Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ДАС» бўйича 818 та натижа: Ўзбекчага

Филтр

Луғат мақолалари

103 та
Дастан русча

Ўрта ва Яқин Шарқ халқлари, жумладан туркий халқлар оғзаки ва ёзма адабиётидаги катта ҳажмга эга бўлган эпик асарлар. Халқ оғзаки ижоди ва ёзма адабиётдаги достонлар, гарчи бир ном билан аталсалар-да, бироқ улар ўзларининг яратилиши, такомиллашиб бориши, шаклий хусусиятлари, ижро этилиши жиҳатларидан бир-бирларидан фарқланадилар. Шаклдаги фарқлар: туркий халқлар оғзаки ижодидаги достонлар маълум нисбатда навбатлашиб келган насрий ва шеърий қисмлардан иборат бўлади. Ёзма адабиётдаги достонлар асосан шеърий бўлади. Оғзаки ижоддаги достонлар эркин банд тузилиши ва қофияланишга эга бўлса, ёзма адабиётдаги достонлар асосан маснавий тарзидаги қофияланишга эга бўлади, яъни: а, а; б, б; в, в каби. Яратилиши ва ижроси жиҳатидан фарқлар: а) халқ достонлари маълум шахс томонидан оғзаки тарзда яратилган бўлиб, улар бошқа ижодкорлар томонидан айтилиб, авлоддан авлодга ўтиб, сайқал топиб, кучли анъанавийлик касб этади. Натижада, унинг аниқ яратувчисини белгилаш қийин бўлиб қолади. Шунинг учун халқ оғзаки ижодидаги достонлар коллектив ижод маҳсули деб юритилади. Ёзма адабиётдаги достонлар эса кон, достон

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 103 →

Таърифлар ичида

135 та

Ҳаммасини кўриш · 135 →

Эртаклар

175 та
Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бир подшо ташна бўлиб, бир қизнинг уйидан сув сўрайди ва унинг ақлига қойил қолиб, уйланмоқчи бўлади. Қиз эса подшога бажарилиши қийин бўлган бир шарт

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Ҳаммасини кўриш · 175 →

Шева материаллари

405 та
Анда
Наманган вилояти · Анда

Қуданинг қудаси.

Чорси кумуш
Фарғона вилояти · Чорси кумуш

пичоқчиликда қушпичоқ (качкарт) нинг дастасига ёпиштирилган чиройли бир металл бо'лак

ДУМ, дўм
Фарғона вилояти · дум

темирчиликда 1) о'роқ думи — о'роқнинг дастага кирадиган ингичка қисми, 2) аравамих думи — михнинг то'г'инга қоқиладиган ингичка қисми; на'лчиликда - на'лни

Шадабурарра
Фарғона вилояти · шадабурарра

Бурарра (арра) тури (қисмлари: тиғ, қулоқ, ўрталиқ, даста, бошлиқ, дасбанд)

Ҳаммасини кўриш · 405 →