Qidiruv

«tuy» boʻyicha 290 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Boʻlim

Lugʻatlar Ertaklar Shevalar

Lugʻat turi

Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Tildan

Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Fransuzcha Turkcha

Tilga

Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Turkcha

Lugʻat maqolalari

80 ta

tuymoq

Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Keli, xovoncha va shu kabilarda yanchmoq, maydalamoq, kukun qilmoq.

Murch tuymoq.

Hovli yuzida joʻxori tuyib oʻtirgan Karomat Mehrinisoni koʻrib, dik etib oʻrnidan turdi. — R. Fayziy, Hazrati inson

Onasi qandaydir oʻtlarning tomirini terib quritar edi-da, kelida tuyib, atala qaynatib berar edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. shv. Oqlamoq, tozalamoq (masalan, sholini). A

[ori oʻzining xotinini yomonlab ketdi: sholini sochmasdan tuyolmaydi, suv qaynatsa ham, tagiga oldirib qoʻyadi. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari

Shu daqiqa onaning mehrli nigohi farzand gʻussasini mahv etishga qodir ekanini umrida ilk bor tuydi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Toʻliq maqola →

tuya

Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Bir yoki ikki oʻrkachli, juft tuyoqli, asosan, yuk tashish uchun xizmat qiladigan, suvsizlikka chidamli sutemizuvchi ish hayvoni.

Tuyalarni haqli ravishda sahro kemalari deb atashadi. — Gazetadan

Baʼzi kunlari [Yoʻlchi] koʻmir saroyga tushib, koʻmir, tappi, xashak keltirgan qozoqlarning tuyalarini xaridorning uyiga yetaklaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Suvsizlikni tuya koʻtaradi — A. Qahhor, Maston

Baqiroq tuyaning bori yaxshi Oila, jamoa kabilarda tergab, kutkilab yoʻlga solib turadigan ota-ona, rahbar, yoshi ulugʻ kishiga nisbatan qoʻllanadigan maqol. Baqiroq tuyaning bori yaxshi, deydilar. Ota-ona borligida bolalar bir-birlari bilan ahil boʻladilar — I. Ahmedov, Ogʻir operatsiya
Kambagʻalni tuyaning ustida it qopar Kambagʻal, nochor shaxsning ishi yurishmasligi, har qanday sharoitda ham unga nimadir pand berishini bildiradigan maqol. Qambagʻalni tuya ustida it qopsin ekan-da?! — Mushtum
Nonini tuya qilmoq Birovning narsasi, ulushi va shu kabilarga sherik boʻlmoq, undan oʻmarmoq. Ishonamizki goʻdaklar nonini tuya qilib kelayotgan Unsin Boltaboyevani ogʻir tashvishdan tez xalos etib, u bilan uzil-kesil gaplashib qoʻyadigan mardi maydon topilur. — Sh. Tohirov, Teshik tomoqQachongacha mahalla hisobiga kayf-u safo qilib, xalq nonini tuya qiladilar. — Gazetadan
Ot bilan tuya boʻlarmidi U qadar katta, koʻp emaslikni bildiruvchi ibora (summa, narsa haqida). Jonfigʻon mukofotni oʻz gazi bilan oʻlchagani uchun bunga ham uncha parvo qilmabdi — olgan mukofotiga ot bilan tuya boʻlarmidi, debdi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak
Tuya goʻshti yegan Biror ish, narsaning bitishi, amalga oshishi juda sudralishi, choʻzilishini qayd etuvchi ibora. Tuya goʻshti yegan teatr. — Mushtum
Tuya koʻrdingmi — yoʻq Tuya boʻlsa ham, dumini koʻrsatmay yutib yuborib, tuya koʻrdingmi — yoʻq, deb bezrayib turaveradiganlar chiqib qoldi. — Mushtum
Tuya choʻksa, joy topar Oʻtiruvchilar tigʻiz, zich boʻlgan holatlarda yana boshqa kimsa oʻtirishni xohlasa, joy topilishini, sigʻishini qayd etuvchi ibora. Eshikdan birin-ketin odamlar kirar soʻngra tuya choʻksa, joy topar qilib, u yer— bu yerga siqilib oʻtirardilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Tuya hammomni havas qilganday Oʻziga xos va mos boʻlmaydigan, yarashmaydigan urinish, intilish, orzu qilish holatiga nisbatan qoʻllanadigan ibora. Tuya hammomni havas qilganday, senga kim qoʻyibdi bunday ishlarni.Raisliging oʻzingga buyursin. Men tuya emasmanki, hammomni orzu qilsam. — T. Malik, Ajab dunyo
Tuyani yutib, dumini koʻrsatmaydi Har qanday katta (koʻp) narsani ham oʻzlashtirib, undan nishon, iz qoldirmaslikni bildiruvchi ibora. Hozir u tomogʻining qurtini oʻldirish uchun tuya boʻlsa ham, dumini koʻrsatmay yutib yuborishdan toymaydi. — MushtumTuyani yut, lekin dumi ogʻzingdan koʻrinib turmasin. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Tuyaning dumi yerga tegganda (yoki yetganda) Roʻyobga chiqmaydigan, amalga oshmaydigan ish, quruq vaʼda ekanlikni bildiruvchi ibora. Hasan soʻfi: — Suv chiqadi-yu, lekigin boyga yarasha chiqadi. Bu suvdan bizga tuyaning dumi yerga yetganida tegadi, — dedi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Hayt degan tuyaga mador Kichikkina hissa, hatto bir ogʻiz soʻz ham yordam boʻlishini qayd etuvchi maqol. Ish sensiz toʻxtab qolmaydi, ammo hayt degan tuyaga mador, — dedi — A. Muhiddin, Inson qalbi otash

Toʻliq maqola →

TUYAN

«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati

lochinruschaсоколinglizchafalcon

Yüzi körki körklüg keräk ham yülüg, tuyan ersig ünlüg sözi belgülüg Yuzi koʻrkli, soch-soqoli olingan boʻlishi kerak, lochindek botir, baland ovozli, soʻzlari dona-dona boʻlishi kerak – Лицо хаджиба должно быть красивым, выбритым; голос его должен быть мужественным, слова – внятными – The face of the hadjib should be beautiful, shaven; his voice must be courageous, words - intelligible

Toʻliq maqola →

TUYČI

«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati

bayroqdorruschaзнаменосецinglizchaflager

Toʻliq maqola →

tuygʻu

Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. fiziol. Tashqi taʼsirni sezish, his etish, qabul qilib olish qobiliyati; sezgi.

Tuygʻu yordamida biz issiqni yoki sovuqni sezamiz.

Quyonning tuygʻu aʼzolari terida tamomlanadigan nerv uchlaridan iborat. — Zoologiya

2. Ruhiy yoki jismoniy kechinmalar, his-tuygʻular majmui; his-tuygʻu, his-hissiyot.

Nafis tuygʻu. Ishonch tuygʻusi. Doʻstlik tuygʻusi. Ogʻriq tuygʻusi. Yurakni gʻash qilayotgan tuygʻu.

Rashk, menimcha, mana shu haqoratning alami va shundan kelib chiqadigan tuygʻu. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Otasining saltanat oldida katta hurmatga ega ekani Badianing qalbiga ham fidoyilik tuygʻularini solgan edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Oraga jimlik choʻkib, tuygʻularni soʻndirdi. — K. Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 80 →

Taʼriflar ichida

4 ta

arafa

Izohli lugʻat

arafa din. Ramazon yoki Qurbon hayitidan oldingi kun. Arafadan uch kun oldin. Qurbon hayiti arafasida qishloqi murid Tillaboy yana bir qoʻy keltirib tashladi. Eshon qoʻy

shirinlik

Izohli lugʻat

shirinlik Shirin taʼmga egalik, shiralilik, shirin ekanlik, totlilik, yoqimlilik. Tarvuzning shirinligi. Suhbatning shirinligi. Bolaning shirinligi. Shirinligi til yorar,

shodiyona

Izohli lugʻat

shodiyona ot Shod-xurramlik, tantana. Bayram shodiyonasi. Gʻalabaga bagʻishlangan shodiyona. Zuhra toʻyga koʻnmadi, deb boʻlmang tang, Toʻy boshlansin, shodiyona boshlans

arvoh

Izohli lugʻat

arvoh Diniy tasavvurlarga koʻra: faqat odam tirikligida, hayotida u bilan boʻladigan, vafotidan keyin tandan chiqib, abadiy mavjud boʻladigan gʻayrimoddiy asos; ruh. Tiri

Ertaklar

79 ta

Abduaziz

Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Andijonlikning hikoyasi

Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli qiz

Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podsho tashna boʻlib, bir qizning uyidan suv soʻraydi va uning aqliga qoyil qolib, uylanmoqchi boʻladi. Qiz esa podshoga bajarilishi qiyin boʻlgan bir shart

Aqlli qiz (2)

Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Aqlli, idrokli, zehnli

Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Aqlsizdan nodon maslahat olar

Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Eshchonboyning joʻxorisiga Matchonboyning tuyasi kirib ketishi va uni qanday chiqarish haqidagi voqea kulgili tarzda hikoya qilinadi. Qozining nodon

Hammasini koʻrish · 79 →