qatlam (kollektor)da suyuqlik (suv, neft) va gazlar bir vaqtda mavjud boʻlganda ular zichligiga koʻra taqsimlanadi. Neft yoki gaz konlari antiklinal tuzilishiga ega boʻlsa, gaz strukturaning gumbaz(eng yuqori) qismida, neft undan pastroqda, suv qatlam qanotlarining pastki qismlarida toʻplanadi. Struktura kesimida qatlamdagi gaz va suvlarni ajratuvchi chegara gaz-suv tutash yuzasi (kontakti), xaritada (planda) esa gazlilik chegarasi deb ataladi. Neft va suvni ajratuvchi chegara suv-neft tutash yuzasi yoki neftlilik chegarasi (D.3-rasm) deyiladi. Neftli va gazli strukturalar qiya, mahsuldor qatlamlar qalinligi katta boʻlganda qatlam shipidan oʻtadigan neft(gaz)lilikning tashqi chegarasi va qatlam tagidan oʻtadigan neft(gaz)lilikning ichki chegarasi (D.4-rasm) ajratiladi. Neftlilik chegarasining ichki qismida qazilgan burgʻu quduq suvsiz neft ochadi, tashqi va ichki chegaralar oraligʻida qazilgan quduq suvli neft, tashqi chegara ortida esa faqat suv ochadi. Neft yoki gaz quduqdan tortib olinganda chegara suvlari qatlamni yuqoriga koʻtarilish yoʻnalishi boʻyicha harakatlanadi, bu hol neft (gaz)lilik chegarasini gorizontal tekislikda surilishiga olib keladi. Mahsuldor qatlamni tuzuvchi togʻ jinslarining fizik xususiyatlariga va konni ishlatish sharoitlariga bogʻliq holda neftlilik (gazlilik) chegarasining surilishi vaqt davomida tekis yoki notekis boʻlishi mumkin. Tekis surilish qatlam oʻtkazuvchanligi bir xil va konni ishlatish toʻgʻri tashkil qilinganda, notekis surilish qatlam oʻtkazuvchanligi uning ayrim uchastkalarida har xil boʻlganda va konni ishlatish notoʻgʻri usulda (mas.,, Chegara ichi suvlari harakati
