fl. Toymoq feʼlining orttirma nisbati.
Qidiruv
«toydirmoq» boʻyicha 76 ta natija: Oʻzbekchadan
Filtr
Lugʻat maqolalari
68 tafl. 1. I Silliq yuzada monesiz surilib, sirgʻanib ketmoq; toygʻanmoq.
Nazira shoshib yoniga qaramoqchi boʻlgandi, suvga engashib qolgan quvur ustidan pastga qarab oyogʻi toyib ketdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni
Koʻcha va tomlar qordan oqara boshlagan. U sirpanib, toyib, xizmatkorxonaga joʻnadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. koʻchma Chetga chiqmoq, adashmoq, ozmoq.
Shariat yoʻlidan toygan qizning soʻziga ishonasanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar
Oyogʻim sal toydimi, bas, burnimni yerga ishqaydilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
3. (faqat boʻlishsiz shaklda) Qaytmoq, tap tortmoq.
U hech narsadan toymaydi. Yalangʻoch suvdan toymas. — Maqol
Borib turgan shum, toshyurak bola edi, mushtdek boshidan jonivorlarni qiynab oʻldirishga oʻrgangan odam oʻldirishdan ham toymaydi. — M. Osim, Tilsiz guvoh
Aytganini qilish uchun hech narsadan toymaydi. — R. Rahmonov, Changalzordagi sharpa
- Jaddiga toymoq Kimsaning qilmishi uchun aybdor boʻlib qolmoq, javob bermoq. Qilgʻiliqni Sidiqjon qildi-yu, jaddiga biz toyib ketdik-da. — N. Safarov, Uygʻonish
- Holdan toymoq Tinka-madori, sillasi qurib, oʻlar holatga yetmoq. Yoʻlovchilar Ustyurt sahrosida oʻn besh kun yoʻl yurib, toza charchadilar, tuyalar ham holdan toydi. — M. Osim, ElchilarMeni navkarlar holdan toygunimcha urdilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Yoqutchadaki тый so‘zila o‘zakdosh erur. TOY ' otning ikki yashardan kichik bolasi 1 . Kun hisobin oy olar, bedov oʻrnin t o y olar (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tay tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 173;DS, 527); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tay > tây. '
2. Bolalarga nisbatan erkalash maʼnosini bildiradi
Uning uzoq yurtida, quyosh va gullar diyori Oʻzbekistonda qolgan duogoʻy kampir onasi uni — yolgʻiz oʻgʻlini erkalar ekan, har vaqt: "Rustam toyim! Arslon toyim!" deb atamasmidi — Oybek, Quyosh qoraymas
3. Baʼzi atoqli otlarning tarkibiy qismiga kiradi yoki erkalatish uchun ularga qoʻshib aytiladi
Xoltoy, Oʻrintoy, Halim-toy
sharqruschaвостокinglizchaeast
Toyardin yasiq baš kötürdi örü Sharqdan quyosh bosh ko‘tardi — С востока поднялось солнце — From the east the sun rose
sft. Toʻyi boʻlgan, toʻy qilayotgan, oʻtkazayotgan.
Toʻylining toʻyi oʻtdi, Toʻysizning kuni oʻtdi. — Maqol
Oʻzbek oyim aralashgan toʻyli xotinlarning koʻngillaridagi orzu-havaslari ham erlari tomonidan kamchiliksiz bajarilar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Qoʻralari qoʻyli, uylari toʻyli. Fuqarosin koʻngli Tangritogʻ boʻyli. — Gazetadan
toʻgʻri, tikruschaпрямойinglizcharight
- Toyru yol to‘g‘ri yo‘l — прямая дорога — straight road (QBN, 190₁₀)
Taʼriflar ichida
8 tatoydiril Toydirmoq feʼlining majhul nisbati.
kuchsizlantirmoq, ozdirmoq, holdan toydirmoq – ослаблять, истощать –weaken. Biliglig kišilär etüz yawrïtur, bilig birlä aw[ï]nur ğanïn semritür – Bilimli kishilar jismini
surobi to‘g‘ri bo‘l Surobi toʻgʻri boʻlmoq (yoki tortilmoq) 1. Holdan toymoq, hol-joni qolmaslik. Turqingga bir qara, ikki kunda surobing toʻgʻri boʻp qopti-yu! Yoshlik X
shishir Shishmoq 1-3 feʼllarining orttirma nisbati. Ari chaqib, qovogʻimni shishirib yubordi. Sharni puflab shishirmoq. Velosiped kamerasini damlab shishirmoq. Hoʻl beda
uz Kuch bilan tortib, yulqib, butundan ajratmoq, butunni qismga boʻlmoq. Hoʻkiz bir siltab, arqonni uzib yubordi. Joʻra poshsha boʻynidan marvarid marjonini chiqardi-da,
qoq Zarb bilan kiritmoq (qoziq, mix kabilar haqida). Yerga qoziq qoqmoq. Yogʻochga mix qoqmoq. || Ungur chuqurlashgan sari qoziqlar shu zaylda qoqib borilsa, yoʻldan adas