Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«.AQ» boʻyicha 84 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

84 ta · 1-sahifa / 5
.AQ
«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati · yana 1 ta lugʻatda

oʻzbekchaoqmoq, toʻkilmoqruschaтечь, истекатьinglizchaflow

Sözüg kim tükätür nečä sözläsä aqa tïnmaz ertär bulaqlar ara Kim qancha soʻzlasa ham soʻz bir kun tugaydi, uning soʻzlari buloqdek hamma yoqqa tarqaladi (oqadi) – Сколько ни говорить, кто исчерпает слова, они текут и изливаются подобно источникам – How much to say, who will exhaust words, they flow and pour out like sources

Toʻliq maqola →
aql
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Inson miyasining dunyoni aks ettirish va shaxsning voqelikka munosabatini boshqarib turadigan faoliyati; fikrlash qobiliyati.

Jonzotlar ichida birgina odamzodga aql ato etib, yuragiga diyonatni joylabdi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv.

2. Fikrlash qobiliyatining amali; fahm-idrok, zehn.

Aqling bilan koʻr, koʻz aldaydi. — Maqol

Qaysi vazirim aqli ziyrak, donishmandligini bildirsa, xazinamdan oʻn tillo va bosh oyoq sarpo beraman. — Luqmon Hakim.

3. Mulohaza, maslahat tarzidagi fikr.

Koʻpdan koʻp aql chiqar. — Maqol

Endi meni aqlim shukim, oʻshal kandidatingiz tomoniga oʻtganlarni qoʻlga olish uchun Nurmat akamning hovlisiga chaqirib, bir oz ziyofatcha bilan koʻngillarini topib shoyad qoʻlga olib qolarmiz. — Hamza, Burungi savollar

  • Aqldan ozmoq Fikrlash qobiliyatini yoʻqotmoq, es-hushidan ayrilmoq. Birinchi qadah chanqoqni bosish uchun, ikkinchisi — xursandchilik, uchinchisi — kayf qilib huzurlanish, toʻrtinchisi esa aqldan ozish uchun ichiladi. — Gazetadan
  • Aql bovar qilmaslik, aqlga sigʻmaslik Tasavvurga sigʻmaslik, tasavvur eta olmaslik. Nurlan aql bovar qilmaydigan hikoyasini bazoʻr tamomladi. — Gazetadan
  • Aqldan adashmoq yoki aqlini yoʻqotmoq, aqlini yemoq, aqli ketmoq Toʻgʻri fikr-mulohaza yuritish, toʻgʻri idrok etish holatini yoʻqotmoq, es-hushini yoʻqotmoq. Qizning chiroyliligiga bazzoz bola behush boʻlib, aqldan adashib yotib qolibdi. — Luqmon Hakim.Yaxshi koʻrganda, qizlar aqlini yoʻqotib qoʻyadi deyishadi. — P. Qodirov, Uch ildizBobo, xafa qilding menday oʻgʻlingni Aqling ketib, bobo, senga ne boʻldi. — Nurali.
  • Aqldan emas Aql yuritib qilingan toʻgʻri ish emas. Giyohvandlik bilan kurash yoʻlida tabiatni xonavayron qilish aqldan emas. — Saodat.
  • Aqli yetmoq Toʻgʻri idrok etmoq, mohiyatini tushunmoq.
  • Aql kirmoq (yoki bitmoq) Aql bilan ish yutadigan boʻlmoq, es-hushini yigʻib olmoq. Qachon senga aql kiradi?! — Soʻzlashuvdan.
  • Aqlni olmoq Es-hushini ogʻdirmoq, mahliyo qilmoq. Kiygani gulgun qirmizi, Aqlingni olar jodu koʻzi. — Malikayi ayyor.
  • Aqlini tanimoq Aql bilan ish tutadigan boʻlmoq, shunday yoshga yetmoq. Inson tugʻilib aqlini tanigan kundanoq tevarak-atrofni oʻrab turgan borliq haqida oʻylay boshlaydi. — Gazetadan
  • Aql tish
  • Aql oʻrgatmoq Pand-nasihat, oʻgit, yoʻl-yoʻriq tarzidagi fikr-mulohaza aytmoq. Birov qoqilganda, aql oʻrgatuvchilar, taftishchilar koʻpayadi. — S. Nurov, Maysalar ayoz urmaydi
Toʻliq maqola →
aqiq
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Shu tosh rangiga oʻxshash rangli.

