Қидирув

тариқрусчапросоинглизчаmillet

Қавуқ йüр едим Кепак ва тариқ едим – Я ел отруби и просо – И ате бран анд миллет

фл. 1. Қадам ташлаб олға босмоқ, қадамлаб жилмоқ.

Тез юрмоқ. Секин юрмоқ. Оқсаб юрмоқ. От юрмай тураверди. Юрган — дарё, ўтирган — бўйра. — Мақол

Кампир юрганда, ҳеч қанақа овоз чиқмасди Оёғи худди пардек ерга беозор тегарди. — С. Аҳмад, Ота

Мен ана у сўқмоқдан юрсам ҳам бўлади. — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Чол от жиловини силтади. Отлар юриб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Маълум ёʻналишда ҳаракат қилмоқ, бир жойдан бошқа жойга жилмоқ, бормоқ ёки кетмоқ (асосан транспорт воситаси ҳақида).

Машина чап томонга юрди. Трактор бедазорга қараб юрди. Катта арава қай ёʻлдан юрса, кичик арава ҳам шу ёʻлдан юради. — Мақол

Шаҳарда кўнкани илгари от сургар эди. Мана энди кўнка оциз юрибди. — Ойбек, Танланган асарлар

Поезд бир неча соат ёʻл юргандан кейин ана шундай бекатчалардан бирига келиб тўхтади. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

3. Умуман, бир жойдан жилмоқ, силжимоқ (сузмоқ, судралмоқ, ўрмаламоқ ва шу кабилар).

Ҳовузчада ўнтача балиқ юрибди. Дастурхон устида чумоли юрибди. Қурт новдадан юриб, гулга етди.

4. Кезиш, айланиш, саёҳат ва шу кабиларда бўлмоқ.

Шаҳарма-шаҳар юрмоқ. Эшикма-эшик юрмоқ.

Ёʻл билмасанг, ёʻл сўрагин юргандан, Тан билмасанг, гап сўрагин билгандан. — Н. Назаров, Замон

Андижоннинг сувин ичганман, Шарбат десам, қилмайман хато. Пахтазорин кезганман роса, Қирларида юрганман ҳатто! — Ё, Мирзо

5. Ҳаёт кечирмоқ, яшамоқ.

Жияним уч йил бизникида юрди. Руслар орасида юриб, тил ўргандим.

Жамоа сизнинг бу ёқлар-да юрганингизни ҳали билмайди [деди Шарофат Сидиқжонга]. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

[Мирзакаримбой:] Ёшим етмишда. Эллик йил мол қайғусида юрдим. — Ойбек, Танланган асарлар

Мен Тошкентда юрарман, аммо кўз ўнгимда сизнинг ҳай-калингиз! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

6. Иш-фаолият ва шу кабиларда бирга бўлмоқ.

Ёмон билан юрдим —

қолдим уятга, Яхши билан юрдим — етдим муродга. — Мақол

Нодон билан юрма, номусингни букма. — Мақол

Бирга ишлайди, бирга юради, бирга туради; бир-бирига жуда муносиб. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Мен далада ҳар куни қизлар, келинчаклар орасида юрардим. Ёш бўлсам ҳам, севганим бор эди. — Ойбек, Танланган асарлар

7. Қатнамоқ.

Марказдан қишлоғимизга автобус юради.

8. Давом этмоқ (ўзи бирикиб келган сўз билдирган ҳолатда).

Эсон-омон юрибсизларми?

Сиз шу ёʻсинда юра берсангиз, эрта-индин ўғилдан ажраласиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Маърифатхон воқеасини эшитганидан бери унинг қабрини зиёрат қилиш ниятида юрган эди. — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Ҳомиднинг бундай ишлари бор эканидан хабарсиз юрганимизга ҳайрон қоламан. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

9. Шахмат, қарта, домино каби ўйинларда ўз навбатида, навбати келганда ҳа-ракат қилмоқ, ўйнамоқ; юриш қилмоқ.

Пиёдадан юрмоқ. Тузни юрмоқ.

