1. частица бўлишсизликни билдирадиган гап маъносини кучайтиради
он не сказал ни слова у бирор оғиз ҳам гапирмади
я ни разу не был в Москве мен бирор марта ҳам Москвага бормаганман
2. союз гап бўлакларини боғлайди
нет ни карандаша, ни ручки қалам ҳам ёʻқ, ручка ҳам; на қалам бор, на ручка
ребёнок ещё не умеет ни читать, ни писать бола ҳали ўқишни ҳам билмайди, ёзишни ҳам
- ни в жизнь ҳеч қанақасига; ҳеч қачон
- ни жив, ни мёртв чалажон