сфт. Тиканлари ёʻқ.
Тикансиз атиргул.
Қидирув
«тикансиз» бўйича 19 та натижа: Ўзбекчадан
Филтр
Луғат тури
Тилга
Луғат мақолалари
11 та
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
от 1. Ўсимликларнинг, шунингдек, баъзи ҳайвонларнинг ингичка учли, нинасимон аъзоси.
Қизил гул тикани. Янтоқ тикани. Типратикан тикани. Тикан бўлиб оёққа қадалгунча, гул бўлиб кўкракка санчил. — Мақол
Воҳид жон-жаҳди билан сиқим-лаган наъматак тиканлари кафтига эмас, юрагига санчилди гўё! — Саодат
2. Шундай нарсали (тиканли) ўт-ўсимликлар.
Экувсиз қолган ерларда тиканлар ўсиб ётибди.
3. Нарсаларнинг ўткир тикансимон қис-ми.
Тўсиқ симнинг тикани.
- Кўзга тикан Кишиларга ёмон кўринган кимса ёки нарса ҳақида. Халқимизда ажойиб бир мақол бор: Текин еган — кўзга тикан. — М. Исмоилий, Бизнинг роман
- Тикан бўлмоқ Ўртада тўсиқ, ғов бўлмоқ. Унинг [Зайнабнинг] бу ҳоли эрса менинг учун яхши эмас, у яна кўп вақт бизнинг орамизда тикан бўлмоқчи. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Тикан устида ўтирмоқ — Сиполик қилсам-у, тикан устида типирчилаб ўтирсам, бари бир, гап қовушмайди. Ундан кўра дангал гап яхши: мен далага чиқмоқчиман, — деди Парпиев. — Й. Шамшаров, Енгиш
- Тиканга ағанамоқ (ёки думаламоқ) Тинчлигини ёʻқотмоқ, нотинч бўлмоқ, руҳий азоб тортмоқ, қийналмоқ. Отабек қизга уйланиб қўйгач, бизнинг Ҳомид тиканга ағанаб, орадан Отабек билан Мирзакарим акани кўтариш фикрига тушган. — А. Қодирий, Ўтган кунларОдилжон шу кеча тикан устида думалаб чиқди. — И. Раҳим, Қўшнилар
- Қора тикан Кишиларга ёмон кўринган салбий шахс ҳақида. — Ёʻқ, фақат сиз яхшисиз, — деди Зулайҳо истеҳзо қилиб. — Бошқаларнинг ҳаммаси қора тикан, ҳаммаси сизни кўролмайди! — П. Қодиров, Қадрим
- Қора тикан туз
Нет розы без шипов.*, Аналогия: Нет пчелки без жальца, нет розы без шипов.
[Булбул] кўксини гулнинг тиканлари тилармиш. «Гул тикансиз бўлмас», деб тақдирга тан берармиш. Шипы розы кололи грудку Соловью. Он терпел и смирялся с судьбой, говоря: «Нет розы без шипов». — В. Рўзиматов, Қандолатчилар.
погов. не бывает розы без шипов, мяса без костей, ≈ нет пчелки без жальца, розы без шипов.
Синонимлари: гул тикансиз бўлмас, дур садафсиз
Изоҳли луғат
· яна 3 та луғатда
от 1. Тиканли ўсимликларнинг умумий номи.
Онахон тиканак босиб кетган гўристон устидан тўғри темир ёʻл устахонаси томонга ёʻл олди. А. — Мухтор, Опа-сингиллар
Чўққининг ўрта ерида, Тошбулоқ яқинида тиканак ва арча чўкиртакларидан гулхан ёқилгач, болаларнинг қувончи яна қанотланди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
2. айн. Тикан.
— Оёқларимни ари талаб кетди! — деб типирчилаб ўтириб олди. Болалар эгилишиб қарашса, ари деган нарса кўринмасди. Фақат пайпоғининг ҳамма ёғига тиканаклар ёпишиб олганди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
[Абдусамад] Ўгай отанинг кўзига тиканак бўлмаслик учун бир бурчакка тиқилиб ухлаб қолар эди. — Ойбек, Навоий
- Тиканак туз Новвоцимон кристалланган йирик туз. Бало-қазони ҳозир даф қиламиз. Битта товоққа кул солиб, тиканак туз билан бир кафт исириқнинг донидан олиб келинг. — Р. Файзий, Ҳазрати инсон
- Чақир тиканак Пояси ётиб ўсадиган ёввойи ўт ва унинг юлдузча шаклидаги тикани (тиканларидан бири юқорига қараб ўсган бўлади). Оёқларимга чақир тиканаклар кириб, ҳамма нарса ёʻлимни тўсарди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
Изоҳли луғат
· яна 4 та луғатда
сфт. 1. Тикани бор, тиканлар билан қопланган.
Тиканли дарахт. Тиканли ўсимлик.
Туялар олдига янтоқ ташланган ва улар игнадай тиканли бу хашакни, қари одамлар пашмак ҳолва егандай, осонлик билан ютмоқда. — С. Айний, Қуллар
Тиканли симлар билан ўралган бу ям-яшил ўрмон этаги, бу оппоқ палаталарда кеча-ю кундуз азоб, ўлим. А. — Мухтор, Чинор
2. кўчма Кишига қаттиқ ботадиган, озор берадиган; аччиқ, ёқимсиз (гап-сўз, муомала ҳақида).
Ҳусайн Бойқаро отда туриб, асирига бир неча аччиқ, тиканли сўзлар отди-да, қўли билан навкарларга олиб жўнанглар, деган ишорат қилди. — Ойбек, Навоий
Рашиднинг гапи, гарчанд холис ва муҳокамали бўлса ҳам, нима учундир Элмуродга тиканли туюлди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
Таърифлар ичида
8 тан тҳорн; сплинтер; атиргул тикансиз бо'лмас тҳере ис но росе витҳоут а тҳорн
бехор поет. Тикансиз. Ки олам богида топмоқ гули бехор мушкулдур. Бобур Даҳр гулзорида кўп гулларни кўрди эл, вале Кўрмади сендек латиф-у, нозик-у бехор гул. Фурқат
машаққат Қаттиқ қийинчилик, оғирчилик, заҳмат. Машаққатларни енгмоқ Машаққат тортмоқ Машаққат чекмоқ. Машаққат кўрмоқ. Машаққатга солмоқ. Тикансиз гул бўлмас
1. цветок; роза; gul shohida Hasan mastcha загадка на ветке розы Хасан опьянённый (Соловей); gul tikansiz bo‘lmaydi погов. не бывает розы без шипов; 2. узор; орнамент; gu
садаф Айрим моллюскалар чиғаноғидан олинадиган оқ, ялтироқ дур. Садафсиз дур бўлмас, Тикансиз гул бўлмас. Мақол сфт. Садафдан ясалган, тайёрланган. Зебихон Адола
дур Инжунинг, гавҳарнинг йирик тури. Доно — дурдан аъло. Мақол Гул тикансиз бўлмас. Дур — садафсиз. Мақол Аслида Аҳмад ёқут нима, дур, бриллиант, марварид нима, унчали