10. Ҳаракатга келмоқ, ишлаб турмоқ, ишламоқ (механизмлар ҳақида).

Соатим яхши юряпти. Машина кечгача юриб турди.

Ҳа, айтгандай, бу орада трактор чўчқанинг ёғи билан юрар эмиш, гўристондан товуш чиқипти, деган гаплар чиқиб қолди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

11. с. т. Суйган ёр билан вақт ўтказмоқ, яқин муносабатда бўлмоқ.

[Дилнавоз:] Ўша куни Жўранинг юрадиган қизи Бибигул менинг атлас кўйлагим билан ҳаворанг дуррачамни олган эди. — С. Кароматов, Бир томчи қон

Биласиз-ку, иш кўп. Ҳар хил мажлислар ҳам кўп. Шулар билан юрсам, у мени хотинлар билан юрган, деб гумон қилади. — Ойдин, Кўнгли тўлдими, яхши йигит

Айт, қачондан буён юрдинг Тиғи парронга учрагур! Ёʻлчи билан қачон топишдинг? — Ойбек, Танланган асарлар

12. Рози бўлмоқ, кўнмоқ, унамоқ.

У бировнинг айтганига юрадиган одаммас.

Тўғри, ихтиёр ўзларида, лекин сизга маслаҳат соладилар, маслаҳатингизга юрадилар-да, яхши маслаҳат берсангиз, юрмайдилар-ми? — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Оз бўлса ҳам, пешона терим билан топаман, суқтойлик, мўлтониликка сира юрмайман. — Ойбек, Танланган асарлар

13. Ёйилиб кетмоқ, ёйилмоқ; тарқалмоқ (гап-сўз, хабар ҳақида).

Эл оғзида юрган миш-мишлар.

Кечадан бери бир ярим минги қирилган! деган хабар юриб кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

14. кўм. фл. взф. -(и)б қўшимчали равишдошга бирикиб, ҳаракатнинг давомийлигини билдиради.

Томоша қилиб юрмоқ. Нима қилиб юрибсиз? Мен ўғлимни ахтариб юрибман.

Низомиддиновнинг қўлидаги папиросидан сизиб чиқаётган тутун уй ичида ҳалқа-ҳалқа бўлиб сузиб юрибди. — С. Аҳмад, Ҳукм

15. (3-шахс буйруқ майли шаклида — юр) Бирор томонга жўнаш, кетишга ундашни билдиради.

Юр, кеч қоламиз.

Ҳа, баракалла, жумбоқ ўша ерда ечилади, юринглар! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

ўзбекчаюритмоқ, ҳаракатлантирмоқрусчаходить, двигатьсяинглизчаrock, move

Яšï етмäгинčä йüримäз қалам Камолотга етмагунча қалам тебратолмайди – Пока не возмужает юноша, перо не движется – Унтил тҳе ёунг ман гровс уп, тҳе пен доес нот мове

от 1. Маълум халқ, аҳоли яшаб турган жой; ўлка, мамлакат, ватан.

Туғилиб ўсган юртим. Ўзга юртда шоҳ бўлгунча, ўз юртингда гадо бўл. — Мақол

Баҳор! Ўзига хос ёқимли виқор билан юрт узра одим ташлайди. — Ш. Рашидов, Қудратли тўлқин

2. Бирор мамлакат ёки ўлкада яшовчи халқ; эл; аҳоли.

Юрт пуфласа, шамол туради. — Мақол

Ана холос, қози поччанг юртга ош бераётган бўлсалар, туянинг думи ерга тегибди-ку. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

от 1. анат. Одам ва ҳайвонлар кўкрак қафаси ичида жойлашган, уларнинг қон айланиш системасидаги мускул қопчиққа ўхшаш марказий аъзо.

Соғлом юрак.

Юракнинг уриши.

Юрак касаллиги.

Юрак клапани.

Юрак бир-бири билан туташмайдиган икки қисмдан иборат бўлиб, бу қисмлар бир-биридан яхлит тўсиқ билан ажралган. — Анатомия

Юрак — зарур нарса.

