Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tilcha» boʻyicha 88 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

87 ta
tilcha

ot 1. Til 1 soʻzidan kichraytirish shakli.

2. Ogʻiz boʻshligʻida yumshoq tanglayning orqa chekkasidan pastga osilib turadigan yumshoq oʻsimta.

Toʻliq maqola →
til
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

TIL ' ogʻiz boʻshligʻida pastki jagʻga yopishgan, taʼm-maza bilishga, nutq tovushlarini hosil qilishga xizmat qiladigan aʼzo'. Aytsam, t i l i m kuyadi, aytmasam — dilim (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli ' gapir-' maʼno — sini anglatgan ti- feʼlidan (ПДП, 429) -l qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, III, 229): ti- + l = til

1. Ogʻiz boʻshligʻida joylashgan, taʼm-maza bilish, ogʻizga ovqat olish, yalash lar uchun xizmat qiladigan muskulli aʼzo

Issiqdan itning tili osilgan

Aytsam, tilim kuyadi, aytmasam - dilim — Maqol

Oʻlguday taxir ekan, tilimni yorguday, ogʻzimni kuydirguday boʻldi — Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Nihoyat, gapira-gapira qaqragan lablarini tili bilan yalab, Lutfiniso jim boʻldi — Oybek, Tanlangan asarlar

buzoqchalar boʻyinlarini choʻzib, unga [raisga] tillarini koʻrsatishdi — "Mushtum"

2. Asbob, mexanizm va shu kabilarning osilib, qimirlab turadigan qismi

Soatning tili. Kompasning tili

Qoʻngʻiroqning tili

3. Tigʻga oʻxshash, uchli narsa

Shamol kuchayib, olovning tili yana ham uzunlashdi — Said Ahmad, Ufq

Tepaga koʻtarilgan quyosh oʻtli tili bilan yer bagʻridagi barcha namni soʻrib olardi — Sharof Rashidov, Boʻrondan kuchli

Quyosh haroratidan bahramand boʻlgan maysa, Qiyoq tillarin choʻzib, nurga qasida kuylar — Gʻafur Gʻulom

Toʻliq maqola →
tilak
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Biror istak, niyat bilan, nimanidir tilab aytilgan gap, duo va shu kabilar.

Tila tilagingni.

Mening birinchi xolis tilagim, albatta, mazlum xalq tilidan boʻla-dir: bundan soʻng Toshkent hokimligiga har qanday boʻlmagʻur odam qoʻyilmasin. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mulla Abdurahim qurʼondan qisqa bir oyat oʻqib, xon hazratlariga eng oliy tilaklar bildirdi-yu, nihoyat, maqsadga oʻtdi — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Hordiqlariga boʻlar Shu qiz baʼzan ovunchoq, Yomon koʻzdan asrasin Tilagi boʻlar har choq. Gʻayratiy. Xudo oʻz panohida asrasin hech boʻlmaganda, shu tilagimga yetkazsin xudo! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Qoʻlda qadah, tilda esa tilaklar. — Yo, Mirzo

2. Biror narsani amalga oshirish, unga erishish uchun boʻlgan ichki intilish, hissiyot; istak, niyat.

Bir haftadan keyin togʻam haqida biror maʼlumot olish tilagida Murodjon ishlab turgan korxonaga qarab joʻnadim. — Gʻayratiy, Uzoqdagi yor

Usta uzun va qalin moʻylovini qimirlatib, Oyqizni yupatish tilagida gapirdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Rayimjon oʻn olti yashar yigitchalik vaqtidayoq unda traktorni boshqarish tilagi tugʻildi. — H. Nuʼmon, Oʻz kasbining egasi

Toʻliq maqola →
tilik
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Tilim.

Bir tilik qovun.

Uloqchi sopiga feruza qadalgan chiroyli pi-choq bilan umburvoqidan bir tilik kesib, Oʻsarjonga uzatdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Bekat binosi ustida gumbaz. Bu gumbazga san-chilgan uzun kaltak uchida handalakning bir tiligiday oy ramzi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Toʻliq maqola →
tilim
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Narsalarning (asosan, poliz mahsulotlarining) uzun-uzun qilib tilib, kesib ajratilgan har bir boʻlagi; tilik.

yoʻlda qattiq toliqqanligi uchun durust ovqat ham yemadi. Faqat bir-ikki tilim handalak yedi-yu, uch-toʻrt piyola choy ichdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Dalamizda qovun moʻl, tilimi tilni yorar. — R. Bobojon

Toʻliq maqola →
tilka
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Boʻlak-boʻlak, pora-pora.

Tilka qilmoq. Tilka boʻlmoq.

Qiz ham shunday ostonasida Turdi toʻsib yopiq eshikka, Quyoshdan uzilgan sayyora Kabi tanho jigari tilka. — Zulfiya

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 87 →

Taʼriflar ichida

1 ta