq.
• Gapning magʻzini chaqmoq Masalaning mohiyatiga tushunmoq. Buvnisa xola, Saltanat Mahkam akalarnikiga kirib ketgandan soʻng, gapning magʻzini chaqdi. — R. Fayziy, Sen yetim emassan
• Gapning ochigʻi Toʻgʻrisini aytganda, toʻgʻrisi. Lekin, gapning ochigʻi, Karimovning ham ahvoli parishonroq edi. — MushtumGapning ochigʻi, mana shu hovli seniki. — U. Ismoilov, Saylanma
• Gapning poʻstkallasi Xullasi kalom, xullas. Gapning poʻst kallasi, doʻsting Xoʻjaqul ham Hamroqul Tursunqulov boʻlishni bir orzu qilgan edi-da, ogʻayni. — O. Yoqubov, Uchrashuv
• Gapning tagiga yetmoq Biror voqea-hodisaning asl sababini aniqlamoq; masalaning tub mohiyatiga tushunib yetmoq.
• Gapning qisqasi Xullasi kalom.
• Ana shunaqa gaplar Ishlar shunday. — Ana shunaqa gaplar, Sidiqjon, shunaqa gaplar. Yigirma birni bir qilishimiz kerak, bir! — dedi va oʻrnidan turdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Bir gap bor Biror sirli narsa mavjud, qandaydir maʼlum boʻlmagan narsa bor. Izlanishlarim shunga kelib taqaldi, demak, mixda bir gap bor. — Fan va turmush— Bunda bir gap bor, — dedi Olga Petrovna, kursidan turib. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
• Bir gap boʻlar Oxiri bir natija bilan yakunlanar. Qani, turlaring, lapashanglar, qorinni toʻygʻazib olaylik, keyin bir gap boʻlar. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsaMasalan, besh hoʻkizdan bir qoʻshni, bogʻli yerlarning yarmini oʻgʻliga ajratsa, uning yuki ancha kamayadi. Objuvoz boʻlsa, mayli, bir gap boʻlar. — P. Tursun, Oʻqituvchi
• Bir gap boʻldimi? Biror voqea, hodisa sodir boʻldimi? Mansur Muslim! Senga bir gap boʻldimi? shunday vaqtda ish koʻrsatmasak, qachon koʻrsatamiz?! — N. Safarov, Tanlangan asarlar
• Boshqa gap edi Boshqacha ish tutish mumkin edi. Bu kampirning ustidan qayoqqa dod deb boraman, biron joyda ishlasa, boshqa gap edi. — Mushtum
• Bu bor gap Bu haqiqat, bu aniq. Chal boshini burib, nosini tufladi, soʻngra tamshanib turib, ishonch bilan dedi: — Bu bor gap! — P. Tursun, Oʻqituvchi
• Boʻladigan gap Amalga oshishi mumkin boʻlgan toʻgʻri fikr. — Nizomiddinov, — dedi rais oʻrnidan turib, — siz odamlarning vaqtini olayotirsiz axir. Boʻladigan gapni gapiring! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Boʻlmagan gap Behuda, yoʻq narsa, asossiz narsa. — Riyoziyot boʻlmagan gap, oʻzini bilgan kimsa bunaqa ishlar bilan boshini qotirib yurmay, harb-u zarbni mashq qilgani maʼqul, — dedi [Ibrohim Sulton]. — Mirmuhsin, Meʼmor
• Boʻladigan gap shuki Boʻladigan gap shuki, kambagʻallar majlis qilib, sizning xoʻjaligingizni tugatishga, oʻzingizni Kapsanchilar qishlogʻidan badargʻa qilishga qoʻl koʻtarishdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Duv-duv gap Biror voqea, hodisa haqida mish-mish. Kunlardan bir kuni mahallada duv-duv gap boʻlib qoldi: Muxtorxon domla uylanarmishlar! — A. Qahhor, Toʻyda aza
• Ikki gapning birida Har bir gapida, muntazam, doimo. Buvim ham, bolalar ham ikki gapning birida “kal“, Hojikal, deb kamsitishadi [dedi Said]. — E. Raimov, Ajab qishloqIkki gapning birida peshonasiga urib, goh boʻgʻilib va goh qotib-qotib kulib, odamlarni kuldirib hikoya qildi. — A. Qahhor, Ming bir jon
• Katta gap 1. Katta, muhim masala, ish;
• Koʻnglingizga (boʻlak) gap kelmasin Xafa boʻlmang, koʻnglingiz ogʻrimasin. Mezbonlar dilsiyohlik kayfiyatini yashirishga urinishdi, ammo yotar mahaligacha bu bir necha martaba yuzaga chiqdi va, oqibat, mehmonning koʻngliga boʻlak gaplar kelmasin uchun, ikki orada oʻtgan gapni aytishga majbur boʻlishdi. — A. Qahhor, Mirzo
