du: (toʻliq shakli); də (undoshlardan oldin keladigan qisqartma shakli); du ([w] dan i unlilardan oldin)
дид; доне [дʌн] 1. қилмоқ, бажармоқ, амалга оширмоқ
- do harm зарар етказмоқ
- do one's duty ўз бурчини бажармоқ
2. ярамоқ, тўғри келмоқ; етарли бўлмоқ
that will do! бас, етар!
do you think this colour will do? сиз бу ранг тўғри келади деб ўйлайсизми?
3. ёрдамчи феъл сифатида қўлланилади а) до жустике эҳтиромни бажо келтирмоқ; до смб. кредит бирор кимсага илтифот кўрсатмоқ; до смб. гоод бирор кимсага фойда келтирмоқ; б) бошқа феълларнинг ўрнини босувчи бўлади: ше гоес вҳере И до у мен қаерга борсам ўша ерга боради; До ёу кнов тҳем? - Ес, И до. Сиз уларни биласизми? - Ҳа (биламан); ше спеакс Френч велл. Со доес ҳер систер. У французча яхши гаплашади. Синглиси ҳам (французчада яхши гаплашади)
4. кўмакчи феъл сифатида қўлланилади а) Пресент ва Паст Индефините нинг сўроқ ва бўлишсиз шаклини ясашда ишлатилади: И до нот смоке мен чекмайман; доес ҳе спеак Энглиш? у инглизча гаплашадими?; ше дид нот сее тҳем у уларни кўрмади; б) буйруқ майлининг бўлишсиз шаклини ясаш учун: донът бе ноисй! шовқин солма(нг)!; в) Паст ва Пресент Индефините ҳамда буйруқ майлидаги феълни кучайтириш учун: ве дид сее ёу! биз сизни кўрдик-ку!; до коме тонигҳт! хўп, кечқурун келаверинглар!; до авай (витҳ) тугатмоқ, ёʻқ қилмоқ, барҳам бермоқ; ёʻқотмоқ, қириб ташламоқ; до фор сўзл.: бе доне фор а) ҳалок бўлмоқ (одамлар ҳақида); б) бутунлай яроқсиз бўлмоқ (нарсалар ҳақида); до уп а) тартибга келтирмоқ; б) ўрамоқ; ўраб қўймоқ; ўраб олмоқ (бермоқ) (пакетга); в): бе доне уп толиқтирмоқ, чарчатмоқ; до витҳ а) чидамоқ, сабр қилмоқ; б) кифояланмоқ, қаноатланмоқ; до витҳоут (бирор нарсасиз) амалламоқ
- how do you do? аҳволингиз қалай?
- do one's best барча имкониятдан фойдаланмоқ
- there is nothing to be done ҳеч нарса қилишнинг им-