«tiri» boʻyicha 2191 ta natija: Oʻzbekchadan
ot esk. (i — choʻziq) kt. Uq, kamon oʻqi.
Tir otmoq.
Har balodan asraguvchi eng muhim, qimmat yarogʻ — Tiri vahshat, xanjari zillatga qalqondir kitob. — Hamza
sft. 1. Oʻlmagan, hali yashab turgan; hayot, barhayot.
Ikkita tirik katta baliqning boʻgʻzidan kanop oʻtkazib, hovuzga tashlab qoʻyildi. — Mirmuhsin, Soʻgal
E, onajonginam, qani endi, sen ham shu yerda tirik boʻlsang-u, oʻz oʻgʻlingning qanday odam boʻlganini koʻrsang, deb xayol qildi [Elmurod]. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Alhamdulilloh, koʻrdim, tirik ekansan, noqobil bolam. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Oʻsimlik yoki hayvonot dunyosiga oid; jonli.
Tirik tabiat. Tirik organizm.
3. Oʻzining yangi vaqtdagi koʻrinishini, tarovatini yoʻqotmagan, soʻlmagan (oʻsimlik, uning guli, mevasi va shu kabilar haqida).
Sabzining tirik-tirigini terib olmoq. Bodring suvda tirik turadi.
4. Kuch-quvvatini yoʻqotmagan; bardam, tetik.
[Buvim] Tirikkina kampir, hassa tutmaydi. — Oybek, Bolalik
5. Tiyrak; sergʻayrat, harakatchan.
Hamida oʻn olti yoshlardagi tirik, quvnoq qiz. — A. Qahhor, Adabiyot muallimi
6. koʻchma Yashayotgan, saqlanib qolgan, jonli, barhayot.
Azim togʻa bilan suhbatlashgan odam uni tirik tarix deydi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
Bu taxt-u saltanatlar benom-u nishon yoʻqolur, faqat meʼmor-u musavvirlar yaratgan zoʻr sanʼat asarlari tirik qolur, degan aqidalar bizga maʼlum. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
7. koʻchma Yaxshi pishib yetilmagan (asosan ovqatga solingan don haqida).
Mastavaning guruchi tirik, bir oz qaynasin. Mosh hali tirik.
Xayolim qochib, kabobni qayish qilib qoʻyibman. Osh ham tirik boʻlibdi. — P. Qodirov, Qadrim
1 Terining burushuvi natijasida hosil boʻladigan chuqur iz; ajin, burushiq, tirishiq. Hamidaxonning
sft. Burushgan, tirishgan
Opam qopqorayib ketgan tirish qoʻllari bilan yuzini berkitdi-da, yigʻlab yubordi — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman
ot s. t. Ust kiyim uchun ishlatiladigan ip yoki yarim jun gazlama.
Maxsum esa egnidagi tirinka shimni yechib buloqda yuvindi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Tizzalari titilib ketgan eski tirinka shimning pochalaridan suv sirqib oqar edi. — N. Fozilov, Diydor
ayn. Tiriklayin.
ot 1. Tirik holda (hayot) ekanlik.
[Gulnor:] U tirikligimni, siz bilan bir yoqqa qochganligimni sekingina oyimga soʻzla-sin. — Oybek, Tanlangan asarlar
Tirikligida uni koʻp urib azoblagan va uning dunyoga kelgani uchun xudodan ham norozi boʻlgan Buviniso endi farzandining jasadi ustida koʻzlaridan sel-sel yosh toʻkardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
2. Hayot, yashash jarayoni, holati.
Sevgisiz tiriklik anduh, befarah, Mangu sharofatli maʼraka bu kun. — R. Parfi, Koʻzlar
Uni tark etgan tiriklik nishonalari qaytdi, ogʻzidan chiqqan birinchi soʻz: Voy oʻlay! nidosi boʻldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Tiriklik — mavj urib, toʻlqinlanib oqayotgan zoʻr bir daryo. Bu daryoda suzmaydigan odam yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar
3. Kun kechirish, yashash, tirikchilik; hayot.
Choʻntaklarida hemiri qolmagan aka-uka tiriklik toʻgʻrisida oʻylay boshladilar. — M. Osim, Tilsiz guvoh
Oʻrnimdan turib, otam ekib ketgan yarim tanobcha yerdagi joʻxorini qayirib olishga va buni pishirib, tiriklik oʻtkazishga erinar edim. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
ákeli, ákesi bar, ákesi tiri.
1. tiri, janlı; 2. awıs. ólgir, bádbaq.
1. janlı, janı bar, tiri; 2. awıs. qızǵın, jalınlı; 3. awıs. shoq; háreketsheń; 4. awıs. shın, haqıyqıy; 5. awıs. anıq, túsinikli;
1. Jer planetası; 2. Jerdiń qurǵaqlıq bólimi, qurǵaq, qurǵaqshılıq; 3. Planetamız qabıǵınıń sırtqı qatlamı; 4. tiri organzimler jasap atırǵan jerdiń beti; 5. jer, aymaq;
zillat kt. Kamsitish, xoʻrlash, haqorat; tubanlik. — Shunda biz zorlikdan, zillatdan qutulurmiz, tinch boʻlurmiz, vatanimiz tinch boʻlsin, omin! — dedi olomon. Oybek, Nur
tir esk. (i — choʻziq) kt. Uq, kamon oʻqi. Tir otmoq. Har balodan asraguvchi eng muhim, qimmat yarogʻ — Tiri vahshat, xanjari zillatga qalqondir kitob. Hamza (i — choʻziq
Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd
Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga
Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis
Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl
Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad
pichoqchilikda qushpichoq (kachkart) ning dastasiga yopishtirilgan chiroyli bir metall bo'lak
zargarlikda - kumushga tillani yopishtirishning bir usuli
ovora qilmoq, tashvishga solmoq; urintirib qoʻymoq
Ikki shoxiga qayrilgan qamish yopishtirilgan, uchirilganda shamol ta’sirida jaranglaydigan varrak
ishni uzaytirish, cho'zish, o'ylab ish qilish
1. ozoda, toza, pokiza: 2. yig'ishtirilgan, saranjom-sarishta qilingan uy, hovli va b. x.
til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.
