Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«uyini» boʻyicha 206 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

148 ta
uy
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

UY ’yashashga, ishlashga xizmat qiladigan qurilma’, ’bino’, ’xona'. Bu voqea oʻrtogʻimning u y i d a sodir boʻlgan edi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot öy tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 513), oʻsha davrlardayoq üy tarzida ham talaffuz qilingan (ДС, 513), oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: öy > üy >

1. Yashash uchun yoki turli tashkilot, muassasa va shu kabilar joylashishi uchun moʻljallangan bino

Uch xonali

Besh qavatli

Baʼzan koʻrinar koʻzga Shohona uylar koʻrkam — Gʻayratiy

Faqat kanal emas, balki toʻgʻonlar, shlyuzlar, temir-beton uylar ham bir yoʻla va birdaniga qurilayotganga oʻxshaydi — Ibrohim Rahim, Chin muhabbat

2. Yashash uchun moʻljallangan bino ichidagi har bir xona

Bu bino uch uy va bir ayvondan iborat

Yorugʻ

Keng

Uylarda, ayvonlarda xotinlar koʻp edi — Oybek, Tanlangan asarlar

Ochiq eshikdan esgan shamol uy ichida Sabogulning sochlarini toʻzgʻitdi — Sa’dulla Karomatov, Oltin qum

3. Biror ijtimoiy talabni qondirishga qaratilgan muassasa

Mehribonlik uyi

Dam olish uyi

Madaniyat uyi

Quyoshning aksida koʻrinar yaqqol Maʼrifat uyiga tashlangan qadam — Gʻayratiy

4. Biror oila yoki xonadon oʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; hovli

Qizlik uyga qirq ot boylanar — Maqol

Uylar, koʻchalar qulf urib gullagan daraxtlar orasiga shoʻngʻigan — Guldasta

Bogʻkoʻcha tamom boʻlganidan keyin brigadirning uyidan oʻtishga toʻgʻri keladi — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

5. Oila; xonadon. Uy ichi - oila aʼzolari. Uyi buzilmoq - er-xotinning ajralganligi, oilasi barbod boʻlganligini bildiradi. Uyi kuymoq - xonavayron boʻlmoq

Qirquy quda boʻlsa, qirq yil qirgʻin boʻlmas — Maqol

Yomon arava yoʻl buzar, Yomon kishi uy buzar — Maqol

Farzand - uy obodligi, Kelajak niholidir! — Yo. Mirzo

Uydagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi — Sa’dulla Siyoyev, Yorugʻlik

[Xolisxon:] Uy ichlarimiz qalay, barisi tirikmi? — Hamza, Paranji sirlari

unda mening uyim kuyadi-ku, axir — Komil Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →
uya
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Yovvoyi hayvonlar, qushlar va hasharotlarning yashash va koʻpayish uchun moslab yasagan joyi, uyi; in.

Qaldirgʻoch uyasi. Arining uyasi. Yumronqoziqning uyasi. Boʻri uyasi. Qush uyasida koʻrganini qilar. — Maqol

Yoʻlbars bolasini tutmoq uchun yoʻlbars uyasiga kirmoq kerak. — Maqol

Qush doʻstlari, qushlarni kuting, daraxtlarga uya oʻrnatib. — Z. Diyor

Qayerdadir oʻrgimchak uyasiga ilingan pashsha gʻingʻillar edi. — A. Qahhor, Sarob

2. Urugʻni tashlash, ekish uchun ochilgan chuqurcha, joy.

Har uyaga maʼlum miqdor-da chigit ekishga koʻchish eng muhim masalalardandir. — Gazetadan

Endi chigitni joʻyakka emas, uyaga jar ekanmiz, Hatambek. — N. Safarov, Hayot maktabi

3. Yomon niyatli kishilar oʻrnashgan yoki uchrashadigan, toʻplanadigan joy, makon.

Josuslar uyasi. Tekinxoʻrlar uyasi. Oʻgʻrilar uyasi.

Qoʻzgʻolonchilar avvalgi gʻayrat bilan olgʻa talpindilar. Dushman uyasiga aylangan Karmana shahriga yoʻl ochiq edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi

— Oʻsha paytda bizning kolxozga haromxoʻrlar uya qoʻygan ekan, men keyin bildim, — dedi Abror. — P. Qodirov, Qalbdagi quyosh

4. Fitna, vahima, qaygʻu va shu kabilar koʻplab mavjud boʻlgan yoki paydo boʻladigan joy, makon.

Adovat uyasi. Fisq-fujur uyasi.