Юрак бақувват бўлса, иш ҳам унумли бўлади, киши чарчамайди. — Уйғун, Сўнгги пушаймон

Кумушнинг ҳарорати кучли, юрак уриши фавқулодда тез эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. кўчма Кишининг ҳис-сезгиси, руҳи, кечинмаларининг рамзий маркази, улар сақланадиган жой; қалб, дил.

Пахтазорда бўлиб ўтган жанжал Ойқиз юрагида чуқур из қолдирди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Қисман у [Зебо] ҳақли эди. Зотан асрлар фожиаси ва қувончи бўлган муҳаббат жуда қадимий нарса бўлса ҳам, ҳар бир юракда мисли кўрилмаган ўзига хослик билан барқ уради. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Хатолари, нуқсонлари кўп бўлса ҳам, юраги асл кўринади. — Уйғун, Навбаҳор

Аҳмад ўртадаги адоватни унутиб, юрагини очди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Юрагидагини дангал тўкиб солаётган қизнинг ҳаққоний сўзлари Шерзод Қамбаровичга оғир ботарди. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

3. Қўрқмаслик, жасорат ва шу кабилар рамзи.

Оббо сиз-э, ҳали шу юрак билан юрибсизми — Муштум

Мен унинг Ўтапбой қушбегига қилган муомаласини эшитиб, юрагингга балли, деган эдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. кўчма Бирор нарсанинг асоси, маркази.

Ахир Лекин шаҳри янги халқ Хитойининг қудратли ва улкан мамлакатнинг юраги-ку. — Т. Жўраев, Улуғ Хитойда

Ҳа, улар Тошкент темир ёʻл устахонаси Туркистонда қўзғолоннинг юраги эканини тушунадилар. — Н. Сафаров, Шарқ тонги

5. с. т. Қорин, ошқозон.

Унинг юраги ғижимлаб оғрияпти.

2. Меҳмондорчилик, кино, театр, сафар ва шу кабиларга бориш; сайр қилиш, томоша қилиш. Ойбек, Танланган асарлар

Юришни яхши кўрадиган хотин. ят Ўзлари тўйма-тўй юришни, ярқироқ чопонлар кийишни яхши кўрадилар

3. ҳарб. Душманга, ёвга қарши қўшин тортиш, жангга отланиш. м Шухрат, Шинелли йиллар

Юриш қилмоқ

Рота командира старший лейтенант Годин шу ергача бўлган юришга якун ясади

4. Бирор кимсага қарши ёки бирор мақсадга эришиш учун ташкилий равишда кўтарилиш, оммавий ҳаракат. А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Эртасига муштумзўр хўжаликларни тугатиш учун юриш боиианди

Халқ юриш боииади. Бу бир бурда нон учун, инсоний ном учун бошланган юриш эди — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

5. Шахмат, қарта каби ўйинларда ўйновчининг навбатдаги ҳаракати, тадбири

Бу юриш ютқизиққа олиб боради. Юриш кимдан ? Юриш мендан. Филни юриш

6. с.т. Ҳаёт кечириш, яшаш. А. Қодирий, Меҳробдан чаён. А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

-Ана гап! — деди Султонали, — балки умр бўйи шу вазифада қолиб кетарсиз. Шу ҳолда бутун умр хотинсиз юриш.. хах-хах!

Мен ўз юртимда кўкрагимни кўтариб юришга ўрганиб қолган йигитман. Мен ўз юртимда мусофир итдай думимни қисиб юришни хоҳламайман

7. айн. юриш-туриш. Ойбек, Танланган асарлар. Фозил Ёʻлдош ўғли

Бир оздан сўнг Шо-қосим отларни тўхтатиб, Ёʻлчига қичқирди: -Тушунтир мундоқ, ўзи нима гап? Янги кийим кийган етимчадай кўзларинг така-пука, юришларинг инчунин бежо?

Бу юриши ўз бошига балоди(р), Бировнинг қўлида тайин ўлади