Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тишади» бўйича 669 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

642 та
тиб

[а.]

табобатрусчалечениеинглизчаmedicine

Nužum bilsä tibb ham yöra bilsä tüš Юлдузлар илмини, тиб илмини билса, тушларни тўғри таъбир қилса – Посол должен знать астрологию, медицину и уметь толковать сны – Тҳе амбассадор муст кнов астрологй, медикине анд бе абле то интерпрет дреамс

Тўлиқ мақола →
тиф

от Иситма ва онг парокандалиги, хиралашуви билан кечадиган оғир юқумли касалликларнинг умумий номи; терлама.

Орада беш ой ўтгандан кейин, унинг бўйга етган қизи тиф билан оғриб, ўн етти кун деганда вафот қилди. — А. Қаҳҳор, Сароб

Тўлиқ мақола →
тиғ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Қилич, ханжар, пичоқ, найза каби совуқ қуролларнинг умумий номи.

Тиғ яраси тузалар, тил яраси тузалмас. — Мақол

Аммо тиғ тегиб, қўл ёки оёғи узилганлар оҳ-воҳ уриб, мадад кутиб ётарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Эрназар жаллод, Шералини сиёсат билан йиқитди ва пўлат тиғини қинидан тортди. — Эрали ва Шерали

2. Кесувчи асбоб, қурол-яроғ ва шу кабиларнинг кескир қирраси, дами; турли машина, механизм ва шу кабиларнинг кескич қисми.

Болтанинг тиғи. Қиличнинг тиғи.

Кетмон тиғини қайирадиган тош-метин эски пахсаларни қизлар неча чақирим ердан ташиб келиб, далага тўкишди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Қайнарнинг бўйдор ўтлари косилкаларнинг беомон тиғлари зарбидан юзтубан йиқиларди. — С. Анорбоев, Оқсой

3. Ништар, найза каби асбобларнинг ўткир учи, найзаси.

4. Ствол, мил.

Қўш тиғ милтиқ.

Вагондан энг кейин тушган ва милтиғини тиғидан ушлаб, кетмондай елкасига қўйиб келаётган Аҳмаджон — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

5. Умуман, тиғ, найза каби таъсир ўтказувчи нарса, куч.

Зулм тиғи. Жабр тиғи.

Илм-у фан тиғи бирлан жаҳл бағрини қон сил. — Ҳамза

Уччига чиққан маъмуриятчи деган сарлавҳа остидаги мақоланинг ўткир тиғи Ойқизга қаратилган бўлса ҳам — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

  • Тиғ тегизмоқ (ёки урмоқ) Бирор асбоб, қурол билан кесмоқ. Тепа шохга асло тиғ тегиза кўрманглар. — Н. Сафаров, Олияхон Султонова
  • Тиғ кўтармоқ Қурол-яроғ билан уруш-жангга хезланмоқ, жангга кирмоқ, жанг қилмоқ. Тақсир, узр, фуқарочилик, адолацизликка қарши яна тиғ кўтаришга тўғри келди. — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий
  • Тиғ урмоқ (ёки тортмоқ) Тиғ-яроғ билан зарб бермоқ. Тиғ уриб яраламоқ.Қайси фарзанд отасига тиғ тортар. — Рустамхон
  • (Дами) тиғдан ўтказмоқ Ёппасига тиғ-яроғ билан ўлдирмоқ. Подшоҳ: — Ҳеч ким менга шу сирни ошкор қилмаса, шаҳар халқини дами тиғдан ўтказиб, тупроқ билан баробар қиламан, — дебди. — ЭртакларЯқинда Али уйқудан туради, зулфиқорини кўтариб, диндан чиққан бандаларни тиғдан ўтказади, дедилар. — С. Аҳмад, Ҳукм
  • Қуёш (ёки кун, саратон) тиғи 1. Қуёш нури, шуъласи, ёғдуси. Кун тиғида ёниб-ўчиб Кўринади кетмонлар. — Т. Тўла;Кунларнинг бирида, саратоннинг тиғида боғбоннинг этлари увушибди, томоғи қуришибди. — Ё. Шукуров, Уч савол
  • Қуёш (ёки кун, тонг) тиғ урди (ёки тортди, ёйди, ёрди) Қуёш чиқди, қуёш нур, шуъла таратди, ёғду сочди. Кун тиғ уриб қолган эди. Ўрталик аллақачон ёришган. — Ғ. Ғулом, Шум болаКун тиғ тортиб, дарёнинг у томонидаги адирларнинг сирти тўқ яшил, жилғалари қора тусга кирди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариШарқ осмонининг тепасида тонг тиғ ура бошлаган бўлса ҳам, деворлар, дарахтлар ичига кўмилган шаҳар ҳали анча қоронғи эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаЧош-гоҳ маҳалида қуёш булутлар орасидан тиғ ёриб чиқди. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда
  • Қўлга тиғ олмоқ Урушни бошлаган мен эмас, сенсан, энди жазосини тортасан ўзинг, Кўлга тиғ олишга мажбур этган сен. Энди шу тиғ билан ўйилар кўзинг. — Уйғун
Тўлиқ мақола →
тик
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

\голл. тижк, ингл. тикк

Каноп ёки пахта толасидан тўқилган қалин, пишиқ газмол, мато (кўпинча матрац, дастурхон ва ш.к. учун ишлатилади)

Ойниса ёʻл-ёʻл тик кўрпачада.. ўтираркан, ўғли Ёʻлдошбекдан келган хатни қайта ўқиб чиқди — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

Тикдан бир хилда тикилган кийим кийган, мадори кетган ярадорлар ҳовлига чиқишди — Р. Файзий, Ҳазрати инсон

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 642 →

Таърифлар ичида

1 та
сийқа

сийқа Ишқаланавериб, суртилавериб сайқал топган ёки едирилиб теп-текис бўлган, сип-силлиқ. Сийқа тош. Сийқа чақа. Бу кун ҳам қуёш, худди совқотаётгандек, осмонда

Эртаклар

24 та
Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Балиқ сотувчи Аҳмад
Халқ оғзаки ижоди

Аҳмад исмли эр ўз хотинининг маслаҳатлари туфайли турли қийинчиликларга дуч келади. Унинг соддалиги ва тушунмовчилиги кулгили вазиятларни келтириб чиқара

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Бирлашган ўзар, бирлашмаган тўзар
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда фалокатдан қочган икки дўстнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Кўр ва шол биргаликда ҳаракат қилиб, қийинчиликларни енгиб ўтишади.

Ҳаммасини кўриш · 24 →

Шева материаллари

2 та
Сатқоқ
Қашқадарё вилояти · сатқоқ

Шамоллаш натижасидаги, тана аъзолари тортишадиган касаллик.

маржåн
Фарғона вилояти · маржон

заргарликда денгизда етишадиган маълум модда (жавак, исирға, бозванд каби безак ашёларга ишлатилади)