Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ёқ» бўйича 922 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

269 та
ёқмоқ
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

фл. 1. 1 Ёндириб, ўт, аланга ҳосил қилмоқ, ёндирмоқ; куйдирмоқ.

Қоғоз ёқмоқ. Ахлатни ёқиб юбормоқ.

Ҳовлига олов ёқиб, чилдирмангни қизит. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Салимбойвачча] Аравага ўтирмасдан бурун гугурт ёқиб, папирос тутатар экан, Ёрматга кўзи тушди. — Ойбек, Танланган асарлар

Қози, калласи эзилган илондай тўлғаниб, элликбошига қичқирди: — Синдир ҳамма-сини! Ташқарига чиқар! Ёқ, ўт қўй! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Нур, ёлқин ҳосил қилмоқ, ёритмоқ.

Электрни ёқмоқ.

Николин қўл фонарини ёқиб, бегона ҳамшира билан бирга ярадор командирга ёрдам кўрсатишга киришди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Зубайда шам ёқди. — Ёшлик

3. Ўт, олов ёрдамида қиздирмоқ, иситмоқ.

Плита ёқмоқ. Печка ёқмоқ.

4. Қиздириб ҳаракатга келтирмоқ; ўт олдирмоқ.

Моторни ёқмоқ. Тракторни ёқмоқ.

  • Жонини ёқмоқ Шу элатда бир бола бор, Бай-бай, жонимни ёқади. — Оқ олма, қизил олма
  • Уруш оловини ёқмоқ
  • Чироғини ёқмоқ Ишини давом эттирмоқ. Бошқа фарзандим ёʻқ, худо умр берсин, ишқилиб, чироғимни ўша ёқсин. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юрагига (ёки қалбига) ўт ёқмоқ Ҳаяжонга солмоқ, тўлқинлатмоқ; руҳлантирмоқ. Водийнинг манман деган раислари юрагига ўт ёққан киши Полвон ака Қозоқов бўлади. — Ўзбекистон қўриқлариУмид ўша қалбига ўт ёққан қизга тикилиб қолди. — Мирмуҳсин, Умид
Тўлиқ мақола →
ёқа
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. 1 Соҳил, қирғоқ; бўй, лаб.

Ариқ ёқаси.

Элгелди қамишзорни оралаб, кўл ёқасига чиқди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Каналнинг икки ёқаси бўйлаб қурилган икки қаватли бинолар шу қадар кўркам, шу қадар чиройлики — Н. Сафаров, Саодатнинг қиссаси

2. Чет, чекка, ён.

Кўча ёқаси.

Ёʻлнинг икки ёқасида тераклар шовуллайди, булбуллар сайрайди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Шу куни у бир тепалик ёқасига бориб етгандагина, шамол бир оз пасайди. — Ғ. Расул, Адолат

  • Жар (ёки чоҳ) ёқасида
  • Ўлим ёқасида Бирор хавфли, ҳалокатли воқеа-ҳодисанинг бошланишига, содир бўлишига яқин қолган пайтда, ҳолатда. Содиқ ҳам ўлим ёқасида. Энди сиз билан иккимизгина қолдик. — А. Қодирий, Ўтган кунларЎлим ёқасида жон олиб, жон берган йигит бу кунларни озмунча ўйлаганмиди? — С. Аҳмад, Уфқ
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 269 →

Таърифлар ичида

196 та
саллона-саллона

саллона-саллона шв. Ўзини у ёқ-бу ёққа солиб; тебраниб-тебраниб. Зоғча кўзли тулпорлари, Чопинг саллона-саллона Юсуф ва Аҳмад

иланг-биланг

иланг-биланг Эгри-бугри, у ёқ-бу ёққа эгилган, бурилган. Мастон иланг-биланг ёʻлни қолдириб, мўлжаллаган тепаликка қараб тикка ёʻл солди. А. Қаҳҳор, Мастон

иланг-биланг

иланг-биланг Эгри-бугри, у ёқ-бу ёққа эгилган, бурилган. Мастон иланг-биланг ёʻлни қолдириб, мўлжаллаган тепаликка қараб тикка ёʻл солди. А. Қаҳҳор, Мастон

нариламоқ

нарила Нари кетмоқ, узоқлашмоқ. Ҳамма секин бош кўтариб, у ёқ-бу ёққа қаради. Дарҳақиқат, чанг-тўзон анча нарилаб, Карка томонга кетарди. Мирмуҳсин, Меъмор

Ҳаммасини кўриш · 196 →

Эртаклар

220 та
Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ҳаммасини кўриш · 220 →

Шева материаллари

237 та
Бüғäк
Самарқанд вилояти · ёқа тури

Кўйлак ёқасининг бир тури

Чорпоя сандон
Фарғона вилояти · тўртпоя сандон

Сандон тури (қисмлари: нўл/нил, оёқ)

ДУМ, дўм
Фарғона вилояти · дум

темирчиликда 1) о'роқ думи — о'роқнинг дастага кирадиган ингичка қисми, 2) аравамих думи — михнинг то'г'инга қоқиладиган ингичка қисми; на'лчиликда - на'лни

Қўпо
Хоразм вилояти · илдиз қолдиғи

Сув ёқаларида тўп бўлиб ўсадиган қилдир деган ўсимликдан кейин қоладиган диаметри 50–60 см ча келадиган қолдиқ

абйлайсан
Қорақалпоғистон Республикаси · жала

Кўп ёққан ёмғир

Ҳаммасини кўриш · 237 →