Поиск

uchqunlar

gulxan uchquni

vertikal yoki qiya yoʻnalgan quduqlarning loyihada koʻrsatilgan holatidan qiyshayishi. Maʼlum bir nuqtada qazilayotgan quduqni vertikaldan ogʻishi deganda, uning yoʻnalishini dunyo tomonlari (sharq, gʻarb, shimol, janub)ga nisbatan qiyshayishi tushiniladi. U ogʻish burchagi (zenit burchagi $\Theta$) va ogʻish azimuti (quduq azimuti $\alpha$) bilan tavsiflanadi. Ogʻish burchagi $90^\circ$ — $\Theta$ bilan aniqlanadi va quduqning qiyshayish burchagi deb ataladi va $\eta$ bilan belgilanadi. Ogʻish burchagi — quduq tanasi oʻqining gorizontal tekislikka nisbatan ogʻishini bildiradi. Ogʻish azimuti loyihada koʻrsatilgan yoʻnalish va quduq tanasining oʻlchangan nuqtasidagi oʻqining gorizontal tekislikka proyeksiyasi orasidagi burchak orqali belgilanadi. Ogʻish azimuti haqiqiy, magnitli yoki shartli boʻlishi mumkin. Q.q.ga quyidagi sabablarni koʻrsatish mumkin: 1) vertikal yoʻnalishda burgʻilanayotgan quduqlar ogʻishining asosiy sababi — quduq tubi maydonining turli yoʻnalishlarda notekis ishlatilishida koʻrinadi, bu hodisa burgʻilash jarayonida quduq tub holatini oʻzgarishiga olib keladi. Qiya yoʻnalgan quduqlarning qiyshayishida esa bunday sabablarga quduq tubi maydoni aylanasi va devorlari boʻylab notekis ishlatilishini koʻrsatish mumkin; 2) quduq tubidagi jinslarning maʼlum bir geologik va texnologik sharoitlarda notekis maydalanishi; 3) qiya yoʻnalgan quduqlarni burgʻilashda burgʻilash uskunasining ogʻirligi taʼsirida uning devorlarini notekis buzilishi; 4) burgʻilash uskunasi tag qismi oʻqining quduq oʻqiga mos kelmasligidan qiyshayishi; 5) geologik sharoitlar — vertikal yoʻnalgan quduqlarning qiyshayishiga asosiy sabablardan biri; 6) texnik sharoitlar va h.k., Quduqlarning qiyshayishi

elektrobur shpindeli va dvigateli oraligʻiga oʻrnatilgan maxsus ogʻdirish mexanizmlaridan foydalanib quduqni kerakli chuqurlikda ogʻdirish. Elektrobur bilan burgʻilashda egri yoʻnaltirgich va egri quvurlar ishlatilmaydi, ulardan foydalanish zarur boʻlsa, u holda elektroburga tok yuboruvchi qoʻshimcha moslamalar oʻrnatiladi. Elektroburlarning hamma turi va oʻlchami uchun ogʻdirish mexanizmlari tayyorlanadi. Ular shpindel va dvigatel oʻqlarining 1,0; 1,5 va 2,0° ga qiyshayishini taʼminlashi lozim. Elektrobur bilan burgʻilashda ogʻdirish uskunalari jihoziga doloto ustiga oʻrnatiladigan kalibrlagichlar, telemetrik sistema va OBQ kiradi. Kalibrlagichlar oʻlchami va turi burgʻilashning geologik-texnik sharoitlariga qarab tanlanadi. Elektroburning telemetrik sistemasi yordamida quduqning burgʻilash jarayonini uzluksiz nazorat qilish mumkin. Telemetrik sistemadan olingan maʼlumotlar asosida har 15 m chuqurlikda quduq azimutini toʻgʻrilash, ogʻdirish asbobining oʻrnatish burchagini aniqlash, kerak boʻlganda zenit burchagi (± 90°) va azimutni bir vaqtda oʻzgartirish mumkin boʻladi., Elektrobur bilan quduqni ogʻdirish

quduqni gidravlik dvigatellar yordamida ogʻdirish. Burgʻilash yoʻnalishini boshqarish uchun maxsus uskunalar: turbinali va shpindelli qiyshaytirgichlar ishlab chiqilgan. Quduqni ogʻdirish uchun egri yoʻnaltirgichlarga oʻrnatilgan turboburlar yoki quduq tubiga tushiriladigan vintli dvigatellardan foydalaniladi. Uskunalarning ogʻdirish qobiliyati burgʻilash quvurlarining mustahkamligiga bogʻliq. Shuningdek, ogʻdirish kuchi quduq tubi dvigatellarining geometrik oʻlchamiga ham bogʻliq. Turbinali burgʻilashda yuzaga ke-, Turbinali qiyshaytirgichlar bilan quduqni ogʻdirish