Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тўзимсиз» бўйича 46 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

42 та
тоз
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Бошнинг сочсиз тақир ёки кал ери.

Бошим — тоз, кўнглим — ноз. — Мақол

2. Шундай бош ва шундай бошли одам, кал.

Тоз тарангунча, тўй тарқалар. — Мақол

Тўлиқ мақола →
тўзим
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Кишининг қийинчилик, кулфат, оғриқ ва шу кабиларга чидаш қобилияти; чидам, бардош.

Тўзим билан ўқимоқ.

Қайси бир садаф сийна Тўзим-ла санчиб игна, Инжуларин бирма-бир Шу шоҳига қадаган? — Ғ. Ғулом

Салимнинг кутгани чиқмади, қўрғонда аввалгидай тинчлик, жимжитлик. Бу ҳол уни яна эзди. Охирига қадар кутишга куч ва тўзим сезмади ўзида. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Тўзим берсин 1. Чидам, бардош берсин (тилакни билдиради). — Сиз ҳали шу ерда бир-икки кун бўларсиз. Тўзим берсин, — деди. — А. Мухтор, Чинор;Қаранг, бир соатга бардош бермабсиз. Янаям оналаримизга тўзим берсин. — МуштумЧол тўнғиллаб: — Қўй-е, ҳамма сенга ўхшаганлар ёрилиб ўлаверса, лапанглаб юрадиган семизларга тўзим берсин-е, — деб ҳазиллашиб қўярди. — Д. Нурий, Осмон устуни
  • Тўзим билмас (ёки билмайди) Тўзиб тарқамас, тўзиб, ёʻқ бўлиб кетмайди. Сен-чи мангу чиқаверасан, Тўзим билмас сендаги бардош. — Ш. Раҳмон, Юрак қирралариСизнинг бу яратган мўжиза санъат Юз йил тўзим билмай турмоқлиги рост. — А. Орипов, Йиллар армони
Тўлиқ мақола →
тўзимсизлик
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Тўзимсиз ҳолат, хусусият.

Тўзимсизлик қилмоқ. Тўзимсизлик кўрсатмоқ. Тўзимсизлик билан кутмоқ.

Бу гал [ҳожи] Ўзбек ойимнинг ўша эски ашуласини ортиқча бир тўзимсизлик орасида кутар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
тоза
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Кир, чанг, ифлослик ва шу кабилардан холи (холи қилинган), озода, покиза.

Тоза идиш. Тоза кийим. Тоза уй. Тоза кийинмоқ.

Аъзойи баданимни Хўп яхшилаб юваман.

Тирноғимни, тишимни Доим тоза тутаман. — Уйғун

Қўлларини тоза сочиқларга артишди. — К. Яшин, Ҳамза

2. Чанг-ғубордан холи; беғубор, соф, мусаффо.

Тоза осмонда юлдузлар чарақлайди. — С. Нуров, Нарвон

Тоза ҳаводан тўйиб нафас олди. — С. Сиёев, Аваз

Ҳар тараф соф, тоза майса-кўкат — Ғайратий

3. Аралашмалардан холи; соф, асил.

Тоза олтин.

Мана бу дурми? Жуда тоза экан, Нури опамда ҳам бор-а? — Ойбек, Танланган асарлар

Гулнор келгач, у Ёʻлчи билан қизга шивирлади: — Мана бу жуда тоза чой. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Хирилдоқ ва шу кабилар камчиликлардан холи, жаранглаб чиқадиган товуш, овоз ҳақида.

Ошна ашулаларнинг дилрабо куйи, ҳофизнинг тоза ва ширали овози Элмуроднинг юрагига баҳор нашъаларидек қуйилди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

5. Доғ тушмаган, булғанмаган; соф, пок.

Тоза виждон. Тоза ном. Тоза қалбда доғ бўлмас. — Мақол

Мурзин янада қизишиб, бўртиб, давом этди: — Мен уни яхши биламан. У яхши қиз, кўнгли тоза. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

6. Жуда ҳам, роса.

Тоза чарчадик. Сизни тоза кутдик.

Йигит-қизлар холанинг гапларига тоза кулишди. — Н. Сафаров, Олияхон Султонова

Бечора! Қаллиғини кўраман, деб тоза балога қолган экан! — П. Турсун, Ўқитувчи

7. Янги.

Тоза мактаб очсанг, кофир дейди, газета ўқисанг, даҳрий дейди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Тўрани олажак тоза хотинидан совитиб берасиз. — Ж. Шарипов, Хоразм

Матпано: — Тағин келаман, оға, тоза гап бўлса, етказаман, ўксимай юринг, — деб пешинлатиб жўнади. — С. Сиёев, Ёруғлик

  • Палаги тоза Уруғ-аймоғи, авлоди ва оила аъзоларидан ибрат олса бўладиган; намунали, зотли. [Пўлат:] Греховнинг палаги тоза эмас. — Н. Сафаров, Шарқ тонги
Тўлиқ мақола →
този
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Оёқлари ингичка, тумшуғи узун, хипча, югурик ов ити.

Ҳар ернинг тулкисини ўз тозиси билан овлар. — Мақол

Хоҳласа, қарчиғайини қўлига қўндириб, този итни эргаштириб, одамлари билан тоққа чиқиб кетарди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ўғлим овга кетади Асил овчи този билан. — Бойчечак

2. Чопқир от, тулпор.

Остимда ирғийди Ғиркўкдай този. — Маликайи айёр

Устига минганда учар тозингни, Қўлга олсанг биз қип [қилиб/ берган созингни. — Эрали ва Шерали

  • Асби този Арабий от, арғумоқ. Қамчи уриб тарлондай асби тозига. — Ойсулув
  • Танлаб-танлаб тозисига учрамоқ
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 42 →

Таърифлар ичида

4 та
бесабр

бесабр Сабри, тоқати ёʻқ, чидамсиз, тўзимсиз. Сабр қилсанг, ғўрадан ҳалво битар, бесабрлар ўз оёғидан йитар. Мақол Басавлат, шаддод аёллар бесабр бўладилар. Ш

варварак

варварак айн. Варрак. Чучмомали тепанинг кўм-кўк бошида Бир тўда шўх болалар — тўзимсиз юрак, Кулгисидан осмоннинг жоми жаранглар, Тентак шамол ёʻлини пойлар

тоқациз

тоқациз Тоқат қила олмайдиган; тоқати ёʻқ, бетоқат, чидамсиз, тўзимсиз. Тоқациз одам. Тоқатлига тоғлар эгар бошини, Тоқацизнинг бировлар ер ошини. Мақол [ Бозор

чидамсиз

чидамсиз Оғриқ, дард, қийинчилик ва шу кабиларга бардош беролмайдиган, тоқат қилолмайдиган; тўзимсиз. Чидамсиз бола. Турли оғир табиий шароитларга чидам бера ол