Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«юраксиз» бўйича 17 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

10 та
юраксиз
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. Бирор нарсага ботинолмайдиган; қўрқоқ.

Юраксиз бола,

— Жудаям юраксиз одамсиз-да, Юсуфбек, — деди муфти. — А. Ҳакимов, Илон изидан

Ёнбошлаб ётганлар туриб, ўнгланиб ўтирдилар, баъзи юраксизлар орқа-ўнгларига қараб ҳам олдилар. — Ҳ. Шамс, Душман

Тўлиқ мақола →
юрак
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Одам ва ҳайвонлар кўкрак қафаси ичида жойлашган, уларнинг қон айланиш системасидаги мускул қопчиққа ўхшаш марказий аъзо.

Соғлом юрак.

Юракнинг уриши.

Юрак касаллиги.

Юрак клапани.

Юрак бир-бири билан туташмайдиган икки қисмдан иборат бўлиб, бу қисмлар бир-биридан яхлит тўсиқ билан ажралган. — Анатомия

Юрак — зарур нарса.

Юрак бақувват бўлса, иш ҳам унумли бўлади, киши чарчамайди. — Уйғун, Сўнгги пушаймон

Кумушнинг ҳарорати кучли, юрак уриши фавқулодда тез эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Кишининг ҳис-сезгиси, руҳи, кечинмаларининг рамзий маркази, улар сақланадиган жой; қалб, дил.

Пахтазорда бўлиб ўтган жанжал Ойқиз юрагида чуқур из қолдирди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Қисман у [Зебо] ҳақли эди. Зотан асрлар фожиаси ва қувончи бўлган муҳаббат жуда қадимий нарса бўлса ҳам, ҳар бир юракда мисли кўрилмаган ўзига хослик билан барқ уради. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Хатолари, нуқсонлари кўп бўлса ҳам, юраги асл кўринади. — Уйғун, Навбаҳор

Аҳмад ўртадаги адоватни унутиб, юрагини очди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Юрагидагини дангал тўкиб солаётган қизнинг ҳаққоний сўзлари Шерзод Қамбаровичга оғир ботарди. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

3. Қўрқмаслик, жасорат ва шу кабилар рамзи.

Оббо сиз-э, ҳали шу юрак билан юрибсизми — Муштум

Мен унинг Ўтапбой қушбегига қилган муомаласини эшитиб, юрагингга балли, деган эдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Бирор нарсанинг асоси, маркази.

Ахир Лекин шаҳри янги халқ Хитойининг қудратли ва улкан мамлакатнинг юраги-ку. — Т. Жўраев, Улуғ Хитойда

Ҳа, улар Тошкент темир ёʻл устахонаси Туркистонда қўзғолоннинг юраги эканини тушунадилар. — Н. Сафаров, Шарқ тонги

5. Қорин, ошқозон.

Унинг юраги ғижимлаб оғрияпти.

