Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«yoril» boʻyicha 168 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

138 ta
yormoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Chopib, kesib, boʻlaklarga ajratmoq, boʻlmoq.

Toʻnka yormoq.

Kimdir qars-qars oʻtin yoradi. — S. Ahmad, Hukm

Azonda otni minib, toqqa joʻnadim. Togʻamni oʻtin yorayotgan yerida topdim. — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar

2. Kesmoq, tilmoq.

Oyi, nima qilay, soʻzimga ishonmasangiz, pichoq bilan koʻksimni yorib koʻrsataymi? — Oybek, Tanlangan asarlar

U qoʻlini boʻshatgan choqdayoq Otabek Homidning qornini shir ettirib yorib yuborgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Chaqa qilmoq; darz ketkizmoq.

Tuxumni yormoq. Kichkina tosh bosh yorar. — Maqol

Otam, oʻyin qizigʻida yutqazishga yutqazib qoʻyib, keyin oʻzini urdi, peshonasini yordi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. -ib qoʻshimchali ravishdosh shaklida “oʻtmoq”, kirmoq, chiqmoq feʼllari bilan kelib, qarshilik, toʻsiq, gʻov va shu kabilarni yengish maʼnosini ifodalaydi.

Toʻdani yorib kirmoq. Qurshovni yorib chiqmoq.

Mirshablar orasidan uchta yosh bola yorib oʻtib, mingboshining kimxob toʻniga, oyogʻiga osildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Norjon bilan Elmurod u yoqdan-bu yoqqa tipirchilab, oldinga yorib oʻtmoqchi boʻlishdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

  • Dardini (yoki koʻnglini) yormoq Sirini aytmoq; maqsadi, niyatini bayon qilmoq. Dardliman, dardimni kimga yoraman? Ayriliq oʻtida bagʻri poraman. — AlpomishAvaz ancha oʻtirib, koʻnglini yordi: — Ogʻa, oʻn kuncha boʻldi, qoʻlimga qalam olmadim. — S. Siyoyev, Avaz
  • Dimogʻini yormoq Badboʻy hiddan koʻngli behuzur boʻlmoq. Murdalar yotmaydi muzli koʻllarda, Dimogʻni yormagay badboʻy qon isi. — MirtemirDimogʻlarni yoradi murdalar isi. — Gʻayratiy
  • Pix(ini) yorgan
  • Tilni yoradi Taʼmi nihoyatda shirin. Kuz. Bogʻlar tillarang. Uzumlar tilni yoradi. — Yo. Shukurov, Uch savolOlinglar, biram shirin chiqdiki jonivor, tilni yoradi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Tish yormoq 1. Tish(i) chiqmoq; — Xoʻp, mayli, aytsam aytay, ammo hech kimga tish yormaslik sharti bilan, — dedim men nihoyat rozi boʻlib. — F. Nasriddinov, Tundagi voqeaBu toʻgʻrida qoʻshnimizga tish yorgan edim, u: — Bitta, yarimtasini yogʻlamapsiz-da, — dedi. — Mushtum
  • Yurakni yormoq Qattiq qoʻrqitmoq, choʻchitmoq.
  • Qilni qirq(qa) yoradi
  • Qornini yorsang, alif chiqmaydi
Toʻliq maqola →
yor
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

f. jL — doʻst

1. Dilga yaqin kishi; Xamdam, doʻst, muhib; yordamchi. m . . Ajdodlarimiz qissasi

Ziyofatga oʻrtoqlar, yor va birodarlar kelishdi

Ostimizda oʻynar otlar, Har kim oʻz koʻnglini shodlar, Doʻstu yor, yaxshi ulfatlar, Nuktadonlar, xush qol endi — "Erali va Sherali"

nihoyat, zafar ularga [massagetlarga] yor boʻlib, dushmanni orqaga sura boshlashdi — M. Osim

Arvohlar yor, pirlar madadkor boʻlib, ovimiz baroridan kelsin — Hamza

2. Sevgili, maʼshuq, maʼshuqa

Vafodor yor

Yor, muncha zor etding meni? — S. Abdulla, Tohir va Zuhra

Men keltirgan atlasni Yorim solmas sandiqqa — "Qoʻshikdar"

Toʻliq maqola →
yorilmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Yormoq 1, 2 feʼlining oʻzlik va majhul nisbatlari.

