Қидирув

фл. Еткизмоқ феълининг мажҳул нисбати.

фл. 1. Юриб, ёʻналиб, маълум бир ерга, жойга, манзилга бориб олмоқ.

Ҳайдар ота Кўтармага хуфтондан кейин етди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

Эшик олдига етганида, негадир ўзининг ҳам ўша ёққа талпинаётганини сезиб, ҳаяжон ичида тутқични ушлади. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Қувиб, тенглашиб олмоқ.

Ошиқмаган қуёнга етибди. — Мақол

Қистаса ҳам, етолмайди бедовлар. — Маликайи айёр

3. Жўнатилган, тарқатилган жойидан, манбаидан наридаги бирор жойга бормоқ (овоза, гап, хат-хабар ва шу кабилар ҳақида).

Бу хабар бизгача етиб келди. Бу гап унинг қулоғига етмасин.

Ҳай деганда, ҳаққа етгай нолишим. — Маликайи айёр

4. Бўй, ҳажм, миқдор, даража жиҳатидан бошқасига тенг бўлмоқ, тенглашмоқ, баробар келмоқ.

Девор ўлгудай баланд-да, бўйи етмади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Боракалло, гўшт тўғрашда сенга етадигани ёʻқ — К. Яшин, Ҳамза

5. Таъмин этадиган, кифоя қиладиган миқдорда бўлмоқ.

Жой ҳаммага етади. Оз бўлса етар, кўп бўлса кетар. — Мақол

Қандоқ қилай, ўртоқжон, бошқа ишларни йиғиш-тирай десам, ойлик етмайди. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак

Саройдан тушадиган ҳадяларни бир ой тўплаганда, тўрт қадоқ этга етмайди. — С. Сиёев, Ёруғлик

6. Муваффақ, муяссар бўлмоқ; эришмоқ.

Яхши билан юрдим — етдим муродга, ёмон билан юрдим — қолдим уятга. — Мақол

Қани энди, дунёда вафо бўлса, ҳар ким тилагига еца. — А. Қаҳҳор, Шоҳи сўзана

7. Кифоя қилмоқ.

Онанг бечорага отангдан иккита сағир билан қолиб, кўрган кунлари ҳам етади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Қўй энди, ўзимнинг қийналаётганим ҳам етади. — Н. Сафаров, Шарқтонги

8. Маълум бир ёшгача яшаб бормоқ, умр кўрмоқ.

Отам саксонга етди.

Олтмиш тўрт ёшга етдим, ўғлим-қизим бўлмади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

9. Келмоқ; бошланмоқ.

Вақти етди. Куни етди.

Кунлар ўтди, ваъданинг муддати етди. — У. Исмоилов, Сайланма

10. Талаб, меъёр даражасида бўлмоқ.

Қиличнинг ишлови етган, Тегган омон қолмасин деб, Заҳарнинг сувини ялатган. — Маликайи айёр

11. кўм. фл. взф. Етакчи феълдаги ҳаракатнинг охиригача, тугал бажарилиши маъносини билдиради.

Ёʻқ, ҳали англаб етганингизча ёʻқ. — Н. Сафаров, Уйғониш

Ота-онасига ўз сўзини ўтказишга Саидий ишониб етмади. — А. Қаҳҳор, Сароб

ўзбекчаетмоқ, тутмоқ, етарли бўлмоқрусчадоходить, хватать, достигатьинглизчаsnatch

Неčä қаčса ахïр ўлüм етгüси Qancha qochsang ham o‘lim baribir keladi – Сколько ни будешь бежать, в конце концов смерть настигнет – No matter how much you run, in the end death will overtake

от 1. Етаклаб, эргаштириб бориш; етов.

Етакда туяси, келар эди чол — Миртемир

Биттадан отни етакка олиб, икки отлиқ орқасига қайтди. — Й. Шамшаров, Довруқ

2. кўчма Ёʻл, ёʻл-ёʻриқ.

Берган оқ сутимга рози бўлмайман, Энанг бўлиб, етагингга юрмайман. — Рустамхон

Одамнинг душмани жинлар бўлади Етагига юрган жинни бўлади. — Муродхон

адв it is enough!, enough!, stop it!, that's enough!, that will do!

от 1. Отадан, онадан ёки ҳар икковидан ажралган.

Етим бола. Етим қўзи.

Уларнинг бири олти яшар, бири тўрт яшар етим набиралари Унсинни севадилар. — Ойбек, Танланган асарлар

Ҳали овқат ейишга ўрганмаган тўртта бузоқ кўзлари мўлтираб етим қолади-ю, ачинмай бўладими? С. — Анорбоев, Оқсой

2. кўчма Ташлаб қўйилган, эътибор берилмайдиган, қаралмайдиган шахс ёки нарсага нисбатан қўлланади.

Айниқса, бизнинг бечора мўйтан уруғи — қўнғирот элининг шўрлик етими, бир шапалоқ урса ҳам, эвазига жон бериб келган. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси