Қидирув

сфт. 1. Таги, туби бўлмаган, тагсиз.

Тубсиз пақир.

2. кўчма Тагига етиб бўлмайдиган, жуда чуқур; чек-чегараси ёʻқ.

Тубсиз жарлик.

Одамлар юрагини ўрганиш —

гўё поёнсиз осмон, тубсиз денгиз сирларини ўрганишдек мушкул. — Ё. Шукуров, Халқ билан ҳамнафас

Тикилганинг сари чексиз ва тубсиз туюлув-чи осмон оламни ўз домига тортиб кета-ётгандек бўлади. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Очил яна тубсиз ўйлар гирдобида қолди. — П. Қодиров, Уч илдиз

от 1. Таг, ост.

Пақирнинг туби. Денгиз туби.

Саккиз булдозер канал тубини ўйиб, машина хартумига қамраб олган тупроқни юқорига суриб чиқарарди. — Ўзбекистон қўриқлари

Боғнинг этак томони чуқур жарлик. Унинг тубида бир тегирмонча сув қишин-ёзин тўхтамай оқиб ётади. — М. Осим, Тилсиз гувоҳ

2. Кўчма Пировард натижа, охир-оқибат; асос, замир.

Сабр туби — олтин. — Мақол

Ёʻқ, ўртоқ Низомов, биз таваккал қилмаймиз. Таваккалнинг туби — тош, бошингни урсанг — ёрилади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Бу сўзларнинг тубида жуда катта рашк борлигини сездим. — М. Қориев, Ойдин кечалар

3. Моҳият эътибори билан асосий бўлган; асл, бирламчи.

Ёрдамчи ва шахсий хўжаликларни ривожлантириш кундалик турмушимизнинг туб масалаларидан бўлиб турибди. — Муштум

Адиб, ҳаётга фаол муносабатда бўлиш — ёзувчи меҳнатининг туб моҳияти, деб ҳисоблаган. — Газетадан

4. тлш. Қисмларга бўлинмайдиган, ясама бўлмаган.

Туб сўз. Туб терминлар.

Содда терминлар ўз ўрни билан иккига бўлинади: туб ва ясама терминлар. — ЎТА

túpsizlik, tereńlik, shúńgillik

сфт. 1. Қуйи, паст.

— Хизмат? Ўтиринглар, — аълам тетик, айёр кўзлари билан келувчиларга разм солиб, тубанроқдан жой кўрсатди. — Ойбек, Улуғ ёʻл

Кема тубан оқиб боради, Бўрон уни қирга олади. — Э. Раҳим

Қулмуроднинг бу сўзларини эшитган Шокир қизариб-бўзариб кетди ва нима дейишини билмасдан, бошини тубан солди. — С. Айний, Қуллар

2. кўчма Мавқейи, хислатлари, сифати ва шу кабилар жиҳатидан қуйи даражали; паст, арзимас.

Тубан одам.

Ақлга келганда, мулла Султонқулдан анча пастда, тегирмончидан эса жуда ҳам тубан туради. — А. Қодирий, Обид кетмон

Ҳаёт оқимидан сокин, унинг талабидан тубан яшаш ўқитувчини беобрў ва беқадр қилади. — Р. Усмонов, Одобнома

3. кўчма Ҳаёт, ахлоқ талаби нуқтайи назаридан ёмон, ярамас.

У [Фазлиддин] яқинда яна ичиб келиб, онасини энг тубан ҳақоратлар билан тупроққа қориб ташлади. — М. Исмоилий, Одамийлик қиссаси

Гиёҳвандликнинг қандай қилмишларга сабаб бўлиши, фоҳишабозликнинг нақадар жирканч, тубан эканлигини яширмай-нетмай кўрсатмоқдамиз. — Газетадан

Бошқа илож қолмагач, она энг тубан ва жирканч бир ҳунарга тутинди; дўкондорларга, мулкдорларга, бадавлат одамларга янада зиёда давлат тилаб, хайр-садақа сўрай бошлади. — П. Турсун, Ўқитувчи

сфт. 1. Туби, таги бўлган, тагли.

Чуқур тубли дара. Пачақ тубли пақир.

2. кўчма Чуқур асосга эга бўлган, асосли.

Маҳмуд Нурининг гапига мундоқ разм солиб қараса, анча тубли. — А. Убайдуллаев, Ҳаёт оқими

Навоий катта куч: у сиёсатни тубли билади. Ақлга бой, ҳам эл-улус орасида обрўси баланд. — Ойбек, Навоий

Ўтган йили пахтачиликни комплекс механизациялаш ишида тубли бурилиш ясалди. — Газетадан

рвш. Бутунлай, тубли равишда, таг-туги билан, жиддий равишда.

Аҳвол тубдан ўзгарди. Иш тубдан қайта кўрилди.

Делегатлар асосий эътиборни пахтачиликни ривожлантиришга, бунинг учун кишилар билан ишлашни тубдан яхшилашга қаратдилар. — Газетадан

Умида ундан кўп марталаб эшитган бу гапнинг даҳшатини энди-гина тубдан пайқади. — А. Мухтор, Чинор