Toʻnkalarni kavlab, bir chekkadan yorilsa, talay oʻtin beradi [dedi Mirzakarimboy]. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Portlamoq.

Bomba yorildi.

Dovonda pulemyotlar tarilladi, snaryadlar yorildi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Yaqin joyda mina yorilib, Ahmedovning yelkasi yaralandi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

3. Bir necha qismlarga boʻlinmoq; tilinmoq; sinmoq, shikastlanmoq.

Shisha yorildi. Bosh yorildi.

Ishdan, sovuqdan yorilgan qoʻllari qamchini bazoʻr tutar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Umar bilagi sinib, boshi yorilib, tuproqda behush yotardi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

4. Dardini aytmoq, hasrat qilmoq, ochilmoq.

Hayot buloq boshidagi rozi dildan keyin onasiga yorilgan, yigʻlab turib, istaklarini aytgan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Men uning yorilgisi kelib, toʻlib turganini sezdim-da, yoniga choʻkkaladim. — O. Yoqubov, Izlayman

  • Yer yorilmadi-yu, yerga kirmadi Qattiq xijolat boʻldi. Xadicha buvi yonidagi xotinlar oldida yomon oʻsal boʻldi, yer yorilmadi-yu, yerga kirib ketmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaOʻtirganlar xoxolashib kulib yubordi. Nazarboy yer yorilmadi, yerga kirmadi. — Oysuluv
  • Tars yorilmoq 1. Qattiq siqilmoq. Yoʻq-yoʻq, bobojon, ishsiz qolsam, ichim tars yorilguday boʻlaveradi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli— Shunga ham dilsiyohlikmi, — dedi direktor, — mening oʻrnimda boʻlsangiz, tars yorilib ketarkansiz-da. — MushtumBoshim tars yorilib ketay deyapti [dedi Salomov]. — Sharq yulduzi
Toʻliq maqola →
Ot sugor desa, labi yorilgan emish.

Ему прикажешь коня напоить, а он скажет: «Губы разбиты» (и что поэтому не сможет свистеть у водопоя).

...Bir odam bolasiga:— Bolam, tur, otni sugʻorib kel!— debdi. —Labim yorilgan, sugʻora olmayman,— debdi bola.— I-ya! Ot sugʻorishga lab yorilganining nima dahli bor?— debdi ota. Bola:—Axir otni sugʻorganda, huvsht-huvsht deb turilmasa, ot suv ichmaydi-da, mening boʻlsa labim yorilgan, hushtak chalolmayman,— degan. Ota bu dangasa oʻgʻlining bahonasiga kulib: «Obbo dangasa-ey, ot sugor desa, labi yorilgan emish-a» degan. Как-то отец попросил своего сына:— Вставай и напои коня. Мальчик ответил:— У меня губы разбиты, и я не могу пойти.— Вот тебе на! А губы тут причем?— спросил отец. На это была отговорка сына: —Ведь когда поишь коней, нужно посвистывать у водопоя, не то они не будут пить, а у меня разбиты губы, и я не смогу свистеть. Отец рассмеялся ответу ленивого сына и сказал: «Ну и лодырь же ты, ему скажешь: напои коня, а он придумает причину: мол, губы разбиты». — Ш. Шомақсудов, С. Долимов, Кенг уйнинг келинчаги.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 138 →

Ertaklar

27 ta
Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Boy bilan novcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda boyning novchasi qoziga arz qilib keladi, lekin boyning ayyorligi tufayli qozi hech narsa undira olmaydi. Ertakda boylarning ayyorligi va qozining oc

Boʻri va kampir
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda uxlagani uxlagan kampir va uning echkilarini birma-bir yeb ketadigan ochkoʻz boʻri haqida hikoya qilinadi. Ammo voqealar kutilmagan yakun topadi.

Burgutlar
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda shahzoda, ayiq, tulki va burgutning doʻstligi hamda sadoqati tasvirlanadi. Ular birgalikda shahzodaning sevgilisini qutqarish uchun turli qiyinchi

Hammasini koʻrish · 27 →

Sheva materiallari

3 ta
aqavachqan
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · sho'rlab, yorilib ketgan (yer); pes

1. sho'rlab, yorilib ketgan (yer); 2. med. pes.

yengcha (yengicha)
Fargʻona viloyati · yengcha

Objuvoz lingkoʻpini yorilishdan saqlash maqsadida, uning uchiga kiydirish uchun choʻyandan quyilgan boʻlak.