  • Юраги ачимоқ (ёки ачишмоқ) Ачинмоқ, куйинмоқ. Отабекни бу аҳволда кўриб, Кумушнинг юраги ачиди. — А. Қодирий, Ўтган кунларўсиши мужмал, аллақандай касалсимон ғўзаларни кўрар, юраги ачишар эди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
  • Юраги бетламаслик Журъат қилмаслик, ботина олмаслик. Шундан-шунга чопиб келиб, мактаб директорига учрагани юрагим бетламади. — Р. Азизхўжаев, Яшил чайла.
  • Юраги ёрилмоқ 1. Ниҳоятда қўрқмоқ. Унинг ваҳимасидан юрагим ёрилай деди;Баъзи вақт, Ёʻлчивой, юрагим тарс ёрилгудай бўлади, дунё кўзимга қоронғи кўринади. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юраги жиз этмоқ Қалбида кескин ҳолда ёқимли ҳис-туйғу қўзғалмоқ, шундай ҳисни туймоқ. Эрталаб бу сўзлар ғашини келтирган эди, ҳозир ҳам юрагини жиз эттиролмади. — О. Ёқубов, Излайман
  • Юраги жиғ этмоқ Шунда кўзлар кўзга тўқнашди, Ғуломжоннинг юраги жиғ этиб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаҳар куни саломга кирадиган бўлиб қолди. Ҳар кирган-да, сўйиб келмадимикан, деб юрагим жиғ этиб кетади. — А. Қаҳҳор, Асарлар
  • Юраги зир этмоқ Қўрқув, безовталик ҳиссини туймоқ. Тантибойваччанинг юраги зир этиб кетди. Асабийланиб, ўзгарган товуш билан бобиллади — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юраги ёʻқ Қўрқоқ, юраксиз.
  • Юраги кенг Юрагингиз мунча ҳам кенг бўлмаса, кўзингизга уйқу келмаганига ҳайронман. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Юраги куймоқ 1. Жуда ташна бўлмоқ. Иссиқда узоқ ёʻл босиб, юрагим куйди;Юраклари куйиб кетиб Темурхон, Во болам, деб майиб нордай йиғлайди. — Ҳасанхон
  • Юраги орзиқмоқ
  • Юраги орқасига тортмоқ Қаттиқ чўчишдан қўрқув ҳолатига тушмоқ. Сарой мулозимини кўргач, унинг юраги орқасига тортиб, эти сесканиб кетган эди. — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси
  • Юраги пўкилламоқ Қўрқувда бўлмоқ; чўчимоқ. Ҳар йили жийда гули вақтида, Сой тошиб, ёʻл бекиладиган бўлди, деб юракларимиз пўкиллаб туради. — МуштумЮраги яна пўкиллади. Тошкентнинг тўрт даҳаси танийдиган давлатманд бу кишининг олдига қандай киради? — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юраги сиқилмоқ Диққат бўлмоқ, диққати ошмоқ. орадан бир ҳафта ўтар-ўтмас, Бухорода юраги сиқилиб, ёлғизлик азобини торта бошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор
  • Юраги така-пука бўлмоқ Ваҳима, қўр-қув, хавотир ҳолатида бўлмоқ; безовталанмоқ. Шу капаларга яқинлашган сайин Сидиқжоннинг юраги така-пука бўла бошлади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Юраги типирчиламоқ Тезлашиш ҳаракатида, иштиёқида бўлмоқ. Азиза юраги типирчилаб кийинди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Юраги тор Арзимас нарсага сиқилаверадиган, тажанглиги тутадиган. Анзират хола ҳам юраги торгина бир кампир, бўлар-бўлмасга хархаша қиладиган. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Юраги тошмоқ Ғам, ҳасрат, ҳаяжон ва шу кабилар ичига сиғмай кетган ҳолат. Баъзан юраги тошиб, бутун дардини Унсинга очишни истайди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юраги тутдай тўкилмоқ Интизорликда изтироб чекмоқ, дили бесаранжом бўлмоқ. Худди биров: Э, ўл-а, шунақа-да, чиройли йигитни кўрсанг, юрагинг тутдай тўкилади — деб таъна қила-ётгандай қизарди. — А. Қаҳҳор, Сароб
  • Юраги увушмоқ Маъюс, эзгин ҳолатни туймоқ. Мана шуни ўйласам, аллақандай бўлиб кетаман, юрагим увушади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Юраги чиқмоқ 1. 1) ниҳоятда қўрқмоқ; эси чиқмоқ. — От опқочди, — деди Бадиа. — Юрагимиз чиқиб кетди-ку! — Мирмуҳсин, МеъморБу хабарни эшитиб, хурсандликдан юраги чиқиб кетди.
  • Юраги чопмоқ Ишонч билан ботинмоқ. Аммо адреси тайинсиз бу келинга ҳам юрак чопмай турибди. — Муштум