Xolingga mahliyo koʻr, koʻrgach aqiq labingni. — Sh. Shomuhamedov, Odam borki

Toʻliq maqola →
AQÏT=

oʻzbekchaoqitmoq, toʻkmoqruschaвыливатьinglizchaflow

Süzük suw aqïttïŋ odïttï otuy (Adolat suv kabidir, zulm esa ofatdir) zilol suv oqizding, u oʻtni oʻchirding – Ты заставлял течь прозрачную воду, она [же] гасила огонь – You forced the flow of clear water, it also extinguished the fire

Toʻliq maqola →
AQRU

oʻzbekchaohista, asta, sokinruschaтихо, осторожноinglizchaslowly

Aqru elgin toqïdï qapuy U qoʻli bilan asta eshik qoqdi – Он тихо постучал в дверь рукой – He knocked softly on the door with his hand

Toʻliq maqola →
AQUR

[f.-t.]

oʻzbekchaogʻil, molxona, otxonaruschaконюшняinglizchacattle shed

Käväl tazï bogtäl tayï arqunï aqur toldï Arabiy tulporlar, sagʻrisi keng otlar, yaydoq argʻumoqlar bilan ogʻiling toʻlgan, – Конюшни полны арабских

Toʻliq maqola →
AQUZ

oʻzbekchaoqizmoq, toʻkib solmoqruschaлить, сливатьinglizchaspill, pour

Seŋa söz ayïtsa aquz söz činï, ğavab bersä yarlïγ tegürgil könï Sendan soʻz soʻrasa, soʻzning toʻgʻrisini ayt, javob berganda yorliq-buyruqlarini toʻgʻri yetkazgin

Toʻliq maqola →
aqcha
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Pul.

[Husayn:] Xazinamda har qancha zar, har qancha aqcha boʻlsa, yurtning obodonligi uchun sarf etishga vaʼda beraman. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy

Toʻliq maqola →
aqida
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Eʼtiqod qilinadigan narsa, xatti-harakat, u haqdagi gap; tushuncha.

Agar biz adolatli davlat, erkin jamiyat qurmoqchi boʻlsak, bu olijanob maqsadni amalga oshirish yoʻllari ming yillik diniy aqidalar bilan mushtarak ekanligini yodda tutishimiz lozim. — Gazetadan

Haqiqat qiyosda ochiladi, degan mashhur aqida bor. — Gazetadan

2. Haqiqatga zid, koʻr-koʻrona qabul qilingan fikr, qoida.

Faqat shuni taʼkidlaymanki, xalqchillik va haqqoniylik, adolat va vijdonlilikka xizmat qilish, insonga sadoqat adabiyotning kecha toʻqib chiqarilgan aqidalari emas — Gazetadan

Biz yaqin kunlargacha, tez orada jannatmakon — kommunizmda yashaymiz, degan aqidaga ishonib. yashar edik. — Saodat

3. Aqida (xotin-qizlar ismi).

Toʻliq maqola →
aqiqa
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Oilada yangi mehmon, yaʼni chaqaloq dunyoga kelganligi munosabati bilan uning tugʻilganiga 7 yoki 14 yoxud 21 kun boʻlganda oʻtkaziladigan ziyofat, marosim.

[Imom] Kitoblarda farzandning otaga bir necha haqqi bor deganlar:..agar bola oʻgʻil boʻlsa, ikki qoʻy soʻyib, agar qiz boʻlsa, bir qoʻy soʻyib, tugʻilgan kunining yettisida aqiqa qilishi farz. — S. Ayniy, Doxunda

Toʻliq maqola →
aqlan
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

1. Aqliy jihatdan.

Asadbek, faqat jisman emas, aqlan ham oqsoq boʻlganlar valdiraganida jim oʻtirolmasdi. — T. Malik, Shaytanat

2. Aql bilan.

Madaniyatli inson har qanday qiyin sharoitda ham oʻzini yoʻqotmaydi, aqlan yoʻl topib, mushkulini oson qilishga intiladi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
aqliy
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

sft. Aql-idrok faoliyatiga oid, fikr yuritish bilan bogʻliq.

Aqliy mehnat.

Oʻlimigacha bemor aqliy qobiliyatini toʻliq saqlab qolgandi.

Oʻlimigacha bemor aqliy qobiliyatini toʻliq saqlab qolgandi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
aqlli
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Aqli raso; miyali.

Aqlli bola. Aqlli yigit. Aqlli oʻzini ayblar, aqlsiz — doʻstini. — Maqol

Muallim oʻrta yashar, aqlli, yoshlarga mehribon kishi edi. — Oybek, Nur qidirib

Aqlli kishilarning sadagʻasi ketsang ham arziydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Aql bilan vujudga kelgan; fahm-farosatdan, bilimdonlikdan dalolat beradigan.

Aqlli tadbir. Aqlli ish.

Uning [Davlatyorning] baʼzan loʻnda va aqlli gaplarini eshitganda, Elmurod huzur qilardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Ziyrak, fahmli, hushyor (hayvon va qushlar haqida).

Aqlli it.

Davraga eʼlonchi chiqib: — Hov, yaxshilar, hozir biz sizlarga nomerlarni: aqlli otlar oʻyinini koʻrsatamiz, dedi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

Toʻliq maqola →
aqoid

ot Eʼtiqod qilinadigan narsalar.

Otang bolasi boʻlma, odam bolasi boʻl degan hikmatning yashovchanligida ham aynan diniy aqoid va odobning xizmati bor. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
aqrab
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. (A — Oʻn ikki burjning biri; Mezon va Qavs burjlari oʻrtasida joylashgan.

2. Shamsiya yil hisobida sakkizinchi oyning arabcha nomi (22 oktyabr — 21 noyabr kunlariga toʻgʻri keladi).

Yozga payrov kuz edi, qishga ham bahor, Hamal gulga yor edi, aqrabga ham qor. — Shayxzoda

Toʻliq maqola →