Siz avval shahardagi gʻuluni bartaraf qiling, fitnaning uyasini toping. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Toʻliq maqola →
UYAD=

oʻzbekchauyalmoq, xijolat boʻlmoqruschaстыдитьсяinglizchashy

Özüm yoldan azmiš bayatqa uyadtim O‘zim yo‘ldan ozganim uchun Tangridan xijolatdaman – Я сбился с пути и постыдился бога – I lost my way and was ashamed of God

Toʻliq maqola →
uyat
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Oʻz qilmishi, nooʻrin xatti-harakatidan xijolatlik hissi; nomus.

Betamizda bet boʻlmas, Bezorida uyat boʻlmas. — Maqol

Koʻnglida uygʻongan qoʻrquvmi, uyatmi — allaqanday tushunib boʻlmas bir tuygʻudan rangi oʻchib ketganini oʻzi ham sezib, Anvarga zimdan qarab qoʻydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

[Yoʻlchi:] Andak insof, uyat kerak. Cholning mehnatda chirigan koʻksiga bigizni sanchavermang! — Oybek, Tanlangan asarlar

Uyatni yigʻishtirib qoʻyib, Zamiralarnikiga telefon qildi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

2. Axloq-odob, taomil talabiga toʻgʻri kelmaydigan, unga zid ish, xatti-harakat va shu kabilar

Sanam xola ishq-muhabbatni qattiq uyat hisoblar edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Yo oʻgʻling sartarosh boʻlsa, uyalasanmi? Dunyoda gʻarlik uyat, oʻgʻirlik uyat! — E. Raimov, Ajab qishloq

3. Uyat boʻladigan, uyatli.

Oʻtgan xotinga gap tashlaydi, uyat gaplarni gapiradi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

Hisobchi uyat soʻz aytib, oyogʻini koʻtardi-yu, tepmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

4. Uyatli ish, xatti-harakat, holat kabilarni alohida taʼkidlash, qayd etish uchun qoʻllanadi.

Duduqlanma, buyruq bajarildimi, yoʻqmi? Uyat! — I. Rahim, Chin muhabbat

Soqolingizda bitta ham qora tuk yoʻq-ku, yolgʻon gapirasiz, uyat! — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
uyin

game

  • diplomatik uyin(lar) diplomatic game
  • bir boskichli (bir boskichdan iborat) uyin single-stage game
  • bir tomonlama uyin one-sided game
  • maxsus uyin special game
  • siyosiy uyin uynamok (siyosiy uyinlar bilan shugullanmok be engaged in political games
  • suz uyini play on words
  • tadkikot uyini research game
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 148 →

Taʼriflar ichida

28 ta
mol-dunyo

mol-dunyo Kishining butun boyligi, davlati; mulk. Yuzboshining mol-dunyosi benihoya koʻp, kechalari uyini oʻn ikkita mergan qoʻriqlar edi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqla

taʼsip qilmoq

taʼsip qil Taʼsip qilmoq (yoki etmoq) Sattorqul akang uyini yangi turmush qoldi Obidjoning shularga taʼsip qilaman deb, meni koʻp kuydirdi-da! A. Qahhor, Qoʻshchinor chir

karkas

karkas maxs. Bino, inshoot yoki qurilmaning metall yoki yogʻoch sinchlari, skelet. Temir-beton karkasi. Bir uyning egasi buldozerning tagiga yotib olib, Uyimni buzadigan

TOLULA=

to‘ldirmoq, g‘amlamoq — наполнять — be filled. Yayïz yer üzälä ünügli äwin, terib sen tolular-sä qaznaq ewin — Bo‘z yer uzra unadigan donni, yig‘ib sen xazina uyini to‘ld

shodlik

shodlik Shod-xurram holat; xursandlik, sevinch, quvonch. Shodlik bayrami. Shodlikdan oʻzini yoʻqotmoq. Shodlik yoʻlga boshladi meni, Baxtiyorlik boʻldi odatim, Shoir boʻl

toʻptosh

to‘ptosh Qiz bolalarning mayda toshlarni tashlab-ilib olib oʻynaydigan uyini va shu toshlarning oʻzi. Saodatning ham, Anorning ham toʻptosh oʻynash davri oʻtgan-da, boʻlm

Hammasini koʻrish · 28 →

Ertaklar

30 ta
Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Aqlli ilon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla

Baroqxon
Xalq ogʻzaki ijodi

Baroqxon ismli mushuk yolgʻiz yashar ekan. U oʻz uyiga hech kimni kiritmas, biroq bir kuni ayyor tulki va boʻri uning ishonchiga kirib, uni aldashga urinadi.

Chol bilan kampir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir cholning buloq boʻyida topgan sehrli buyumlari orqali boyib ketishi va adolatsizlikka qarshi kurashishi hikoya qilinadi. Uning topqirligi va jaso

Donishmand xotin
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda savdogar har yetti yilda bir shahriga qaytib, xotin oladi, ammo ular yolgʻizlikdan oʻlib qolishadi. Uchinchi marta u donishmand qizga uylanadi, qiz e

Hammasini koʻrish · 30 →