  • Юраги шув этмоқ (ёки шиғ этмоқ, шувулламоқ, шиғилламоқ) Чўчиш, қўрқув ҳис этмоқ. Баширжоннинг юраги шув этиб, кайфи учди. — Н. Аминов, СуваракБир одамнинг тўнкарилиб ётганини кўрди. Юраги шиғ этиб, орқасига тортиб кетди. — Мирмуҳсин, МеъморСаодатхоннинг юраги шувуллаб кетди. — С. Зуннунова, Янги директорБиров Қумриниса, деса кампирнинг юраги шиғиллаб кетади. — Мирмуҳсин, Бир хумча тилла
  • Юраги ўйнамоқ 1. Юраги тез ва кучли урмоқ. Отини қутидорнинг ёʻлагига етаклар экан, негадир юраги ўйнаб кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунларШу савол бошига кел-гапда, кўзига тўсатдан Канизак кўриниб, Сидиқжоннинг юраги ўйнаб кетди: Борди-ю шу бўлса-чи. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариВаҳима қилаверманглар, юрагим ўйнаб кетяпти — Мирмуҳсин, Меъмор
  • Юраги қинидан чиқмоқ Ниҳоятда ҳаяжонли, талвасали ҳолатга тушмоқ. Марғилон дарвозасидан кириши билан унинг ҳоли ўзгара бошлар, юраги қинидан чиқар даражада эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Юраги қон Жуда диққат, хуноб ҳолатли. Эртадан бери тўппи, қийиқча, жияк тика бериб, юраги қон бўлган қизлар — Ойдин, Ҳикоялар
  • Юрагига сиғмаслик Маъқул келмаслик, ёқмаслик. Юрагимга сиғмайди, сиғмайди юрагимга ҳеч нарса! — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
  • Юрагига қўл солмоқ Синаш, билиш мақсадида бир гап-сўз айтмоқ. Бир куни у шу артелдаги Масъуда деган қизнинг юрагига қўл солиб кўрди. — Муштум
  • Юрагида кири ёʻқ Бировга ёмонликни раво кўрмайдиган, дили пок, дали-ғули.
  • Юрагини бўшатмоқ Бор дардини тўкиб солмоқ. Ўрмонжон кўп ҳам тўлиб-тошиб юрган экан, юрагини роса бўшатди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Юрагини ёрмоқ 1. Бировни қаттиқ қўрқитмоқ, чўчитмоқ. Чернецов жангчилар олдидан узоқлашгач, Эмин Норматга: — Нега юрагимни ёрган эдингиз, комиссар индамади-ку, — деди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
  • Юрагини очмоқ Дилидагини маълум қилмоқ, айтмоқ. Албатта, у ўз юрагини ҳеч кимга оча олмаган. Дардини ўз ичига ютган. — Ойбек, Танланган асарларАсқар полвон ҳам юрагини очди — ёлғизгина қизчасини соғинганини сўзлади. — Ойбек, Қуёш қораймас
  • Юрагини тирнамоқ Безовта ҳолатга солмоқ. Ўзини қаёққа қўйишини билмай, юрагини тирнаган кечинмалари билан ҳовлида кезди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юрагини чангалламоқ Бирор нарса ҳақида ўта ташвишланмоқ, қўрқмоқ. Ҳаёт қозонни ювди-ю, қопқоғини ёпиб, кириб кетди. Энди бўш саҳн-у, унинг этагида юрагини чангаллаб ўтирган Ғуломжонгина қолди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Юрагини эзмоқ Руҳий азоб бермоқ. Кумушнинг бу ҳоли бечора онанинг юрагини эзар, юз хил васвасаларга солар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Юрагини ҳовучлаб Қўрқа-писа, безиллаган ҳолатда. Доим ойим бечора юракларини ҳовучлаб ўтирардилар. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
  • Юрак олдирмоқ Қўрқиб, чўчиб қолмоқ. Бир дўққа шунчалик юрак олдирибсиз, яшанг-е, раис ака! — С. Анорбоев, Оқсой
  • Юрак тепиши Юрак фаолиятининг тезлашиш ёки заифлашиш ҳолати. Жаннат она эшикни очиб, уйга кирганда, у оҳистагина замбил остидан чиқди, унинг юрак тепиши ҳали ҳам шиддатли эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Юрак ютиб Тан тортмай, қўрқмай. Наҳот сиз бу ишга бош қўшиб, юрак ютиб, менинг остонамга келсангиз? — К. Яшин, Ҳамза
  • Юрак ўйноғи Юракнинг безовта бўлиши. Бир куни уйда ётиб, яхши уйқуси келмай, юрак ўйноғиси қўзиб чиққан экан. — Ҳ. Назир, Ёнар дарёЭъзозхоннинг юрак ўйноғи ҳадеганда босила бермади. — Ҳ. Ғулом, Машъал
  • Юрак буруқ Соғлиқни сақлаш бўлимидан чўпонлар ўртасида юрак буруққа қарши профилактика ўтказиш тўғрисида кўрсатма бор. — С. Анорбоев, Оқсой
  • Юрак оғриғи 1. Ич бузилиши, қорин оғриғи;
Тўлиқ мақола →
юраксизлик
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от Юраги дов бермаслик, қўрқоқлик.

Эҳтиёткорлик юраксизлик эмас.

Ҳошим муштумини кўрсатди-ю, аммо туширишга келганда юраксизлик қилди. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

Ҳали унчалик оғир гап ўтгани ёʻқ, юраксизлик қилиб, бу машинани ташлаб кеца, ўшанда шарманда бўлади. — Й. Шамшаров, Довруқ

Тўлиқ мақола →
юракли
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Юрагида ўти бор; қўрқмас, жасур.

Юракли йигит.

Зебихон опангиз сизни жуда мақтади. Юракли қиз экан, деди. — С. Зуннунова, Гулхан

Амирбек эсли, ҳимматли, юракли эди — Юсуф ва Аҳмад

2. Ўзи боғланиб келган сўз билдирган (шундай белгили) юракка эгаликни билдиради.

Ёʻлчи шу топда бу гўзал, тоза юракли, жасур, вафодор қизнинг оёқларига бош қўйишга тайёр. — Ойбек, Танланган асарлар

Али-ю арслон юракли Отабек ҳам бадбахтни шундоғ янчиб ташладики, бу жуда оз кишилар қўлидан келадиган ишдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
юракдош

от Фикр-ёди, ўйи, мақсади бир хил бўлган; ҳамнафас, дўст.

Замондош дўстларим чиндан юракдош, Ҳамиша ҳамнафас, ўртоғ-у ёʻлдош. — С. Абдулла

Тўлиқ мақола →
юракзада
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Юрагини олдирган, чўчиб қолган.

Балки улар — бу томондаги қушлар ҳали юракзада бўлишмаган. — Ш. Холмирзаев, Қил кўприк

Колхозчилар сўнгги йилларда нобоп раисларни кўравериб, юракзада бўлиб қолган эдилар. — Й. Шамшаров, Юксалиш

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 10 →

Таърифлар ичида

7 та
ЙÜРÄКСИЗ

қўрқоқ, юраксиз – несмелый, трусливый – ковард. Йüрäксиз киšилäр čериг артатур – Қўрқоқ кишилар лашкарни бузадилар – Трусливые люди губят войско – Ковард пеопле дест

КЎŊÜЛСÜЗ

ҳиссиз, қўпол – бесчувственный, грубый – унплеасант, роугҳ. Кўŋüлсüз киšилäр қуруй кеп болур – Юраксиз кишилар қуруқ вужуддир – Бессердечные люди – пустые формы – Ҳеар

эҳтиёткорлик

эҳтиёткорлик Эҳтиётлик билан, эҳтиёт чораларини кўриб иш тутиш; мулоҳазакорлик. Мирзакаримбой илоннинг ёғини ялаган одам эди айёр, муғамбир у юраксиз эмас, б

Ёδ=

ювмоқ, ёʻқ қилмоқ, тугатмоқ – стирать, уничтожать – ваш, лиқуидате. Кўнüлсüз киšи билгä атïн ёδар – Юраксиз киши донолик отини ёʻқ қилади – Бессердечный человек ут

қўрқоқ

қўрқоқ Ҳар нарсадан қўрқаверадиган, юраги ёʻқ, юраксиз. Зилзила уни янада қўрқоқ, бўлар-бўлмасга чўчийдиган қилиб қўйган эди. Н. Аминов, Қаҳқаҳа Қўрқоқ ўлм

қуён

қуён Товушқонлар оиласига мансуб, қулоқлари ва орқа оёқлари узун сутемизувчи ҳайвон. Ёввойи қуён. Хонаки қуён. Қуён териси. Тўнгак орқасидан қулоқлари диккайган

Ҳаммасини кўриш · 7 →