• Mayda gap 1. Turli xil ikkinchi darajali gap-soʻz. Qani, shulardan birini anhor boʻyiga tashlab, barcha mayda gaplarni unutib, koʻngilga yaqin chor ulfating bilan otamlashsang. — Guldasta
• Nima gap? Nima boʻldi, nima yangilik? Qishloqlarda nima gaplar bor ekan? Bir suhbat qil. Asta-sekin soʻra sen. — H. Olimjon
• Nima gap-u nima soʻz Nima boʻladi-yu, nima qoladi. U allaqanday ofatni his qilib, xatga koʻz yugurtirdi. Sunnat: Meni armiyaga olishdi. Uch yilgacha nima gap-u nima soʻz, yoʻlingiz ochiq, erga tegib ketavering. Hozir eski zamon emas, bunaqa narsalarning unchalik ahamiyati yoʻq, degan mazmunda yozibdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
• Ogʻir gap 1. Dilni ogʻritadigan, kishiga ozor beradigan gap, xabar; — Menimcha, uylanishdek nozik bir ish dunyoda yoʻqdir, — dedi Rahmat va Otabekka yuz oʻgirdi: —Uylangan xotining taʼbingga muvofiq kelsa, bu juda yaxshi, yoʻqsa, munchalik ogʻir gap dunyoda boʻlmas. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
• Tayinli gap Aniq, maʼlum, muayyan gap, fikr. Biroq doktor uni [Sidiqjonni] qoʻl uchidagina koʻrdi, dori bermadi, tayinli bir gap ham aytmadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Turgan gap Aniq, shubhasiz. Fursat boy berildimi, ishning keyin ketishi turgan gap. — N. Safarov, Jasoratning davomiErtaga, turgan gap, dalaga odam chiqmaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Xunuk gap Yomon, sovuq xabar, ish. Lekin kuzda, podani koʻchirib qishloqqa tushganimizda, Sayfidan xunuk bir gapni eshitdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
• Oʻzingizdan qolar (yoki oʻtar) gap yoʻq Oʻzingizga maʼlum, sizdan yashiradigan narsa yoʻq. Gap oʻrgatmoqchi emasman, oʻzlaridan qolar gap yoʻq. — A. Muxtor, Opa-singillarBu ish kechasi boʻlgani maʼqul. Kunduzi boʻlsa, oʻzingizdan oʻtar gap yoʻq, xunukroq koʻrinadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Oʻtgan gapga salavot Boʻlar ish boʻldi, endi befoyda. Qurbon ota Oʻrmon.jonning yoniga choʻkka tushib: — Oʻrmonjon, oʻgʻlim, bola bechoraga bir yordam qilgin, oʻtgan gapga salavot, — dedi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Oʻgʻil bola gap Eng toʻgʻri gap, haqiqiy gap. — Ha balli! Mana bunisi oʻgʻil bola gap boʻldi, — dedi chol zavqlanib. — O. Yoqubov, Qahramon izlab
• Hech gap yoʻq 1. Biror hodisa roʻy bermadi, tinchlik. Bizning oramizda hech gap yoʻq, qasam ichaman. Hech gap yoʻq! Hech gap boʻlmaganidan keyin rashk ham boʻlmaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
• Hech gap emas Qiyin emas, arzimaydigan, oson ish. Qurbon ota boshlab bersalar, u yogʻi hech gap emas. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariYosh olimning [Beruniyning] musofirchilikda boshidan kechirgan kulfatlari bu tashvishlar oldida hech gap emasdi. — M. Osim, Jayxun ustida bulutlarQoʻshnilarga yordam berish siz uchun hech gap emas. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

geı

• Oʻz gazi bilan oʻlchamoq Biror ishga, hodisaga oʻzicha, oʻz nuqtai nazari bilan baho bermoq. Hamma narsani oʻz gazi bilan oʻlchaydigan Abdurahim, oʻzi yolgʻonchi boʻlgani uchun, hech kimning gapiga ishonmaydi. — Mushtum

• Tirnoq gadosi Farzandga zor odam. Sizning boʻlsa, yoʻlingiz boshqa. Siz — tirnoq gadosi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha