Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tolga» boʻyicha 153 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

144 ta
tol
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

TOL ' ingichka uzun bargli mevasiz daraxt'. Yomon arida bol boʻlmas, suvsiz yerda t o l boʻlmas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tal tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 425; De — von, III, 171; DS, 528); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tal > tâl

1. Ingichka uzun bargli, surx novda otib oʻsadigan daraxt yoki buta, (asosan soya-salqini, poyasi, poyasidan esa turli narsalar tayyorlash uchun ekiladi)

Qora tol. Sambit tol. Bir tup tok eksang, bir tup tol — Maqol

Terak ekmay, tolni ek, tolning soyasi yaxshi — "Qoʻshiqlar"

Soy boʻyidagi aksariyat azim tup tollarning tagi choyxona — K. Yashin, Hamza

2. Majnun tol q. majnuntol. . o. Siz (yoki u) aytgan tollar kesilib ketgan Zamon, u bilan bogʻliq holda shart-sharoitlar oʻzgarib ketganligini bildiradi, qayd etadi. . Tol bargak q. bargak III

Gʻulomjon.. majnun tolning ham bir mahallar suvga choʻzilgan, suv yetay-yetay deb qolgan uzun, nozik novdsiarini esladi — M. Ismoiliy, Fargona

Sarvi xola qizining ixtiyori oʻzidaligini, hozirgi zamonlar boshqaligini, u aytgan tollar kesilib ketganligini qayta-qayta takrorlab, jagʻi ogʻri- — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema

Kechagina tol bargak oʻynab, Tom boshida erkin yurganding — Yu. Hamdam

Toʻliq maqola →
toʻlgʻamoq

fl. Chayqatmoq; silkimoq, tebratmoq.

Suluv ogʻir tulumni toʻlgʻab, qovoq kosadan jindak suv hoʻpladi-da yana ishga tushdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Oyxon ikki oʻrim sochini toʻlgʻab, oʻchoqdan bosh koʻtarmay toʻngʻilladi. — A. Muxtor, Kumush tola

Qodir guvaladek mushtini havoda toʻlgʻadi. — N. Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

  • Bosh (yoki boʻyin) toʻlgʻamoq Itoatdan bosh toʻlgʻagan Toshkent ustiga, albatta, Musulmonqul zolim qoʻshin tortar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarBizlar bamaslahat nima desak, u boʻyin toʻlgʻamas. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Yuragi toʻlgʻadi Qorni burab ogʻridi.
Toʻliq maqola →
toʻlgʻanmoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. 1. Toʻlgʻamoq feʼlining oʻzlik nisbati.

Ilon dumi toʻlgʻanishdan toʻxtab, yerga choʻzildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Sherbek Nigoraga yer ostidan qaradi. Uning yoʻgʻon ikki oʻrim sochi baland quymichida toʻlgʻanib yotardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Toʻlqinli harakatga kelmoq, toʻlqinlanmoq.

Oh tortdi qiz, goʻyoki daryo — Toʻlgʻandi-yu qirgʻoqdan oshdi. — T. Toʻla

Qishloqning chap unguridan mangu kuyini chalganicha, toʻlgʻanib-toʻlgʻanib Oqdaryo oqib oʻtadi. — Yoshlik

3. Alam-iztirob, bezovtalikdan oʻzini u yon-bu yonga tashlamoq, bezovtalanmoq.

Uning [Elgeldining] azobli toʻlgʻanishiga qarab faryod koʻtarmaslik uchun cheksiz bardosh, tosh yurak kerak edi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Uch daqiqali kurashdan soʻng Mutal boʻshashdi, ilgarigi kuchanishlaridan qoldi va bir-ikki dafʼa toʻlgʻanib, jimgina jon berdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Shermat aka kechasi bilan uxlolmay, toʻlgʻanib chiqdi. — A. Hayitmetov, Poʻlat barmoqlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 144 →

Taʼriflar ichida

6 ta
ŠAKSIZ

shubhasiz – без сомнения – undoubted. Adïlduqta šaksiz közüŋ tolga yaš – Hushyor tortgan paytda, shubhasiz ko‘zing yoshga to‘ladi Когда протрезвишься, глаза у тебя, несом

oʻrashmoq

o‘rash Oʻramoq feʼlining birgalik nisbati. Qizlar roʻmol oʻrashadi. Kampirlar ip oʻrashadi. Oʻralmoq, chirmashmoq, ilashmoq. Zebixon ariq boʻyida tolga oʻrashib chiqqan c

tanlamoq

tanla Biror belgi-xususiyati, xislati va shu kabilarga koʻra ajratmoq, belgilamoq. Qovun tanlamoq. Koʻyning semizini tanlamoq. Polvon uchinchi dafʼa keltirilgan toshlar i

shart

shart Biror ish yoki masala yuzasidan yozma yoki ogʻzaki oʻzaro kelishib olish, oʻzaro kelishuv. Shuning uchun Yoʻlchining iltimosiga darrov koʻnib, shart boʻyicha, Shoqo

shart

shart Biror ish yoki masala yuzasidan yozma yoki ogʻzaki oʻzaro kelishib olish, oʻzaro kelishuv. Shuning uchun Yoʻlchining iltimosiga darrov koʻnib, shart boʻyicha, Shoqo

shart

shart Biror ish yoki masala yuzasidan yozma yoki ogʻzaki oʻzaro kelishib olish, oʻzaro kelishuv. Shuning uchun Yoʻlchining iltimosiga darrov koʻnib, shart boʻyicha, Shoqo

Ertaklar

2 ta
Toʻqliboy
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qolgan Toʻqli ismli bola boyning uyiga asrandi boʻlib kiradi. U oʻzining aql-zakovati va tilsim otining yordami bilan turli sinovlardan oʻtib, oxir-oqibat

Zulxumor
Xalq ogʻzaki ijodi

Zulxumor ismli goʻzal qiz otasi va onasidan ayrilgach, sayrgohda uch yigit bilan tanishib, ularga turmushga chiqishga vaʼda beradi. Qiz kasallikka chalingach, y

Sheva materiallari

1 ta
pazmang
Andijon viloyati · pozmon

oʻyga tolgan, xafa holat