Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «ARU» — результатов: 93: на: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

36
Аруз русский

Yaqin va Oʻrta Sharq xalqlaridagi asosiy vazn turi — sheʼr sistemasi boʻlib, bu sistema choʻziq va qisqa hijolarning maʼlum tartibda kelishiga, yaʼni misralardagi hijolar miqdori va sifatiga asoslangan. Binobarin, aruz vazni, barmoq vazni singari, misradagi hijolarning miqdori va guruhlanib takrorlanishi asosida emas, balki hijolarning miqdori va sifatiga, yaʼni qisqa va choʻziq hijolarning maʼlum tartibda takrorlanishidan hosil boʻladi. Aruz vaznida undosh tovushlar bilan tugagan hijolar choʻziq, oxiri unlilar bilan tugagan hijolar («o» dan tashqari) koʻpincha qisqa sanaladi. Baʼzan choʻziq hijo qisqa hijo, qisqa hijo choʻziq hijo tarzida oʻqilishi ham mumkin. Bu hodisa «imola» deb yuritilgan. Aruz vaznida misraning ritmik boʻlaklari, yaʼni hijolarning turoq tipidagi guruhlari rukn («rukn» arabcha soʻz boʻlib, sutun degani) deb ataladi. Ruknlar hijolarning miqdori va choʻziq yoki qisqaligiga qarab sakkiz aslga boʻlinadi va har biri arabcha «faala» (harakat) soʻzidan yasalgan maxsus nom (qolip) bilan yuritiladi: 1) faulun; 2) foilun; 3) mafoiylun; 4) foilotun; 5) mustafʼilun; 6) mafʼulotu; 7) mafoilatun; 8) mutafoilun. Bu asllar ayrim oʻzgarishlarga uchrab, turli ritmik boʻlaklarni vujudga keltiradi va shu tarzda vazn ruknlari koʻpayib boradi. Rukn bir, ikki, uch, toʻrt va undan ortiq hijoli boʻlishi mumkin. Aruz vaznining «ramal», «rajaz», «mutaqorib» kabi turkumlari boʻlib, bu turkumlar «bahr» deb ataladi. («Bahr» soʻzi arabcha boʻlib, «dengiz» maʼnosini ifodalaydi. Sheʼr dengizdan olinadigan durga oʻxshatilgani uchun shunday nomlangan.), aruz

Полная статья →

Показать все · 36 →

Сказки

19
Bir xumcha oltin
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boʻz bola
Устное народное творчество

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Dono yigit va uning qayligʻi
Устное народное творчество

Bu ertakda dono yigitning oʻziga munosib umr yoʻldoshini topish sarguzashtlari hikoya qilinadi. U yoʻlda uchragan turli savollar orqali boʻlajak rafiqasining aq

Dushmanning katta-kichigi boʻlmas
Устное народное творчество

Bir karvon bilan ketib qolgan sichqon malikasini ozod qilishni istamagan podshohga qarshi sichqonlar podshosi urush e'lon qiladi va uning xazinasini bo'shatib,

Hunarliga oʻlim yoʻq
Устное народное творчество

Bu ertakda hunarning inson hayotidagi muhim oʻrni, hatto podshoh uchun ham zarurligi koʻrsatiladi. Podshoh hunar oʻrganib, oʻz hayotini va mamlakatini qutqaradi

Muqbil toshotar
Устное народное творчество

Bu ertakda jasur choʻpon Muqbil toshotarning podshoh qizi Mehrinigorga boʻlgan muhabbati va uning yoʻlidagi qiyinchiliklar tasvirlanadi. Muqbil oʻz sevgisi uchu

Показать все · 19 →

Диалектные материалы

37
Islimi arus
Fargʻona viloyati · islimi arus

Naqsh turi

agʻabiy
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · joʻraboshi

Joʻraboshi; bazmni boshqaruvchi shaxs

aru
Xorazm viloyati · chiroyli
aru
Toshkent shahri · ariq
aru:
Xorazm viloyati · goʻzal
aru:
Xorazm viloyati · go'zal, chiroyli

go'zal, chiroyli

Показать все · 37 →

Страницы

1